23:50 / 16-02-2026
Zelenski Ukrayna nümayəndə heyətinin danışıqlar üçün Cenevrəyə gəlişini təsdiqlədi
21:49 / 16-02-2026
Bir qadın taksiyə pul ödəməkdən imtina edən partnyorunu öldürdü
21:42 / 16-02-2026
Zaxarova Çin vətəndaşlarını Çin dilində Yeni il münasibətilə təbrik etdi
21:36 / 16-02-2026
"Krokus" terror hücumunda iştirak edənlər və onların ailələri Rusiya vətəndaşlığından məhrum edilə bilərlər
21:32 / 16-02-2026
Xalq artisti vəfat etdi
21:24 / 16-02-2026
Norveç komandası Olimpiya estafetindən əvvəl qaydaları pozduğuna görə cəzalandırıldı
20:41 / 16-02-2026
Münxen platformasında da Azərbaycan vacib tərəfdaş kimi qəbul olunur-Könül Nurullayeva
20:37 / 16-02-2026
Cenevrədə Ukrayna danışıqlarının keçiriləcəyi yer kimi InterContinental Hotel seçilib
20:34 / 16-02-2026
Tramp tezliklə Budapeştə səfər edə bilər
20:29 / 16-02-2026
Reyd zamanı 700 miqrantın sənədləri yoxlanılıb
20:22 / 16-02-2026
Mikayıl Cabbarovun yeni müşaviri o oldu
20:19 / 16-02-2026
Əli Əhmədovun oğluna yeni vəzifə verildi
20:13 / 16-02-2026
Mehriban Əliyeva yenidən AGF prezidenti seçildi
15:19 / 16-02-2026
10 canavar qeydə alınıb
15:14 / 16-02-2026
Bolqarıstan ətraf mühit hərəkatı ilə əlaqəli altı nəfərin ölümünü araşdırır
14:55 / 16-02-2026
Təqaüddə olan kontr-admiral 592 milyon rubl mənimsəməkdə təqsirli bilinib
14:49 / 16-02-2026
Lukaşenko BMT-ni heç nəyə qərar verməyən dəyərsiz bir təşkilat adlandırdı
14:33 / 16-02-2026
Narkotik satıcısı polis məmurunu maşını ilə vurub
14:27 / 16-02-2026
Bir xizək kurortunda uçqun nəticəsində üç nəfər həlak olub
14:19 / 16-02-2026
Budanov: "Ukrayna nümayəndə heyəti Rusiya ilə danışıqların yeni mərhələsi üçün Cenevrəyə yola düşüb"
14:13 / 16-02-2026
Peskov Putinin Tokayevlə telefon danışığını xəbər verdi
14:05 / 16-02-2026
"An-124" təyyarəsi ilə bağlı məhkəmə prosesləri davam edir
13:58 / 16-02-2026
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri Rusiya və Çinə xəbərdarlıq olaraq öz gəmisini məhv etdi
13:53 / 16-02-2026
Prokurorlar yeddi nəfərin qətlində təqsirli bilinən bir kişiyə 15 il həbs cəzası istəyirlər
13:26 / 16-02-2026
İlham Əliyev və Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər
22:59 / 15-02-2026
Bəstəkar Rıbnikov "Bu-ra-ti-no" mahnısına görə 3 milyon rubl qazandı
22:53 / 15-02-2026
Macarıstan və Slovakiya Xorvatiyadan Rusiya neftinin tranzitinə icazə verməsini xahiş ediblər
22:49 / 15-02-2026
ABŞ-ın geri çəkilməsindən sonra Suriya Ərəb Ordusu Əş-Şəddadi hərbi bazasına nəzarəti ələ keçirib
20:14 / 15-02-2026
İlham Əliyev: "Azərbaycan Serbiyaya qaz tədarükünü artıracaq"
20:11 / 15-02-2026
Tramp Sülh Şurasının növbəti iclasının 19 fevralda keçiriləcəyini təsdiqlədi
20:09 / 15-02-2026
Lolitanın konserti ləğv edilib
20:04 / 15-02-2026
İlham Əliyevin Belqradda rəsmi qarşılanma mərasimi olub
19:56 / 15-02-2026
“Əziz, baba, səni çox sevirəm” - Leyla Əliyevadan təbrik+Foto
19:44 / 15-02-2026
Su anbarının buzundan huşsuz vəziyyətdə olan kişi xilas edilib
19:31 / 15-02-2026
Dmitriyev: "Zelenskidən Münhendə yaxın çevrəsindəki korrupsiya ilə bağlı soruşulmayıb"
