00:37 / 17-01-2026
Heydər Əliyev Mərkəzində Kerol Förmenin sərgisinin açılışı oldu - Fotolar
00:18 / 17-01-2026
Heydər Əliyev Mərkəzində uşaq incəsənət festivalının qalibləri ilə görüşdən-VİDEO+FOTOLAR
22:22 / 16-01-2026
Basketbolçu Fransa həbsxanasındakı şəraitdən danışdı
22:19 / 16-01-2026
ABŞ Husilərlə əlaqəli şəxslərə sanksiyalar tətbiq edib
22:16 / 16-01-2026
Bir dəstə küçə itləri bir kişinin ayağını dişləyib
22:00 / 16-01-2026
Almaniya Ukraynaya enerji dəstəyi üçün 60 milyon avro ayırıb
19:18 / 16-01-2026
Bir vəkil məhkəmə zalında müvəkkilinə həşiş verib
19:11 / 16-01-2026
"American Conservative": Avropa Ukrayna ilə bağlı mövqeyi ilə özünü küncə sıxışdırıb
19:07 / 16-01-2026
Zaxarova Ukraynadakı Yuliya Timoşenko işi ilə bağlı istehzalı şərh verib
19:01 / 16-01-2026
Universitetinin professoru arzuolunmaz təşkilatda iştirak etdiyinə görə cərimələnib
18:59 / 16-01-2026
Zelenski Ukraynanın hava hücumundan müdafiə raketləri aldığını açıqladı
18:56 / 16-01-2026
Taylandda dəniz canlılarından yanıq alan rusları həkimlər xilas etdilər
18:53 / 16-01-2026
Deputat Kravçenko: "ABŞ fondunun Rusiyaya qarşı çarizm borcları ilə bağlı iddiasının uğurlu olacağı ehtimalı azdır"
18:48 / 16-01-2026
Norveç Maçadonu Nobel medalını Trampa təhvil verdiyinə görə tənqid edib
18:41 / 16-01-2026
Vüqar Rəhimzadə: "Azad Qarabağımız və Şərqi Zəngəzurumuz mərhələ-mərhələ doğma sakinlərinə qovuşur"
13:23 / 16-01-2026
Nobel Komitəsi Trampa Sülh Mükafatı laureatı titulunu verməkdən imtina etdi
13:13 / 16-01-2026
Aktyorun uşaq pornoqrafiyası işi üzrə həbs müddəti uzadılıb
13:06 / 16-01-2026
Senator Qrem: "Ukrayna bütün rus əsgərlərini ölkədən çıxmağa məcbur edə bilməyəcək"
12:58 / 16-01-2026
Lukaşenkonun göstərişi ilə Belarusda Silahlı Qüvvələrin genişmiqyaslı yoxlaması başlayıb
12:56 / 16-01-2026
Ekspert Pikin: "ABŞ AB qaz bazarını daha da ələ keçirməyə çalışacaq"
12:52 / 16-01-2026
Sərnişin daşıyan təyyarə texniki nasazlıq səbəbindən qayıdıb
12:50 / 16-01-2026
Bir qız məktəbə bıçaqla gəlib və polis araşdırmaya başlayıb
12:47 / 16-01-2026
Metroda maska və üzgəc taxaraq rəqs edən kişi dörd gün müddətinə həbs edilib
00:48 / 16-01-2026
Şəhid Anar Qorçuyevin və Ramil Quluyevin doğum günündən-VİDEO+FOTOLAR
22:49 / 15-01-2026
NYT: İsrail və ərəb ölkələri Trampdan İrana hücumu təxirə salmağı xahiş etdi
22:35 / 15-01-2026
Tramp Ağ Evdə Maçado ilə görüşə başladı
20:11 / 15-01-2026
Yelisey Sarayı: Makronun gözündəki damar partlayıb
20:06 / 15-01-2026
ABŞ sanksiya siyahısına 11 İran vətəndaşını əlavə edib
20:02 / 15-01-2026
Zaxarova: "Rusiya hərbi planlaşdırmasında Avropanın militarizasiyasını nəzərə alacaq"
20:00 / 15-01-2026
II Dünya Müharibəsi veteranı 100 yaşında vəfat edib
16:20 / 15-01-2026
Kreml Putinin yeni səfirlərlə görüşdəki çıxışını açıqladı
16:17 / 15-01-2026
Professor Simonov: "ABŞ-ın Venesuela və İrandakı hərəkətləri Çinlə mübarizəyə yönəlib"
16:13 / 15-01-2026
Fələstin prezidenti Moskvaya səfər edəcək
15:48 / 15-01-2026
Deputat Svintsov: "WhatsApp 2026-cı ildə birdəfəlik bloklanacaq"
15:46 / 15-01-2026
Professor Simonov: "Tramp hər kəsin Amerikadan yenidən qorxmasını istəyir"
“Bu, Şuşanın bir daha heç vaxt təhdid edilməyəcəyinin nümayişidir”
Tarix: 17-06-2021 11:31 | Bölmə: Manşet
İyunun 15-i bütün dünya Azərbaycan tarixində baş verən çox mühüm və əlamətdar bir günə şahidlik etdi. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın NATO Zirvəsi və ikitərəfli görüşlərin ardından Azərbaycana və 28 illik işğaldan sonra azad edilmiş Şuşa şəhərinə səfər etməsi mühüm tarixi əhəmiyyətə malikdir. Bu səfərlə bir millət, iki dövlət olan Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri öz yeni mərhələsinə qədəm qoydu.
