23:38 / 03-03-2026
Vüqar Rəhimzadə: "Azərbaycanın enerji siyasəti qlobal miqyasda sabitliyə töhfə verən strateji modeldir"
23:23 / 03-03-2026
İspaniya hakimiyyəti Trampın ticarəti dayandırmaqla bağlı təhdidlərinə cavab verib
23:20 / 03-03-2026
İsrail Müdafiə Qüvvələri (İMQ) nüvə silahı komponentlərinin hazırlandığı gizli İran kompleksinə zərbə endirdi
15:55 / 03-03-2026
İrandan gedən Rusiya vətəndaşları üçün Türkmənistan üzərindən əlavə dəhlizlər açılıb
15:52 / 03-03-2026
Poddubnı: "ABŞ İranda yalnız Xameneinin sui-qəsdi ilə dəyişiklikləri sürətləndirdi"
15:48 / 03-03-2026
Narkotik laboratoriyası əvəzinə silah saxlayan bunker aşkar edilib
15:41 / 03-03-2026
Lavrov Ukraynaya xarici qoşunların göndərilməsindən danışdı
15:30 / 03-03-2026
Zaxarova Zelenskinin seçki keçirməkdən imtina etməsini diktaturanın təzahürü hesab etdi
15:27 / 03-03-2026
Ekspert İranın hiyləgər raket strategiyasını açıqladı
15:21 / 03-03-2026
Bir müəllim şagirdlərə LGBT bayrağını göstərdiyinə görə cərimələndi
15:08 / 03-03-2026
İlham Əliyev Avropa Komissiyasının enerji və mənzil siyasəti üzrə komissarını qəbul edib
15:00 / 03-03-2026
“Müharibə daha tez başlayacaqdı, biz gecikdirdik”
12:51 / 03-03-2026
İrana görə Vaşinqton Kiyevdən istənilən şərtlərlə sülh tələb edə bilər
12:47 / 03-03-2026
Belçika İranda ABŞ metodlarına qarşı mübarizə aparır
12:40 / 03-03-2026
AB Yaxın Şərq münaqişəsi ilə bağlı xoşagəlməz bir həqiqəti etiraf etdi
12:36 / 03-03-2026
İsrail ordusu Livanın cənubundakı sərhəd zonasında mövqe tutub
12:33 / 03-03-2026
Yanğınsöndürənlər anbar yanğınını söndürürlər
12:30 / 03-03-2026
BMT Pakistanla münaqişənin başlanğıcından bəri 42 Əfqanıstan vətəndaşının ölümünü açıqlayıb
12:27 / 03-03-2026
ABŞ-ın Küveytdəki səfirliyi regional gərginliklər səbəbindən bağlanıb
12:24 / 03-03-2026
Qızıl tabutda dəfn edilib
12:18 / 03-03-2026
17 yaşlı yeniyetmə itkin düşüb
12:15 / 03-03-2026
İki dəfə ürək tutması keçirən kişi xilas edilib
12:10 / 03-03-2026
Zelenski Ukraynada seçkilərin nə vaxt keçiriləcəyini açıqladı
12:07 / 03-03-2026
Şərqşünas: "ABŞ-İran müharibəsi Rusiya üçün siyasi xərclər daşıyır"
12:03 / 03-03-2026
Olimpiada üçün vətəndaşlığını dəyişdirmək təklif edildi
11:44 / 03-03-2026
NOVRUZ GÜNLƏRİNDƏ YENİ NOVRUZ KİTABI
11:31 / 03-03-2026
Könül Nurullayeva vətəndaşlarla növbəti dəfə görüş keçirib
23:32 / 02-03-2026
İranda YUNESKO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil olan Gülüstan Sarayı hücumlarda zərər görüb
23:27 / 02-03-2026
Tanışlıq saytında söhbət etdikdən sonra bankomatı yandırıb
22:06 / 02-03-2026
Müəllimlərə uşaqları döymək şübhəsi ilə cinayət işi açılıb
17:11 / 02-03-2026
Putin: "İran məsələsinin həllində irəliləyiş təcavüz aktı ilə pozulub"
16:58 / 02-03-2026
Moskvaya gedən təyyarə Əbu-Dabidən yola düşdü
16:54 / 02-03-2026
İran Silahlı Qüvvələri avtonom şəkildə fəaliyyət göstərir
