Leonardo da Vinçinin sələfi

Xəbər lenti

21:43 / 06-08-2026

Media: Yevgeniya Qutsul qadın həbsxanasına köçürülüb

21:39 / 06-08-2026

Ukraynanın keçmiş prezidenti Yuşşenko yeni vəzifəyə təyin edilib

21:35 / 06-08-2026

Litva Baltikyanı ölkələrə mümkün Ukrayna pilotsuz təyyarələrinin hücumunu elan edib

21:32 / 06-08-2026

Bir qız attraksiondan yıxıldı

21:15 / 06-08-2026

Keçmiş ÇSKA və "Spartak Moskva" futbolçusu Zabolotnı altı ay müddətinə diskvalifikasiya edildi

21:11 / 06-08-2026

Zelenski Ukraynanın 2027-ci ilə qədər öz ballistik sistemini inkişaf etdirəcəyinə ümid edir

21:05 / 06-08-2026

Zoopark işçisi ayının ona niyə hücum etdiyini izah etdi

21:00 / 06-08-2026

Xirosima merini ABŞ-dan bəhs etmədiyinə görə tənqid etdi

20:52 / 06-08-2026

Oleynik Zelenskinin keçmiş Gürcüstan prezidenti kimi taleyini proqnozlaşdırdı

20:49 / 06-08-2026

Keçmiş Ali Rada üzvü Oleinik Umerovu ABŞ casusu adlandırır

20:42 / 06-08-2026

Stüardessanın baqajından 2 milyon rubl dəyərində 15 şüşə elit şərab tapılıb

20:36 / 06-08-2026

Xarici İşlər Nazirliyi Yerevanın Rusiyanı şantaj etmək cəhdlərinə münasibət bildirib

20:33 / 06-08-2026

Politoloq Hörmüz boğazında güzəştə gedəcəyi təqdirdə İran üçün riskləri qeyd edir

20:29 / 06-08-2026

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi: Yaponiya ABŞ-ın atom bombalamalarına görə məsuliyyətini etiraf etməli olacaq

20:24 / 06-08-2026

Məktəb yaşlı uşaqları olan ailələrin hər biri 5000 rubl alacaq

20:21 / 06-08-2026

Polis təqaüdçüyə hücum edən kişini saxlayıb

20:19 / 06-08-2026

Ermənistan Parlamentinin sədri Rusiyaya mal ixracı məsələsini qaldırdı

20:16 / 06-08-2026

Pit Heqsetin Siyasi İşlər üzrə Katibinin müavini Çinə dəvət ala bilmir

20:03 / 06-08-2026

Lavrov Rubioya bildirib ki, Kiyev Qərb olmadan terror hücumları həyata keçirə bilməzdi

20:00 / 06-08-2026

Polşada naməlum şəxslər Ukrayna abidəsinə zərər vurublar

19:57 / 06-08-2026

NYT: Qərb müttəfiqləri Kiyevə raket təhvil verməkdə tərəddüd edirlər

19:53 / 06-08-2026

İrakli Kobaxidze Gürcüstanda rus turistlərin təhlükəsizliyinə zəmanət verdi

19:46 / 06-08-2026

Anqola, Afrika və biznes əməkdaşlığının növbəti fəsli

21:09 / 05-08-2026

Nyu-York ölümcül xəstə sakinlər üçün evtanaziyanı qanuniləşdirib

21:06 / 05-08-2026

İtkin düşmüş təyyarənin pilotları ilə əlaqə saxlanılıb

21:02 / 05-08-2026

Cənubi Koreyada istidən 20-dən çox insan ölüb

20:59 / 05-08-2026

Fransa hakimiyyəti anormal istilər zamanı fermerlərə dəstək olacağına söz verib

20:56 / 05-08-2026

Roskosmos baş institutunda yanğın baş verib

20:53 / 05-08-2026

İspaniya 2030-cu il Dünya Kubokuna Mərakeşlə birgə ev sahibliyi etməkdən imtina edə bilər

20:51 / 05-08-2026

BMT: El-Ninyo 2027-ci ilin sonuna qədər daha 49 milyon insanı aclığa sürükləyə bilər