"Qafqazinfo" xəbər verir ki, Şuşada Prezident İlham Əliyevin Ərdoğanla ortaq mətbuat konfransında səsləndirdiyi çıxışların hər cümləsini bir tarix hesab etmək olar. Mədəniyyət paytaxtımız olan Şuşada müttəfiqlik barədə Bəyannamənin imzalanması və orada əksini tapan detallar isə hər iki ölkə üçün strateji əhəmiyyətə malikdir.
Prezident İlham Əliyev də çıxışında Şuşa bəyannaməsinə toxunaraq imzalanmış Birgə Bəyannamənin əlaqələri ən yüksək zirvəyə qaldırdığını bildirib:
“Bəyannamənin adı Müttəfiqlik haqqında Bəyannamədir və bu ad özü-özlüyündə hər şeyi göstərir, hər şeyi deyir. Biz bu gün keyfiyyətcə yeni əlaqələr qurmuşuq və bu Bəyannamədə göstərilən bütün müddəalar bizim gələcək iş birliyimizin təminatçısıdır. İmzalanmış Bəyannamə tarixə əsaslanır. Bəyannamədə xalqlarımızın böyük liderləri, öndərləri Mustafa Kamal Atatürkün və Heydər Əliyevin kəlamları öz əksini tapıb. XX əsrin əvvəllərində Mustafa Kamal Atatürk demişdir: “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir”. XX əsrin sonlarında Heydər Əliyev demişdir: “Türkiyə və Azərbaycan bir millət, iki dövlətdir”. Bu tarixi sözlər, kəlamlar bizim fəaliyyətimiz üçün əsas amildir. Biz bu vəsiyyətə sadiqik və XXI əsrdə azad edilmiş Şuşada Müttəfiqlik Bəyannaməsini imzalayarkən əcdadlarımıza sadiqliyimizi nümayiş etdiririk və gələcək nəsillərə yol göstəririk”.
Məlum olduğu kimi, Bəyannamədə təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi yer verilib. Gələcəkdə Azərbaycanın BMT səviyyəsində tanınan ərazi bütövlüyünə qarşı hər hansı təhdid olduğu təqdirdə Türkiyənin prosesə hərbi yolla müdaxilə ediləcəyi bəyan edilib.
Şuşada Türkiyənin Baş Konsulluğunun açılması isə buranın təhlükəsizliyinin daha bir zəmanətidir. Bu, erməni separatizminə və onun havadarlarına ciddi xəbərdarlıq mahiyyəti daşıyan əsas məqamlardan biridir.
Elə bu məqsədlə də Ərdoğan Şuşadakı çıxışında Ermənistana etdiyi əvvəlki çağırışlara bir daha diqqət çəkib. O bildirib ki, atəşkəs anlaşmasından sonra bütün tərəflər arasında yeni əməkdaşlıq imkanları yaranıb: “Ermənistan ona uzadılan bu xoş niyyət və həmrəylik əlini tutmalı, ortaq gələcəyi birlikdə qurmaq fürsətindən yaxşı istifadə etməlidir”.
Prezident Ərdoğan əvvəl də təklif etdiyi “3+3” əməkdaşlıq platformasını xatırladaraq qeyd edib ki, bu platformada Rusiya, Türkiyə, Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan və İranın iştirakı nəzərdə tutulur: “Bu platforma ilə birlikdə bölgənin sülh içərisində yaşamasını istəyirik. Bu addımı atmaq üçün biz qardaşımla birlikdə hər cür fədakarlığa hazırıq”.
Ötəngünkü səfər və orada verilən mesajlar Türkiyə mediasının da gündəm mövzularındandır. Bu haqda çıxış edən ekspertlər də səfərin əhəmiyyətinə toxunublar.