16:41 / 02-03-2026
ABŞ İranın müqavimətini sürətli zərbələrlə yatırmağa ümid edirdi
16:26 / 02-03-2026
İrana qarşı müharibə ABŞ ssenarisinə uyğun getmir
16:22 / 02-03-2026
Zelenski Ukrayna ilə bağlı danışıqların yeni mərhələsinin 5-8 mart tarixlərində keçirilə biləcəyini bildirdi
16:19 / 02-03-2026
Dərbənddə sakinlər qaz sızmalarından kütləvi şəkildə şikayətlənirlər
16:16 / 02-03-2026
Tanışının başına atəş açan saxlanılıb
16:02 / 02-03-2026
İlham Əliyev Bakıda məişət tullantıları daşıyan texnikalarla tanış olub
KARS-TİFLİS-BAKÜ DEMİRYOLUNUN AZERBAYCAN VE TÜRKİYE AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tarix: 11-05-2019 02:08 | Bölmə: Sosial
Sabaha-inamla.Az Türkyəli alimin məqaləsini təqdim edir
1- KARS -TİFLİS- BAKÜ DEMİRYOLU HATTININ ANLAMI VE ÖNEMİ
Türkiye, Avrupa ve Asya arasında köprü konumundaki bir ülkedir. Coğrafi olarak stratejik konumda olan Türkiye, demiryolu ve petrol boru hattı projelerinin sağlayacağı avantajlar ile bölgede ve dünyadaki önemini artırmıştır. Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi sadece Türkiye ile Azerbaycanı birbirine bağlayan bir proje değildir. Bu proje Asya ile Avrupa’yı birbirine demir yolu ile bağlamayı hedefleyen bir projedir. “İpek Yolu”nuncanlandırılmasını amaçladığı için “demir ipek yolu” olarak da adlandırılmaktadır. Ekim 2017’den itibaren yük taşınmaya başlanan bu projenin yolcu taşımaya başlamasıyla diğer sektörlerde canlanacaktır. Özellikle turizm, ticaret, inşaat, ulaştırma gibi sektörleri olumlu etkilemesinin yanında bölgesel ve dünya düzeyinde siyasi ve sosyal etkileri de olacaktır. Ermenistan’ın uzlaşmaya zorlanması, AB ile Çin arasındaki ilişkilerin güçlenmesi, Türkiye’nin ve Azerbaycan’ın önemini artırması gibi bölgesel ve siyasal etkileri de olacaktır.
Türkiye ile Azerbaycan 1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağılmasından sonra iki devlet kurucularının aşağıdaki sözleri doğrultusunda ilişki içerisinde olmuşlardır. Mehmet Emin Resulzade; “Azerbaycan Cumhuriyeti âlem-i İslâmda teşekkül eden ilk Cumhuriyettir. Bu Cumhuriyet aynı zamanda bir Türk Cumhuriyetidir; tabiri diğerle, küçük Türkiye’dir” diyor ve ekliyor: “Küçük Türkiye halkı ile büyük Türkiye halkı arasındaki münasebet iki kardeş münasebeti kadar samimanedir… Azerbaycan meselesi aynı zamanda Türkiye için yaşamsal önemde olan Kafkasya meselesinin de bir parçasıdır” ( Şimşir; 2011:22-23). Haydar Aliyev; “Biz İki Devlet Bir Milletiz”. Mustafa Kemal Atatürk;“Azerbaycan’ın kederi kederimiz,Sevinci sevincimizdir”. Yine Mustafa Kemal Atatürk;18 Kasım 1921’de Azerbaycan Büyükelçiliği’nin açılışı esnasında söylediği; “Azerbaycan Asya’daki kardeş hükümet ve milletler için bir temas ve ilerleme noktasıdır…” demişlerdir. İşte Kars-Tiflis-Bakü demiryolunu, bu bakış açılarının pratiğe dönüştürülmesi olarak görmek mümkündür.