20:48 / 05-08-2026

Ölüm hökmünün Rusiyaya qaytarılmasını tələb etdi

20:37 / 05-08-2026

Ukraynanın ABŞ-dakı keçmiş səfirinə qarşı korrupsiya ittihamları irəli sürülüb

20:35 / 05-08-2026

Sərxoş ata azyaşlı qızını döyüb

20:32 / 05-08-2026

DHL yük təyyarəsi Leypsiq üzərində naməlum əşya ilə toqquşub

20:29 / 05-08-2026

Makron Kiyev müdafiə sənayesi obyektlərinə gecə zərbələri ilə bağlı şərh verdi

20:22 / 05-08-2026

Taylandda oyun zamanı ildırım futbolçunu öldürdü

20:17 / 05-08-2026

Nasist döyməsi göstərdiyinə görə doqquz ay həbs cəzasına məhkum edilib

20:11 / 05-08-2026

FTB direktoru Rusiya və Çinlə əməkdaşlıqdan danışdı

20:06 / 05-08-2026

Kiyev kameraları 11 "İskəndər" raket zərbəsini qeydə alıb

20:04 / 05-08-2026

NYT: Rusiya ABŞ-ın "Patriot" raketləri üçün istehsal etdiyindən daha çox ballistik raketdən istifadə edir

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

Nəriman Həsənzadə vəfat etdi

“9 ildir ki, Bakıda, ata evimdə yaşayıram” - Sevil Əliyeva

Uğurlu idman siyasəti Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gücləndirir-Könül Nurullayeva

İlham Əliyevin Çolpon-Ata şəhərində rəsmi qarşılanma mərasimi olub

İlham Əliyev Qırğızıstan, Özbəkistan və Tacikistan prezidentləri ilə birlikdə Çolpon-Ata şəhərində Qolf Klubun açılışında iştirak edib

Azərbaycan və Qırğızıstan prezidentlərinin təltifolunma mərasimi keçirilib

Gənc nəslin ana dilinə hörmət ruhunda yetişdirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir-Könül Nurullayeva

MİQ nəticələri açıqlandı

Leyla Əliyeva qardaşını bu şəkillərlə təbrik etdi - Fotolar

Bişkek də Bakı ilə münasibətləri inkişaf etdirmək niyyətindədir-Könül Nurullayeva

Tramp İranın "Nüvə qalasını" dağıtmaqla hədələyir

"Trampın üzünə şillə": Kiyevin İrana mümkün kompensasiya ödənişi ilə bağlı ekspert

Leonardo da Vinçinin sələfi - Sumqayıtlı yazarın hekayəsi
Tarix: 12-06-2018 23:58 | Bölmə: Ədəbiyyat