TÜRKSAM rəhbəri Sinan Oğan NATO kimi önəmli bir görüşdən sonra Prezident Ərdoğanın Şuşaya getməsi və orada müttəfiqlik bəyannaməsinin imzalanmasını önəmli bir hadisə kimi dəyərləndirib:
“Bu növbəti tarixi günlərdən biri idi. Türkiyə ilə Azərbaycan arasında yaşanan tarixi günlərin sayı çoxdur. Bu görüş də onlardan ən önəmlilərindən biridir.
Bəyannamə ilə Türkiyə ilə Azərbaycan sadəcə iki qardaş deyil, ürəkdən bir-birinə bağlı iki müttəfiq qardaş olduğunu dostlara, düşmənlərə də göstərmiş oldular. Eyni zamanda Milli Qurtuluş Günündə Şuşada Qars anlaşmasına bənzər müqavilə imzalandı. Qars anlaşması o dövrdə erməni problemini bitirmişdi. Müqavilənin üstündən 100 ildən artıq vaxt keçdiyi bir dövrdə Şuşada Azərbaycan Ordusunun Vətən müharibəsində bağladığı səhifənin üstünə iki ölkənin lideri möhürünü vurdu. Artıq bu torpaqların bir daha işğal edilməyəcəyi, türk-Azərbaycan torpağı olduğu bu Bəyannamə ilə təsdiq edildi.
Şuşa Türk dünyasının qəlbi, Azərbaycanın şah damarıdır. Belə bir önəmli bir bölgə çox təəssüf ki, 28 il işğal altında qalıb. Tarixi saxtakarlığı çox yaxşı bacaran ermənilər də bütün dünyanı buranın onların torpağı olduğuna inandırmağa çalışırdılar. Ancaq Azərbaycan ordusu dastanlara düşəcək bir şəkildə Şuşanı işğaldan azad etdi.
Türkiyənin Şuşada Baş Konsulluğunun açılması həm də BMT tərəfindən sərhədləri tanınan Azərbaycanın və Şuşa bölgəsinin zəmanət altına alınmış olduğunu göstərdi. Türkiyənin Şuşada diplomatik missiyasının olması isə Türkiyənin Şuşaya verdiyi önəmdən irəli gəlir. Bu həm də Şuşanın üçüncü ölkələr tərəfindən bir daha heç vaxt təhdid edilməyəcəyinin bir nümayişidir”.
S. Oğan qeyd edib ki, sözügedən Bəyannaməylə Türkiyəylə Azərbaycan arasında ilk dəfə ortaq milli təhlükəsizliklə bağlı iclaslar keçiriləcəyi də bəyan olundu:
“Bu, Türkiyənin xarici siyasi əlaqələrində bir ilk olacaq. Eyni zamanda, bu, hər iki ölkənin milli təhlükəsizliyinin ortaqlaşdığı anlamına gəlir. Yəni Azərbaycanın milli təhlükəsizliyi Türkiyənin milli təhlükəsizliyi anlamına gəlir. Çünki ortaq milli təhlükəsizlik toplantılarında hər iki ölkəni də təhdid edəcək ünsürlər və hərbi sahədə həyata keçiriləcək əməkdaşlıq mövzuları müzakirə ediləcək”.
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Abdullah Ağar Türkiyə Prezidenti Ərdoğanın Şuşaya Zəfər yoluyla getməsinə diqqət çəkib. O qeyd edib ki, bu yolun təməli müharibədən sonra qoyulub:
“Prezidentlər Sığnaq kəndindən Daşaltıya və Şuşaya baxdılar. Əliyev Ərdoğana buralarda müharibənin necə getdiyi barədə məlumat verirdi. İki liderin həmin yerdə müharibənin necə getdiyi barədə müzakirələr aparması son dərəcə önəmli bir hadisədir. Bilirik ki, bu müharibə iki liderin ortaya qoymuş olduğu qərarlar nəticəsində baş verdi. Bu zəfər üçün Azərbaycanın 2904 nəfər əsgəri şəhid oldu. Bunu dildə səsləndirmək çox asan gələ bilər. Bu, yaxın tarixin ən sürətli gedən və ən qırıcı müharibəsidir. İki liderin iradəsi nəticəsində Qarabağ zəfəri baş tutdu. Bu savaş Azərbaycanın qurtuluş zəfəridir”.
Jurnalist, ekspert Güngör Yavuzaslan da çıxışında Bəyannamədə diqqətçəkən əsas məqamlara toxunub.
O qeyd edib ki, burada əsas məqamlardan biri Qars anlaşmasına sadiq qalmaqla bağlı ifadələrin dilə gətirilməsidir: “Bu müttəfiqlik bəyannaməsinin ən strateji hissəsidir. 1921- ci ildə bağlanan Qars müqaviləsi Atatürk zamanında bağlanmış sənəddir. Naxçıvanın təhlükəsizliyinə Türkiyə cavabdeh oldu. Bundan əlavə, təhlükəsizlik, neft-qaz məsələləri, SİHA-ların Azərbaycanda istehsal edilməsinə dair önəmli strateji məqamlar da Bəyannamədə əks olunub”.