Projenin geçtiği diğer ülke ise Gürcistan’dır. Gürcistan da SSCB dağıldıktan sonra Türkiye’yi kendisi için yaşamsal bir ülke olarak görmüştür. Bu nedenle de hem petrol ve doğal gaz projelerinde hem de demir yolu projesinde hep Türkiye ve Azerbaycan ile birlikte hareket etmiştir. Gürcistan’ın bu tutumu hem kendi menfaatinedir hem de Türkiye ve Azerbaycan’ın menfaatinedir.
Bu üç ülkenin kültürel, sosyal ve tarihi yakınlıkları da bu tür projelerin geliştirilmesinin önemini artırmaktadır. Türkiye ile Azerbaycan “iki devlet bir millet” düsturuyla her daim hareket etmektedirler. Diğer taraftan, Türkiye’de Gürcü kökenli çok sayıda Türk vatandaşının olması ve Gürcistan’da 1 milyona yakın Türk kökenli Gürcü vatandaşının olması bu ülkeleri birbirine yakınlaştıran önemli bir sosyal sebep olarak değerlendirilebilir. Bu üç ülkenin ortasında bir coğrafyada konuşlanan Ermenistan ise diasporanın da etkisiyle uyguladığı yanlış politikaları dolayısıyla bölgede gerçekleşen olumlu gelişmelerin dışında kalmaktadır. Bölge ülkeleri ve yaşayan etnik kökenler açısından büyük öneme haiz olan bu proje Ekim 2017 itibarıyla hizmete açılmıştır. Projenin anlamını ve öneminin çok büyük olduğu vurgulanmalıdır. Üç ülke açısından “demirden bağlarla birbirine bağlanmak” olarak düşünülebilecekprojenin dünya açısından anlamı ve önemi ise tek bir cümle ile “Avrupa’yı Çin’e bağlayanDemirden İpek Yolu”nun inşasıdır şeklinde ifade edebilir. Çin’in dışında Orta Asya ülkelerini Avrupa’ya bağlayan yönüyle de çok önemli bir projedir.
Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi, Azerbaycan’da kullanılan “zahmetle yenilen acı soğan, minnetle yenilen baldan tatlıdır” sözünün fiiliyata geçirilmesi olarak değerlendirilebilecek bir projedir. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev ve Gürcistan Devlet Başkanı MikheilSaakaşvili tarafından 24 Temmuz 2008 yılında temeli atılan Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu projesi, ülkelere bağlı siyasi, ekonomik ve bölgesel etkileşimlere de bağlı olarak 29 Ekim 2017’de açılabilmiştir.
“Demirden İpek Yolu”olarak adlandırılan bu hat, Azerbaycan'ın başkenti Bakü şehrinden Gürcistan'ın Tiflis ve Ahılkelek şehirlerinden geçerek Türkiye'nin Kars şehrine ulaşmaktadır. Bu demiryolu hattı Azerbaycan'la Türkiye'yi birleştirmeyi amaçlamaktadır. Demiryolunun tamamı 826 km olup, toplam maliyeti ilk önce 450 milyon dolar olarak belirlenmiş, sonraki düzenlemeler ile maliyeti yaklaşık 1,5 milyar dolara ulaşmıştır. Demiryolunun 76 km'si Türkiye'den, 259 km'si Gürcistan'dan, 503 km'si ise Azerbaycan'dan geçmektedir.
Kars-Tiflis-BaküDemiryolu Projesi,Avrupa ile Asya’yı birbirine demiryolu yolu ile bağlama ve tarihi ipek yolunun canlandırılmasıdüşüncelerinin bir sonucudur. Bu projenin Ermenistan üzerinden değişik bağlantı imkânları olmasına rağmen (Kars-Gümrü-Ayrum-Marneuli-Tiflis, Kars-Gümrü-Erivan-Nahçıvan-Meğri-Bakü gibi), Ermenistan ile Azerbaycan arasında gerçekleşen savaş sonrasında Türkiye’nin Ermenistan ile olan sınır kapılarını kapatması sonucunda bu ülke ve dolayısıyla Orta Asya, Rusya, Ukrayna, Gürcistan ve Çin ile demiryolu aracılığıyla ulaşamaz hale gelmiştir. Devam eden sorunlar sonucunda iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin bulunmayışı ve Türkiye'nin Orta Asya devletlerine ulaşma isteği Kars -Tiflis- Bakü demiryolu projesinin doğmasına yol açmıştır denilebilir.
Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi tam olarak hayata geçirildiğinde Avrupa'dan Çin'e demiryoluyla kesintisiz yük taşınması mümkün hale gelecektir. Böylece Avrupa ile Orta Asya arasındaki yük taşımalarının tamamının demiryoluna kaydırılması planlanmaktadır. Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu tam anlamıyla hizmete girdiğinde, orta vadede yıllık 3 milyon ton yük taşınması hedeflenmekte 2034 yılına gelindiğinde ise 16 milyon 500 bin ton yük ile 3 milyon yolcu taşınması hedeflenmektedir.
Projenin ilk yılında Kars-Tiflis-Bakü hattında 116 trenle 110 bin ton taşınmıştır. Türkiye’nin uluslararası demiryolu yük taşımalarının 1.8 milyon ton civarında olduğu düşünüldüğünde başlangıç için iyi bir miktar olduğu söylenebilir. Ancak bu miktar yıllık 7 milyon tonluk hat kapasitesinin ise çok altındadır (https://tr.railturkey.org/2018/10/31/kars-tiflis-baku...). Diğer taraftan, lüks yataklı tren bağlantısı kurulması durumunda bölgede ciddi bir turizm potansiyelinin doğacağını söylemek mümkündür. Özellikle son yıllarda Kars şehrindeki Doğu Ekspresine olan ilgi bölgesel bir “tren ile oluşan turizm” potansiyeline dönüşebilir.
Hattın gerçekleştirilmesi ile bu bölgeye gerek istihdam, gerekse ticari açıdan büyük bir canlılık getireceği rakamlardan net olarak anlaşılmaktadır. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Bakü-Tiflis-Erzurum Projelerinden sonra her üç ülkenin gerçekleştirdiği üçüncü büyük proje olan bu proje üç ülkenin tarihten gelen dostluklarını daha da pekiştirecek, bölge halkına barış ve refah getirecektir.
Bu proje ile siyasi olarak Türkiye ve Azerbaycan’ın Ermenistan karşısında ellerinin güçlenmesine ilaveten dünyadaki stratejik konumları da daha önemli hale gelecektir. Gürcistan ile birlikte de Kafkasya’nın ekonomik ve siyasi güç birliği oluşacak ve Asya ile Avrupa bu yolla bağlanacaktır.
Bu projenin ülkeler arasında işbirliği ve ticaretin gelişmesine daha çok katkı yapması için Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan’ın öncülük edip daha sonra da hat güzergahında bulunan tüm ülkelerin katılabilecekleri “Kafkasya veya İpek Yolu Ticaret Birliği” şeklinde bir oluşuma gidilmesinin amaca ulaşmada etkin bir araç olabileceği önerilebilir.
Prof. Dr. Kerem KARABULUT
Atatürk Üniversitesi ve Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü
[email protected]/[email protected]
Baxış sayı: 1 091
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 11-05-2019 02:08 | Bölmə: Sosial
Sabaha-inamla.Az Türkyəli alimin məqaləsini təqdim edir1- KARS -TİFLİS- BAKÜ DEMİRYOLU HATTININ ANLAMI VE ÖNEMİ
Türkiye, Avrupa ve Asya arasında köprü konumundaki bir ülkedir. Coğrafi olarak stratejik konumda olan Türkiye, demiryolu ve petrol boru hattı projelerinin sağlayacağı avantajlar ile bölgede ve dünyadaki önemini artırmıştır. Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi sadece Türkiye ile Azerbaycanı birbirine bağlayan bir proje değildir. Bu proje Asya ile Avrupa’yı birbirine demir yolu ile bağlamayı hedefleyen bir projedir. “İpek Yolu”nuncanlandırılmasını amaçladığı için “demir ipek yolu” olarak da adlandırılmaktadır. Ekim 2017’den itibaren yük taşınmaya başlanan bu projenin yolcu taşımaya başlamasıyla diğer sektörlerde canlanacaktır. Özellikle turizm, ticaret, inşaat, ulaştırma gibi sektörleri olumlu etkilemesinin yanında bölgesel ve dünya düzeyinde siyasi ve sosyal etkileri de olacaktır. Ermenistan’ın uzlaşmaya zorlanması, AB ile Çin arasındaki ilişkilerin güçlenmesi, Türkiye’nin ve Azerbaycan’ın önemini artırması gibi bölgesel ve siyasal etkileri de olacaktır.