O, telefon dəstəyini yerinə qoyub oturduğu kresloya yayıldı. Düşündü, bu da son! Böyük və təmtəraqlı kabineti ona çox bayağı göründü. Onu vururdular. Yuxarıdan artıq düyməni basmışdılar. Mexanizm işə düşmüşdü. O düyməyə artıq heç kimin əli çatmazdı. Bu günün gələcəyini hərdən ağlına gətirsə də, bunun olmayacağına özünü inandırmışdı. Oyun qaydalarını o, yaxşı bilirdi. Özünə bəraət qazandıra-qazandıra çox haqsızlıqlara qol qoymuşdu. Həyatın qanunu belədir – etmisənsə, sənə də edəcəklər. Və mütləq, haqq-hesab çəkilən gün gələcək. Paradoks ondan ibarət idi ki, başqalarına qarşı böyük ədalətsizliklər edənlər bir-birindən tam ədalət tələb edir və bunun əksini xəyanət kimi dəyərləndirirlər. Bu praktika oğru aləmindən gəlmişdi. Oğrular bir-birindən oğurluq edə bilməzdilər. Digər qaydalar da elə oğru qaydaları idi. O, içəri də gedə biləcəyini gözünün qabağına gətirdi.
Selektorda köməkçisinin düyməsinin işıqlanması onu ağır düşüncələrdən ayırdı.
– Əhməd müəllim, aşağıdan polis bildirir ki, həmin rəssam yenə sizi görmək istəyir.
O, cavab vermədən geri oturdu. Uşaqlıqda o da şəkil çəkməyi, plastilindən nələrsə düzəltməyi xoşlayırdı. Ən böyük arzusu heykəltəraş olmaq idi. Aşağıda gözləyən rəssamla bir dəfə ayaqüstü görüşmüşdü. Rəssam onu maşınına yaxınlaşanda haqlamışdı. Özünü Mahmud Şükürbəyli kimi təqdim etmişdi. Öz yaddaşından razı idi. Bir dəfə eşitdiyi adı heç vaxt yaddan çıxartmazdı.
Rəssamın sifətini də yaxşı yadda saxlamışdı. Onun qoca sifətində gözləri çox cavan görünürdü. Elə bil yaşlı sifətə cavan insanın gözlərini köçürtmüşdülər. Sifətindəki bu ziddiyyət onun baxışını müəmmalı, qeyri-adi edirdi. Mahmud Şükürbəyli özü üçün canfəşanlıq etmirdi. Darısqal zirzəmidə emalatxanası olan heykəltəraş dostu üçün təvəqqe edirdi. Onu münasib bir yerə köçürtməyi xahiş edirdi. Heykəltəraş dostunun uğurlarını həvəslə sadalayırdı. Nədənsə, özünün çoxsaylı mülkləri yadına düşdü. Hər mülkün arxasında da haqsızlıq olduğunu düşünməyə bilmədi. Heykəltəraş öz arzusu arxasınca axıra qədər getmişdi. O isə öz arzusunu vəzifəyə, pula, mülkə qurban vermişdi. Sonda əldə etdiyi isə gözəl ilğım oldu. Fikirləşdi, bəlkə, bu sonluqda heykəltəraşa kömək etsin? Bəlkə, öz arzusuna çatmış insana dəstək olsun? Bəlkə, uzun illər qəlbində nisgil qalmış öz arzusuna belə rahatlıq gətirsin?
O, ötən əsrin 90-cı illərində başlayan kooperasiya hərəkatının ilk iştirakçılarından biri idi. Bakıda tikilən ilk özəl çoxmərtəbəli binanın tikintisində payçı olmuşdu. Ona pay olaraq binanın alt mərtəbəsində kifayət qədər böyük yer də düşmüşdü. Həmin yer heykəltəraşa tam yarayardı. Geniş və işıqlı bir yer idi. Bu yer onun halal mülkü idi. O, qətiyyətlə köməkçisinin selektordakı düyməsini basdı.
– Rüfət, onu özün qəbul et, nə etmək lazım olduğunu sənə deyəcəyəm.
Həbsxananın çöl qapısı onun arxasınca metal səslə bağlandı. O, üzünü yuxarı döndərdi. Həsxana divarları ilə çərçivələnməmiş bu genişlikdə səmanı düz on bir il idi ki o görmürdü. – Deyəsən, qarşılamağa heç kim gəlməyib –, fikrindən keçdi. Həyat yoldaşını üç il qabaq itirmişdi. Oğlu xaricdə yaşayırdı. Geri dönmək fikri də yox idi. Yanında bir minik maşını dayandı. Sürücü maşından düşüb ona yaxınlaşdı.
– Salam, Əhməd müəllim.
Keçmiş sürücüsü Həsəni tanıdı.
–Salam, Həsən. Necəsən?
Əllə salamlaşdılar. Həsən onun yanına gələrdi. Hərdən onun xırda xahişlərini də yerinə yetirirdi.
Maşının yan qapısından cavan bir oğlan da düşdü.
– Salam, Əhməd əmi.
Həsən dilləndi:
– Oğlum Cəbrayıldır. Cəbrayıl Ə.Əzimzadə adına Bakı Rəssamlıq Məktəbini, Sankt-Peterburq Rəssamlıq Akademiyasını, Vyana Sənətşunaslıq İnstitutunu bitirib; hamısını da müvəffəqiyyətlə. İstanbulda, Berlində sərgiləri olub. Rəssamlıqla yanaşı, həm də bu sahə üzrə ekspertdir. Ekspert kimi də xarici muzeylərdən dəvətlər alir. Altı dil bilir.