Onun sözlərinə görə, Şuşadakı bu görüntülər Nuru Paşanın, Mustafa Kamal Atatürkün, Türk dünyasının müstəqilliyi üçün canından keçən minlərcə şəhidin arzuları idi: “Diplomatiya olaraq bu sənəd Rusiya, Ermənistana və Amerikaya verilən mesajlar idi. Biz iki dövlət, bir millət ifadəsini işlədirdik. İndi isə tək dövlət kimi hərəkət etmək imkanına sahib olduğumuz bəyan edildi. Bəyannamədə də göstərildiyi kimi, Azərbaycana ediləcək hücum Türkiyəyə ediləcək hücum kimi dəyərləndiriləcək.
Eyni zamanda Türkiyəyə edilən hücum Azərbaycana edilən hücum kimi dəyərləndiriləcək. Qarşılıqlı olaraq terrorizmə, narkomaniyaya qarşı mübarizədə birgə addımlar atılacaq.
Xatırladım ki, 2009-cu ildə Naxçıvanda Türk Birliyinin təməli atılmışdı. Bu Şuşa bəyannaməsi ilə də Türk dünyasına fərqli strateji mesajlar verildi. Əliyev və Ərdoğan ötən gün Türk dünyasının birliyi üçün böyük bir mesaj verdilər”.
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert İlham İsmayıl da “Qafqazinfo”ya açıqlamasında qeyd edib ki, məhz Türkiyə ilə belə bir müqavilənin imzalanması müstəqillik qazanandan bəri Azərbaycanın çox arzuladığı məsələ idi:
“Belə ki, təhlükəsizlik, ərazi bütövlüyümüzün təmin olunması baxımından artıq sadəcə olaraq dostluq, qardaşlıq, əməkdaşlıq məsələsi yox, qarşılıqlı hərbi yardım haqqında müqavilə olsun. Ərazi bütövlüyünün təmin olunması məqsədilə hər iki dövlət bir-biri üçün zəmanət rolunu oynasın.
Türkiyə böyük dövlət olduğu üçün burada onun rolu daha böyükdür. Şuşa bəyannaməsinin də ən böyük əhəmiyyəti odur ki, iki dövlət arasında mümkün ola biləcək bütün əməkdaşlıqlar nəzərə alınıb. Ancaq bütün bunların başında təbii ki, təhlükəsizliklə bağlı məsələlər dayanır. O da qarşılıqlı hərbi yardım, müdafiə sənayesini möhkəmləndirmək, yeni ordunun yaradılmasından ibarətdir.
Bu, o deməkdir ki, artıq Türkiyənin burada hərbi bazası da yarana bilər. Üstəgəl, Şuşa kimi bir yerdə Baş Konsulluğun açılması, ən əsası isə BMT-nin tanıdığı ərazi bütövlüyünün hər hansı təhlükə yaranarsa, mütləq müdaxilə ediləcəyi və onun ərazi bütövlüyünün təmin olunması məsələlərinin qeyd olunması Azərbaycana zəmanət verən bir müqavilədir”.
İ. İsmayıl vurğulayıb ki, bu, bizim indiyə qədər müstəqillik dövrü müddətində bağladığımız ən böyük müqavilədir:
“Məhz bunun da tarixə Şuşa Bəyannaməsi kimi düşməsi ikiqat tarixi əhəmiyyətini artırır. Vaxtilə Mustafa Kamal Atatürk dediyi “Azərbaycanın sevinci bizim sevincimiz, kədəri bizim kədərimizdir” məsələsi sözün həqiqi mənasında real şəkildə həyata keçirildi.
Milli təhlükəsizliklə bağlı ortaq toplantıların keçiriləcəyi o deməkdir ki, həm daxilə, həm də xaricə yönəlik koordinasiyalı, uzlaşmış bir siyasət yönəltməliyik. Xarici siyasətdə də birgə fəaliyyət göstəririk, daxili məsələlərdə də... Hər hansı təhlükəsizlik məsələsi olarsa, iki dövlət uzlaşmış siyasət aparacaq. Bunun detalları gələcəkdə müzakirə olunacaq.
Şuşa Bəyannaməsi gələcəkdə müqavilə şəklinə də salına bilər. Bilirik ki, bəyannamələrin ratifikasiyaya ehtiyacı olmur. İlk məsələni həll edirsən, bundan irəli gələrək gələcəkdə ayrı-ayrı müqavilələr imzalamaq olar”.