Türkiye ile Azerbaycan 1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nin (SSCB) dağılmasından sonra iki devlet kurucularının aşağıdaki sözleri doğrultusunda ilişki içerisinde olmuşlardır. Mehmet Emin Resulzade; “Azerbaycan Cumhuriyeti âlem-i İslâmda teşekkül eden ilk Cumhuriyettir. Bu Cumhuriyet aynı zamanda bir Türk Cumhuriyetidir; tabiri diğerle, küçük Türkiye’dir” diyor ve ekliyor: “Küçük Türkiye halkı ile büyük Türkiye halkı arasındaki münasebet iki kardeş münasebeti kadar samimanedir… Azerbaycan meselesi aynı zamanda Türkiye için yaşamsal önemde olan Kafkasya meselesinin de bir parçasıdır” ( Şimşir; 2011:22-23). Haydar Aliyev; “Biz İki Devlet Bir Milletiz”. Mustafa Kemal Atatürk;“Azerbaycan’ın kederi kederimiz,Sevinci sevincimizdir”. Yine Mustafa Kemal Atatürk;18 Kasım 1921’de Azerbaycan Büyükelçiliği’nin açılışı esnasında söylediği; “Azerbaycan Asya’daki kardeş hükümet ve milletler için bir temas ve ilerleme noktasıdır…” demişlerdir. İşte Kars-Tiflis-Bakü demiryolunu, bu bakış açılarının pratiğe dönüştürülmesi olarak görmek mümkündür.
Projenin geçtiği diğer ülke ise Gürcistan’dır. Gürcistan da SSCB dağıldıktan sonra Türkiye’yi kendisi için yaşamsal bir ülke olarak görmüştür. Bu nedenle de hem petrol ve doğal gaz projelerinde hem de demir yolu projesinde hep Türkiye ve Azerbaycan ile birlikte hareket etmiştir. Gürcistan’ın bu tutumu hem kendi menfaatinedir hem de Türkiye ve Azerbaycan’ın menfaatinedir.
Bu üç ülkenin kültürel, sosyal ve tarihi yakınlıkları da bu tür projelerin geliştirilmesinin önemini artırmaktadır. Türkiye ile Azerbaycan “iki devlet bir millet” düsturuyla her daim hareket etmektedirler. Diğer taraftan, Türkiye’de Gürcü kökenli çok sayıda Türk vatandaşının olması ve Gürcistan’da 1 milyona yakın Türk kökenli Gürcü vatandaşının olması bu ülkeleri birbirine yakınlaştıran önemli bir sosyal sebep olarak değerlendirilebilir. Bu üç ülkenin ortasında bir coğrafyada konuşlanan Ermenistan ise diasporanın da etkisiyle uyguladığı yanlış politikaları dolayısıyla bölgede gerçekleşen olumlu gelişmelerin dışında kalmaktadır. Bölge ülkeleri ve yaşayan etnik kökenler açısından büyük öneme haiz olan bu proje Ekim 2017 itibarıyla hizmete açılmıştır. Projenin anlamını ve öneminin çok büyük olduğu vurgulanmalıdır. Üç ülke açısından “demirden bağlarla birbirine bağlanmak” olarak düşünülebilecekprojenin dünya açısından anlamı ve önemi ise tek bir cümle ile “Avrupa’yı Çin’e bağlayanDemirden İpek Yolu”nun inşasıdır şeklinde ifade edebilir. Çin’in dışında Orta Asya ülkelerini Avrupa’ya bağlayan yönüyle de çok önemli bir projedir.
Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi, Azerbaycan’da kullanılan “zahmetle yenilen acı soğan, minnetle yenilen baldan tatlıdır” sözünün fiiliyata geçirilmesi olarak değerlendirilebilecek bir projedir. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Azerbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev ve Gürcistan Devlet Başkanı MikheilSaakaşvili tarafından 24 Temmuz 2008 yılında temeli atılan Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu projesi, ülkelere bağlı siyasi, ekonomik ve bölgesel etkileşimlere de bağlı olarak 29 Ekim 2017’de açılabilmiştir.
“Demirden İpek Yolu”olarak adlandırılan bu hat, Azerbaycan'ın başkenti Bakü şehrinden Gürcistan'ın Tiflis ve Ahılkelek şehirlerinden geçerek Türkiye'nin Kars şehrine ulaşmaktadır. Bu demiryolu hattı Azerbaycan'la Türkiye'yi birleştirmeyi amaçlamaktadır. Demiryolunun tamamı 826 km olup, toplam maliyeti ilk önce 450 milyon dolar olarak belirlenmiş, sonraki düzenlemeler ile maliyeti yaklaşık 1,5 milyar dolara ulaşmıştır. Demiryolunun 76 km'si Türkiye'den, 259 km'si Gürcistan'dan, 503 km'si ise Azerbaycan'dan geçmektedir.
Kars-Tiflis-BaküDemiryolu Projesi,Avrupa ile Asya’yı birbirine demiryolu yolu ile bağlama ve tarihi ipek yolunun canlandırılmasıdüşüncelerinin bir sonucudur. Bu projenin Ermenistan üzerinden değişik bağlantı imkânları olmasına rağmen (Kars-Gümrü-Ayrum-Marneuli-Tiflis, Kars-Gümrü-Erivan-Nahçıvan-Meğri-Bakü gibi), Ermenistan ile Azerbaycan arasında gerçekleşen savaş sonrasında Türkiye’nin Ermenistan ile olan sınır kapılarını kapatması sonucunda bu ülke ve dolayısıyla Orta Asya, Rusya, Ukrayna, Gürcistan ve Çin ile demiryolu aracılığıyla ulaşamaz hale gelmiştir. Devam eden sorunlar sonucunda iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin bulunmayışı ve Türkiye'nin Orta Asya devletlerine ulaşma isteği Kars -Tiflis- Bakü demiryolu projesinin doğmasına yol açmıştır denilebilir.
Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu Projesi tam olarak hayata geçirildiğinde Avrupa'dan Çin'e demiryoluyla kesintisiz yük taşınması mümkün hale gelecektir. Böylece Avrupa ile Orta Asya arasındaki yük taşımalarının tamamının demiryoluna kaydırılması planlanmaktadır. Kars-Tiflis-Bakü Demiryolu tam anlamıyla hizmete girdiğinde, orta vadede yıllık 3 milyon ton yük taşınması hedeflenmekte 2034 yılına gelindiğinde ise 16 milyon 500 bin ton yük ile 3 milyon yolcu taşınması hedeflenmektedir.
Projenin ilk yılında Kars-Tiflis-Bakü hattında 116 trenle 110 bin ton taşınmıştır. Türkiye’nin uluslararası demiryolu yük taşımalarının 1.8 milyon ton civarında olduğu düşünüldüğünde başlangıç için iyi bir miktar olduğu söylenebilir. Ancak bu miktar yıllık 7 milyon tonluk hat kapasitesinin ise çok altındadır (https://tr.railturkey.org/2018/10/31/kars-tiflis-baku...). Diğer taraftan, lüks yataklı tren bağlantısı kurulması durumunda bölgede ciddi bir turizm potansiyelinin doğacağını söylemek mümkündür. Özellikle son yıllarda Kars şehrindeki Doğu Ekspresine olan ilgi bölgesel bir “tren ile oluşan turizm” potansiyeline dönüşebilir.
Hattın gerçekleştirilmesi ile bu bölgeye gerek istihdam, gerekse ticari açıdan büyük bir canlılık getireceği rakamlardan net olarak anlaşılmaktadır. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Bakü-Tiflis-Erzurum Projelerinden sonra her üç ülkenin gerçekleştirdiği üçüncü büyük proje olan bu proje üç ülkenin tarihten gelen dostluklarını daha da pekiştirecek, bölge halkına barış ve refah getirecektir.