– Nə yaxşı, sevindim! Allah saxlasın.
Onlar maşına oturdular. Təxminən bir saatdan sonra Həsən maşını beşmərtəbəli bir binanın yanında saxladı. Bu binada onun ilk yaşadığı ev də yerləşirdi. İkinci mərtəbədə yerləşən evin qapısını Həsən açdı. Üçü də evə daxil oldular.
– Əhməd müəllim, bizimkilər dünən buranı silib-süpürüblər.
Böyük otaqdakı masaya milli yeməklər düzülmüşdü. O, belə masa mənzərəsini çoxdan idi ki görmürdü. Otaqda olan rəfin qabağına qoyulmuş rəsm əsəri onun diqqətini çəkdi. Əvvəllər bu şəkli görməmişdi.
– Həsən, bu nə şəkildir? – deyə o soruşdu.
– Əhməd müəllim, yadınızdadır, o son günlər yanınıza bir rəssam gəlirdi? Bu şəkli o mənə verdi ki, sizə çatdırım. Sizdən çox razılıq edirdi. Minnətdarlıq rəmzi olaraq bu şəkli qəbul etməyinizi xahiş etdi. Onda qarışıqlıq olduğu üçün sizə çatdıra bilmədim. Elə o vaxtdan gətirib bura qoymuşam.
Yaddaşına baş vurdu. Hə, yəqin Mahmud Şükürbəyli imiş. Özlüyündə hələ də yaxşı yaddaşına sevindi. Onlara Cəbrayıl da yaxınlaşdı. O, şəkli götürüb baxmağı xahiş etdi. Cəbrayıl şəkli pəncərədən ən çox işıq düşən yerə yaxınlaşdırıb diqqətlə ona baxmağa başladı. Onun bunu peşəkarlıqla etdiyi görünürdü.
Bir müddətdən sonra o əvvəl yavaş, sonra ucadan dedi:
– Bu inanılmazdır! – O, şəklə baxmağa hər ikisini dəvət etdi.
– Bu dahi rəssamımız Mahmud Şükürbəylinin məşhur əsəridir. Baxın!
O, şəklin arxasını göstərdi:
– Burda imzası da var. Çərçivədə də öz xətti ilə yazsı var: "Əhməd müəllimə ən xoş arzularla!” İndi tabloya baxın. Şahanə qalxmış dəniz dalğası üç yerə bölünüb – ortada bir böyük, ikisi də yanlarda. Bu bölünmüş dalğalar, baxın, eyni zamanda üç dağ zirvəsidir. Dalğanın başındakı ağ rəngli ləpələr dağların zirvəsindəki qar kimi görünür. Rəssam rənglərdən və işıqdan elə məharətlə istifadə edib ki, bir tabloda iki rəsm əsəri yaradıb. Ayrılıqda hər mənzərə o qədər inandırıcıdır ki, insan beyni onu bir görünüş kimi qəbul edə bilmir. Bu səbəbdən gözlərimiz əvvəl bir, sonra o biri şəkli görür. Seyrçi gah üç dalğanı, gah da üç zirvəni görür. Xarici xüsusi ədəbiyyatda buna "Şükürbəyli effekti " də deyilir. Onun bu əsərini dahi italyan rəssamı Leonardo da Vinçinin məşhur "Mona Liza” əsəri ilə də müqayisə edirlər. Şəklin digər adı "Cakonda”-dır. Bu Mona Lİzanın həyat yoldaşı, ipək ticarəti ilə məşğul olan italyan Cakondanın familiyasıdır. Da Vinçi bu əsəri dörd ilə çəkib. Beş yüz il bundan qabaq çəkilmiş və dünyanın ən bahalı şəkli hesab edilən "Mona Liza” Parisin Luvr muzeyində xüsusi təhlükəsizlik tədbirləri altında saxlanılır. Beş əsr bundan qabaq çəkilməsinə baxmayaraq, bu əsər hələ də qızğın mübahisələrin mövzusudur. Ən böyük müzakirə mövzusu Mona lizanın sirli təbəssümüdür. Şəklə baxan insana əvvəl elə gəlir ki, Mona Liza ona gülümsəyir. Bir az da diqqət etdikdə, onun üzündəki təbəssüm itir və o, seyrçiyə ciddi baxır. Seyrçi axıra qədər də ayırd edə bilmir – xanım ona gülümsəyir, ya ciddi baxır. Da Vinçidən fərqli olaraq Şükürbəyli bir tabloda iki bərabər güclü mənzərə yaradıb. Seyrçi şəkildə əvvəl üç dalğanı görür. O, dalğalara diqqət etmək istədikdə bu dəfə dağ zirvələri görür. Dağ zirvələrinə gözünü zilləyən kimi onlar başı ağ köpüklü dalğalara çevrilir. Dahiyanə! Bu şəklin repraduksiyaları bütün məşhur dünya muzeylərində nümayiş olunur. Bu əsərin əslinin axtarışına, hətta İnterpol da qoşulub Azərbaycanın hər yerini axtarıblar. Kim düşünə bilərdi ki, bu əsər burada , bu otaqda on bir il qalıb. Sotbis auksionuna çıxarılsa, məşhur muzeylər bu əsər uğrunda mübarizə aparar. Əsərin bazar qiyməti milyonlarla dollardır.
O, Mahmud Şükürbəyli ilə olan yeganə görüşünü fikrində canlandırdı. Rəssamın yaşlı sifətindəki cavan gözləri gülümsəyirdi, yəqin Mona Liza kimi…

Hümbət Quliyev

Baxış sayı: 1 471