Baxış sayı: 244
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 17-06-2021 11:31 | Bölmə: Manşet
İyunun 15-i bütün dünya Azərbaycan tarixində baş verən çox mühüm və əlamətdar bir günə şahidlik etdi. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın NATO Zirvəsi və ikitərəfli görüşlərin ardından Azərbaycana və 28 illik işğaldan sonra azad edilmiş Şuşa şəhərinə səfər etməsi mühüm tarixi əhəmiyyətə malikdir. Bu səfərlə bir millət, iki dövlət olan Türkiyə-Azərbaycan münasibətləri öz yeni mərhələsinə qədəm qoydu.
"Qafqazinfo" xəbər verir ki, Şuşada Prezident İlham Əliyevin Ərdoğanla ortaq mətbuat konfransında səsləndirdiyi çıxışların hər cümləsini bir tarix hesab etmək olar. Mədəniyyət paytaxtımız olan Şuşada müttəfiqlik barədə Bəyannamənin imzalanması və orada əksini tapan detallar isə hər iki ölkə üçün strateji əhəmiyyətə malikdir.
Prezident İlham Əliyev də çıxışında Şuşa bəyannaməsinə toxunaraq imzalanmış Birgə Bəyannamənin əlaqələri ən yüksək zirvəyə qaldırdığını bildirib:
“Bəyannamənin adı Müttəfiqlik haqqında Bəyannamədir və bu ad özü-özlüyündə hər şeyi göstərir, hər şeyi deyir. Biz bu gün keyfiyyətcə yeni əlaqələr qurmuşuq və bu Bəyannamədə göstərilən bütün müddəalar bizim gələcək iş birliyimizin təminatçısıdır. İmzalanmış Bəyannamə tarixə əsaslanır. Bəyannamədə xalqlarımızın böyük liderləri, öndərləri Mustafa Kamal Atatürkün və Heydər Əliyevin kəlamları öz əksini tapıb. XX əsrin əvvəllərində Mustafa Kamal Atatürk demişdir: “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir”. XX əsrin sonlarında Heydər Əliyev demişdir: “Türkiyə və Azərbaycan bir millət, iki dövlətdir”. Bu tarixi sözlər, kəlamlar bizim fəaliyyətimiz üçün əsas amildir. Biz bu vəsiyyətə sadiqik və XXI əsrdə azad edilmiş Şuşada Müttəfiqlik Bəyannaməsini imzalayarkən əcdadlarımıza sadiqliyimizi nümayiş etdiririk və gələcək nəsillərə yol göstəririk”.
Məlum olduğu kimi, Bəyannamədə təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi yer verilib. Gələcəkdə Azərbaycanın BMT səviyyəsində tanınan ərazi bütövlüyünə qarşı hər hansı təhdid olduğu təqdirdə Türkiyənin prosesə hərbi yolla müdaxilə ediləcəyi bəyan edilib.
Şuşada Türkiyənin Baş Konsulluğunun açılması isə buranın təhlükəsizliyinin daha bir zəmanətidir. Bu, erməni separatizminə və onun havadarlarına ciddi xəbərdarlıq mahiyyəti daşıyan əsas məqamlardan biridir.
Elə bu məqsədlə də Ərdoğan Şuşadakı çıxışında Ermənistana etdiyi əvvəlki çağırışlara bir daha diqqət çəkib. O bildirib ki, atəşkəs anlaşmasından sonra bütün tərəflər arasında yeni əməkdaşlıq imkanları yaranıb: “Ermənistan ona uzadılan bu xoş niyyət və həmrəylik əlini tutmalı, ortaq gələcəyi birlikdə qurmaq fürsətindən yaxşı istifadə etməlidir”.
Prezident Ərdoğan əvvəl də təklif etdiyi “3+3” əməkdaşlıq platformasını xatırladaraq qeyd edib ki, bu platformada Rusiya, Türkiyə, Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan və İranın iştirakı nəzərdə tutulur: “Bu platforma ilə birlikdə bölgənin sülh içərisində yaşamasını istəyirik. Bu addımı atmaq üçün biz qardaşımla birlikdə hər cür fədakarlığa hazırıq”.
Ötəngünkü səfər və orada verilən mesajlar Türkiyə mediasının da gündəm mövzularındandır. Bu haqda çıxış edən ekspertlər də səfərin əhəmiyyətinə toxunublar.
TÜRKSAM rəhbəri Sinan Oğan NATO kimi önəmli bir görüşdən sonra Prezident Ərdoğanın Şuşaya getməsi və orada müttəfiqlik bəyannaməsinin imzalanmasını önəmli bir hadisə kimi dəyərləndirib:
“Bu növbəti tarixi günlərdən biri idi. Türkiyə ilə Azərbaycan arasında yaşanan tarixi günlərin sayı çoxdur. Bu görüş də onlardan ən önəmlilərindən biridir.