- KARS-TİFLİS-BAKÜ DEMİRYOLU’NUN AZERBAYCAN VE TÜRKİYE İÇİN ETKİLERİ
- Bu bağlantı Türkiye’yi ve Azerbaycan’ıuluslararasılaştıracaktır.
- Azerbaycan’ın sahip olduğu petrol ve doğal gaz potansiyeli, bu ülkeyi hem batı hem de doğu ülkeleri açısından vazgeçilmez kılmaktadır. Bu proje ile uluslararası stratejik önemi artacaktır.
- Bölgesel ticaret gelişecektir.
- Düşük maliyetli ve güvenli bir ulaşım olacaktır.
- Turizm açısından önemli katkılar getirecektir.
- Türkiyeve Azerbaycan’ın Kafkasya, Orta Asya ve diğer İslâm ülkeleri nezdindeki itibarı artacaktır.
- Bölgedeki göçün azalmasına ve fakirliğin giderilmesine ciddi katkılar yapacaktır.
- Türkiye,AzerbaycanveGürcistan’ınsosyo-ekonomik yakınlaşmasını sağlayarak Ermenistan’ı çözüme zorlayacaktır. Kars-Iğdır-Nahcivan demiryolunun da hayata geçmesiyle Ermenistan’ın enerji boru hatlarından sonra yeniden demiryoluyla çevrelenmiş olması sağlanacaktır. Ayrıca, Nahcivan’ın Kars üzerinden Azerbaycan ve Avrupa’ya demiryolu bağlantısı sağlanmış olacaktır.
- Gelişmiş ülkelerin tamamında demir yolu ağının çok gelişmiş olduğu dikkate alındığında bu projenin Türkiye ve Azerbaycan için gelişmenin tetikleyicilerinden biri olacağı söylenebilir.
- Bu demiryolu Projesi Türkiye’nin İran üzerinden Asya ülkeleriyle sağladığı bağlantıya alternatif teşkil etmektedir. İstanbul, Kars, Tiflis, Bakü, Türkmenbaşı, Aşkabat ve Taşkent’e uzanacak hattın Türkiye-İran-Asya hattından 375 km daha kısa olması da hattın yolcu ve yük taşımacılığında maliyetleri düşürmesine olanak sağlayacaktır (Özpay; 2018:107).
Bu proje ile siyasi olarak Türkiye ve Azerbaycan’ın Ermenistan karşısında ellerinin güçlenmesine ilaveten dünyadaki stratejik konumları da daha önemli hale gelecektir. Gürcistan ile birlikte de Kafkasya’nın ekonomik ve siyasi güç birliği oluşacak ve Asya ile Avrupa bu yolla bağlanacaktır.
Bu projenin ülkeler arasında işbirliği ve ticaretin gelişmesine daha çok katkı yapması için Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan’ın öncülük edip daha sonra da hat güzergahında bulunan tüm ülkelerin katılabilecekleri “Kafkasya veya İpek Yolu Ticaret Birliği” şeklinde bir oluşuma gidilmesinin amaca ulaşmada etkin bir araç olabileceği önerilebilir.