Bəyannamə ilə Türkiyə ilə Azərbaycan sadəcə iki qardaş deyil, ürəkdən bir-birinə bağlı iki müttəfiq qardaş olduğunu dostlara, düşmənlərə də göstərmiş oldular. Eyni zamanda Milli Qurtuluş Günündə Şuşada Qars anlaşmasına bənzər müqavilə imzalandı. Qars anlaşması o dövrdə erməni problemini bitirmişdi. Müqavilənin üstündən 100 ildən artıq vaxt keçdiyi bir dövrdə Şuşada Azərbaycan Ordusunun Vətən müharibəsində bağladığı səhifənin üstünə iki ölkənin lideri möhürünü vurdu. Artıq bu torpaqların bir daha işğal edilməyəcəyi, türk-Azərbaycan torpağı olduğu bu Bəyannamə ilə təsdiq edildi.
Şuşa Türk dünyasının qəlbi, Azərbaycanın şah damarıdır. Belə bir önəmli bir bölgə çox təəssüf ki, 28 il işğal altında qalıb. Tarixi saxtakarlığı çox yaxşı bacaran ermənilər də bütün dünyanı buranın onların torpağı olduğuna inandırmağa çalışırdılar. Ancaq Azərbaycan ordusu dastanlara düşəcək bir şəkildə Şuşanı işğaldan azad etdi.
Türkiyənin Şuşada Baş Konsulluğunun açılması həm də BMT tərəfindən sərhədləri tanınan Azərbaycanın və Şuşa bölgəsinin zəmanət altına alınmış olduğunu göstərdi. Türkiyənin Şuşada diplomatik missiyasının olması isə Türkiyənin Şuşaya verdiyi önəmdən irəli gəlir. Bu həm də Şuşanın üçüncü ölkələr tərəfindən bir daha heç vaxt təhdid edilməyəcəyinin bir nümayişidir”.
S. Oğan qeyd edib ki, sözügedən Bəyannaməylə Türkiyəylə Azərbaycan arasında ilk dəfə ortaq milli təhlükəsizliklə bağlı iclaslar keçiriləcəyi də bəyan olundu:
“Bu, Türkiyənin xarici siyasi əlaqələrində bir ilk olacaq. Eyni zamanda, bu, hər iki ölkənin milli təhlükəsizliyinin ortaqlaşdığı anlamına gəlir. Yəni Azərbaycanın milli təhlükəsizliyi Türkiyənin milli təhlükəsizliyi anlamına gəlir. Çünki ortaq milli təhlükəsizlik toplantılarında hər iki ölkəni də təhdid edəcək ünsürlər və hərbi sahədə həyata keçiriləcək əməkdaşlıq mövzuları müzakirə ediləcək”.
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Abdullah Ağar Türkiyə Prezidenti Ərdoğanın Şuşaya Zəfər yoluyla getməsinə diqqət çəkib. O qeyd edib ki, bu yolun təməli müharibədən sonra qoyulub:
“Prezidentlər Sığnaq kəndindən Daşaltıya və Şuşaya baxdılar. Əliyev Ərdoğana buralarda müharibənin necə getdiyi barədə məlumat verirdi. İki liderin həmin yerdə müharibənin necə getdiyi barədə müzakirələr aparması son dərəcə önəmli bir hadisədir. Bilirik ki, bu müharibə iki liderin ortaya qoymuş olduğu qərarlar nəticəsində baş verdi. Bu zəfər üçün Azərbaycanın 2904 nəfər əsgəri şəhid oldu. Bunu dildə səsləndirmək çox asan gələ bilər. Bu, yaxın tarixin ən sürətli gedən və ən qırıcı müharibəsidir. İki liderin iradəsi nəticəsində Qarabağ zəfəri baş tutdu. Bu savaş Azərbaycanın qurtuluş zəfəridir”.
Jurnalist, ekspert Güngör Yavuzaslan da çıxışında Bəyannamədə diqqətçəkən əsas məqamlara toxunub.
O qeyd edib ki, burada əsas məqamlardan biri Qars anlaşmasına sadiq qalmaqla bağlı ifadələrin dilə gətirilməsidir: “Bu müttəfiqlik bəyannaməsinin ən strateji hissəsidir. 1921- ci ildə bağlanan Qars müqaviləsi Atatürk zamanında bağlanmış sənəddir. Naxçıvanın təhlükəsizliyinə Türkiyə cavabdeh oldu. Bundan əlavə, təhlükəsizlik, neft-qaz məsələləri, SİHA-ların Azərbaycanda istehsal edilməsinə dair önəmli strateji məqamlar da Bəyannamədə əks olunub”.
Onun sözlərinə görə, Şuşadakı bu görüntülər Nuru Paşanın, Mustafa Kamal Atatürkün, Türk dünyasının müstəqilliyi üçün canından keçən minlərcə şəhidin arzuları idi: “Diplomatiya olaraq bu sənəd Rusiya, Ermənistana və Amerikaya verilən mesajlar idi. Biz iki dövlət, bir millət ifadəsini işlədirdik. İndi isə tək dövlət kimi hərəkət etmək imkanına sahib olduğumuz bəyan edildi. Bəyannamədə də göstərildiyi kimi, Azərbaycana ediləcək hücum Türkiyəyə ediləcək hücum kimi dəyərləndiriləcək.
Eyni zamanda Türkiyəyə edilən hücum Azərbaycana edilən hücum kimi dəyərləndiriləcək. Qarşılıqlı olaraq terrorizmə, narkomaniyaya qarşı mübarizədə birgə addımlar atılacaq.
Xatırladım ki, 2009-cu ildə Naxçıvanda Türk Birliyinin təməli atılmışdı. Bu Şuşa bəyannaməsi ilə də Türk dünyasına fərqli strateji mesajlar verildi. Əliyev və Ərdoğan ötən gün Türk dünyasının birliyi üçün böyük bir mesaj verdilər”.
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert İlham İsmayıl da “Qafqazinfo”ya açıqlamasında qeyd edib ki, məhz Türkiyə ilə belə bir müqavilənin imzalanması müstəqillik qazanandan bəri Azərbaycanın çox arzuladığı məsələ idi:
“Belə ki, təhlükəsizlik, ərazi bütövlüyümüzün təmin olunması baxımından artıq sadəcə olaraq dostluq, qardaşlıq, əməkdaşlıq məsələsi yox, qarşılıqlı hərbi yardım haqqında müqavilə olsun. Ərazi bütövlüyünün təmin olunması məqsədilə hər iki dövlət bir-biri üçün zəmanət rolunu oynasın.
Türkiyə böyük dövlət olduğu üçün burada onun rolu daha böyükdür. Şuşa bəyannaməsinin də ən böyük əhəmiyyəti odur ki, iki dövlət arasında mümkün ola biləcək bütün əməkdaşlıqlar nəzərə alınıb. Ancaq bütün bunların başında təbii ki, təhlükəsizliklə bağlı məsələlər dayanır. O da qarşılıqlı hərbi yardım, müdafiə sənayesini möhkəmləndirmək, yeni ordunun yaradılmasından ibarətdir.
Bu, o deməkdir ki, artıq Türkiyənin burada hərbi bazası da yarana bilər. Üstəgəl, Şuşa kimi bir yerdə Baş Konsulluğun açılması, ən əsası isə BMT-nin tanıdığı ərazi bütövlüyünün hər hansı təhlükə yaranarsa, mütləq müdaxilə ediləcəyi və onun ərazi bütövlüyünün təmin olunması məsələlərinin qeyd olunması Azərbaycana zəmanət verən bir müqavilədir”.
İ. İsmayıl vurğulayıb ki, bu, bizim indiyə qədər müstəqillik dövrü müddətində bağladığımız ən böyük müqavilədir:
“Məhz bunun da tarixə Şuşa Bəyannaməsi kimi düşməsi ikiqat tarixi əhəmiyyətini artırır. Vaxtilə Mustafa Kamal Atatürk dediyi “Azərbaycanın sevinci bizim sevincimiz, kədəri bizim kədərimizdir” məsələsi sözün həqiqi mənasında real şəkildə həyata keçirildi.
Milli təhlükəsizliklə bağlı ortaq toplantıların keçiriləcəyi o deməkdir ki, həm daxilə, həm də xaricə yönəlik koordinasiyalı, uzlaşmış bir siyasət yönəltməliyik. Xarici siyasətdə də birgə fəaliyyət göstəririk, daxili məsələlərdə də... Hər hansı təhlükəsizlik məsələsi olarsa, iki dövlət uzlaşmış siyasət aparacaq. Bunun detalları gələcəkdə müzakirə olunacaq.
Şuşa Bəyannaməsi gələcəkdə müqavilə şəklinə də salına bilər. Bilirik ki, bəyannamələrin ratifikasiyaya ehtiyacı olmur. İlk məsələni həll edirsən, bundan irəli gələrək gələcəkdə ayrı-ayrı müqavilələr imzalamaq olar”.