Prof. Dr. Kerem KARABULUT
Atatürk Üniversitesi ve Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü
[email protected]/[email protected]
Baxış sayı: 1 091
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 12:15
İki dəfə ürək tutması keçirən kişi xilas edilib
2-03-2026, 16:19
Dərbənddə sakinlər qaz sızmalarından kütləvi şəkildə şikayətlənirlər
1-03-2026, 13:21
20-dən çox vətəndaşın zəhərlənməsi ilə bağlı cinayət işi açılıb
26-02-2026, 17:25
Britaniya ukraynalı qaçqın ailəsinə sığınacaq verməkdən imtina etdi
26-02-2026, 17:15
İstintaq altında olan dördüncü övladını dünyaya gətirib
25-02-2026, 20:11
Tibb Mərkəzində bir xəstə işçilərə hücum etdi
24-02-2026, 21:11
Terror aktının zərəri 6 milyard rubl olaraq qiymətləndirilib
23-02-2026, 20:22
"Dodo", kuryerin işdən çıxarılmasına səbəb olan bir itin sığınacağı üçün pul ödəyəcəyinə söz verib
23-02-2026, 13:54
Polis zərgərlik mağazasından zərgərlik əşyaları oğurlayan naməlum şəxsləri axtarır
22-02-2026, 20:44
Fırıldaqçılar qripdən sonra sanatoriyalarda pulsuz reabilitasiya təklif etməyə başlayıblar
21-02-2026, 21:21
Miqrant uşaqlardan 18 yaşında Rusiyanı tərk etmələri tələb oluna bilər
19-02-2026, 22:07
Elektrik enerjisinə görə 10 dəfə çox pul ödəməyə başlayıblar
18-02-2026, 21:18
Ramazan ayının ilk gününün duası - İmsak və iftar vaxtı
17-02-2026, 14:20
Bakıda 42 məktəbə yeni direktor təyin olunub
17-02-2026, 14:13
Ramazan ayı başlayır - Təqvim açıqlandı
17-02-2026, 14:02
Ramazanla bağlı fətva verildi - Adambaşına 10-15 manat zəkat
17-02-2026, 13:52
Azərbaycanın artan enerji ixrac potensialı
17-02-2026, 11:40
Körpünün bağlanması səbəbindən on altı qatar gecikib
16-02-2026, 20:22
Mikayıl Cabbarovun yeni müşaviri o oldu
16-02-2026, 20:13
Mehriban Əliyeva yenidən AGF prezidenti seçildi
16-02-2026, 15:19
10 canavar qeydə alınıb
15-02-2026, 22:53
Macarıstan və Slovakiya Xorvatiyadan Rusiya neftinin tranzitinə icazə verməsini xahiş ediblər
15-02-2026, 19:56
“Əziz, baba, səni çox sevirəm” - Leyla Əliyevadan təbrik+Foto
15-02-2026, 12:05
Könül Nurullayeva növbəti vətəndaş qəbulunu keçirib
13-02-2026, 08:27
Rəqəmsal iqtisadiyyatın genişlənməsi əlavə dəyər yaradan sahələrin inkişafına da təkan olacaq-Könül Nurullayeva
12-02-2026, 19:39
Saxalindəki gömrük işçiləri Koreyadan gələn gəmidə Himalay ayısının pəncələrini aşkar ediblər
12-02-2026, 09:06
Heyvan sığınacağının direktoru və mühasibi mənimsəmədə şübhəli bilinir
12-02-2026, 09:03
Sibir maralını ovlayan ovçunu saxlayıb
12-02-2026, 08:54
Miəktəblər dron hücumundan sonra dərsləri ləğv etdi
11-02-2026, 19:15
Texniki Kollecdə baş verən atışma yerində müstəntiqlər və məhkəmə ekspertləri işləyir
11-02-2026, 11:21
Andrey Tacibayev vəfat edib
10-02-2026, 21:22
Yanğınsöndürənlər yanan binadan 25 nəfəri xilas etdilər
8-02-2026, 11:17
TASS: Qarla örtülü Kamçatka mənzil binaları haqqında saxta məlumatlar manipulyasiya üçün yaradılıb
8-02-2026, 11:14
Dövlət Duması məktəblilərin valideynləri üçün ödənişli məzuniyyət günlərinin tətbiqini təklif edib
7-02-2026, 12:50
Konserv açarı ilə mağazanı soyub
7-02-2026, 12:09
TASS: Həkimlər Rusiyanın keçmiş ədliyyə nazirinin müavininin ölüm səbəbini müəyyən ediblər
7-02-2026, 11:56
"Baza": "Pxuket" otelində ən azı 19 rus zəhərlənib
6-02-2026, 19:11
Hərbi çağırışdan azadolmaları satan qrup saxlanılıb
6-02-2026, 15:07
Xilasedici itkin düşmüş bir kişinin necə tapıldığını izah edib
6-02-2026, 15:01
Məktəb pəncərəsindən yıxılan şagird reanimasiyaya yerləşdirilib
6-02-2026, 10:36
Rusiya Braziliyaya balıq tədarükünə başlayıb
5-02-2026, 09:51
Daxili İşlər Nazirliyi: Şagird kimi təqdim edilən fırıldaqçılar repetitorlardan məlumatları oğurlayırlar