Baxış sayı: 244
Bölməyə aid digər xəbərlər
15-01-2026, 16:17
Professor Simonov: "ABŞ-ın Venesuela və İrandakı hərəkətləri Çinlə mübarizəyə yönəlib"
15-01-2026, 11:57
Tramp zehni aydınlığının sirri kimi südü iddia edib
15-01-2026, 11:34
Zaxarova: "Almaniyanı ABŞ-a tarixən yaxın bir ölkə adlandırmaq çətindir"
14-01-2026, 14:06
Diplomat Baklanov: "İranda çevriliş cəhdi plan üzrə getmədi"
14-01-2026, 11:07
Zaxarova: "Kallasın İranda rejim dəyişikliyi ilə bağlı açıqlaması diplomatik normaları pozur"
13-01-2026, 19:07
Tramp İrandakı etirazçıları dövlət qurumlarını ələ keçirməyə çağırdı
13-01-2026, 18:48
Kallas: "Aİ, ABŞ-la münasibətlərinin pisləşməsinə baxmayaraq, onlardan imtina etmək niyyətində deyil"
13-01-2026, 18:18
Zaxarova: "AB və Böyük Britaniya elitası Ukraynada sülh yolu ilə həlli təhlükə hesab edir"
13-01-2026, 13:25
Voitolovski: "Trampın əsas məqsədi Amerika gücünü nümayiş etdirməkdir"
12-01-2026, 20:07
GN: Avropa Trampa qarşı yalnız Rusiya ilə dialoq yolu ilə çıxa bilər
11-01-2026, 22:44
İran şahının oğlu Rza Pəhləvi İrana qayıtmağa hazır olduğunu açıqladı
11-01-2026, 20:12
Orban: "Ukraynaya 800 milyard avro vermək Avropanın iqtisadi çöküşünə səbəb olacaq"
11-01-2026, 10:58
Vüqar Rəhimzadə: "Enerji layihələri Azərbaycanın qlobal miqyasda mövqeyini daha da möhkəmləndirir"
10-01-2026, 23:26
Sijjartó: "Avropanın nüvə gücləri Rusiya ilə münaqişəyə səbəb ola bilər"
10-01-2026, 23:16
Tramp: "Mən Venesuela xalqını sevirəm və Venesuelanı yenidən zəngin və təhlükəsiz edirəm"
10-01-2026, 20:39
İranın sonuncu şahının oğlu etiraz edən iranlıları şəhərləri ələ keçirməyə çağırdı
10-01-2026, 20:36
"Tasnim": İranda iğtişaşçılar tərəfindən ən azı 15 hüquq-mühafizə orqanı əməkdaşı öldürülüb
10-01-2026, 20:31
Zelenski Kiyevin elektrik kəsintilərinə hazır olmamasına görə Kliçkonu tənqid etdi
9-01-2026, 21:09
Xameneyi etirazçıları "xarici güclərin muzdluları" adlandırdı
9-01-2026, 20:46
Tehran Prokuroru: "İğtişaşçılar ölüm cəzası ilə üzləşəcək"
9-01-2026, 20:40
"Politico": NATO ABŞ-ın təsiri ilə Arktikada mövcudluğunu gücləndirməyi nəzərdən keçirib
9-01-2026, 20:28
Zelenski Britaniya Müdafiə Nazirliyinin rəhbəri ilə hərbi kontingentin yerləşdirilməsi məsələsini müzakirə edib
8-01-2026, 17:28
Merz: "Rusiyanın razılığı olmadan Ukraynada beynəlxalq qüvvələrin yerləşdirilməsi mümkün deyil"
8-01-2026, 17:24
Zelenski: "ABŞ ilə Təhlükəsizlik Zəmanəti Sazişi demək olar ki, yekunlaşdırılmağa hazırdır"
7-01-2026, 09:41
Merz: "Ukrayna gənc kişilərin ölkədə qalmasını təmin etməlidir"
4-01-2026, 20:47
Rubio: "Venesuela İran, Rusiya, Çin və Kuba üçün komandanlıq mərkəzinə çevrilməməlidir"
3-01-2026, 23:03
Tramp: "ABŞ Ukrayna münaqişəsindən mənfəət əldə edir"
3-01-2026, 22:57
Tramp: "Venesuela vitse-prezidenti ABŞ ilə əməkdaşlığa hazırdır"
3-01-2026, 18:26
Ekspert Knutov: "ABŞ Rusiya və Çinlə Maduronun kəşfiyyat agentləri ilə mübadiləsini müzakirə edə bilər"
3-01-2026, 18:13
Von der Leyen Venesuelada hakimiyyətin dinc yolla ötürülməsini dəstəklədiyini bildirdi
2-01-2026, 22:27
Tramp: "Ağ Ev həkimləri mənim səhhətimin əla olduğunu bildirirlər"