19:28 / 15-02-2026
Rubio: "ABŞ Avropanın onun vassalı olmasını istəmir"
19:25 / 15-02-2026
Kallas Ukraynanın Avropa Birliyinə daxil olması üçün konkret tarix deməkdən imtina etdi
ÜZEYİR ÖMRÜNÜN ÜVERTÜRASI-Ramiz QASIMOV
Tarix: 23-11-2020 22:37 | Bölmə: Mədəniyyət
Şuşa... Hər necə səslənirsə, bilmirəm, amma adamın qəlbində qəribə hislər, duyğular oyatdığı qətidir. Azərbaycanlıların qəlbində isə Şuşa tamamilə başqa bir yerə sahibdir: bir müqəddəs qibləgah, müqəddəs bir ocaqdır. Sözün etimologiyası da hər nədir, amma türk adının damğası olduğuna əminəm. Bu adı çəkəndə qədim türk dastanlarından olan “Şu” dastanını xatırlayıram. Xatirələr qəlbimə su kimi axır. Şuşanın adı gələndə böyük Üzeyir bəyi, Natəvanı, Molla Pənah Vaqifi, Əhməd bəy Ağaoğlunu, Cıdır düzünü, Azərbaycanın qəlbləri riqqətə gətirən musiqisini, xarı bülbülü və daha nələri, bir də düzlərin rəngindən yaranan Bayrağımızı dərhal yadıma salıram. Şuşa bunların hamısını birləşdirir. Onsuz da Şuşa adı çəkiləndə Üzeyir bəyi xatırlamamaq mümkün deyil. Bu nadir simanın unudulmazlığı bir də Şuşa müqəddəsliyinə bükülür. Vaqifin ədəbi sərkərdəliyi altında
Natəvanı, Əhməd bəyi və b. xatırlayırıq. Xarı bülbülsüz də Şuşa yoxdur. Bu elə bir gözəllik ünsürüdür ki, bir tək Şuşaya qismətdir. Xarı bülbül də Şuşanın rəmzinə çevrilib. Amma Bayrağımızı xatırlamağımın özünəməxsus təəssüratı, izahı var. Hər şeydən əvvəl Şuşa bir zirvədir ha! Şuşa qaladır, dağın, sıldırımın əhatəsində yalnız təmiz, saf millətimizin yaşaya biləcəyi bir ocaqdır. Sıldırımlar bu təmiz yurdu natəmiz, naməhrəm düşmənlərdən təmizləmək üçün onu bağrına almış Tanrıya bənzəyir. Prometeylər yurdu, Koroğlular məskəni, Vaqiflər diyarı, Xanlar vətənidir Şuşa. Şuşa ucalıq rəmzidir. Ucalarda isə Bayraq olar. Bayraq ucalıq rəmzi, qüdrət simvoludur. Şuşa bütün ucalığı ilə başdan-başa Azərbaycanın Bayraq meydanıdır sanki. Şəhidlərimizin, qazilərimizin baş qoyduğu, can qoyduğu əldəyilməz Vətəndir Şuşa.
Şuşa bir də Üzeyirlər yurdu, ədəbiyyat, mədəniyyət, musiqi, incəsənət yurdudur. Şanlı Azərbaycan Ordusunun qəhrəman övladlarının rəşadətli döyüşü və şücaətindən sonra Vətənimizə qovuşan Şuşa qəlbimizdə belə dərin, əhatəli, dəruni hislərlə qovuşur. Və, əlbəttə, bu nəhəng simanın ayrıldığı bu gündə - 23 noyabrda böyük Qələbə zəfərini ümumiləşdirən Şuşa da, bu qələbəyə bizimlə birgə sevinən Üzeyir bəy kimi nadir simalarımız da bir daha xatirimizə gəlir.
Sadəcə Üzeyir olaraq dillər əzbəri olan, rəsmi olaraq Üzeyir Əbdülhüseyn oğlu Hacıbəyli (1885-1948) kimi tanınan bu görkəmli şəxsiyyət özünün misilsiz xidmətlərilə Azərbaycan mədəniyyətinin heykəlinə çevrilib. Bu nadir şəxsiyyət adı ilə Azərbaycan milli musiqisini rəmzləşdirən dahi bir simadır. Adı milli musiqimizin ifadəçisinə çevrilən bu əvəzsiz şəxsiyyət və görkəmli simanın bütün taleyi Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafı ilə bağlı olub.
Azərbaycan peşəkar musiqisinin mənəvi atası...
Əvvəla, qeyd edək ki, Üzeyir bəy kimi dahi şəxsiyyətin Azərbaycan xalqına bəxşi ilahi bir lütf idi. Bu böyük şəxsiyyət Azərbaycan ictimi, ədəbi, mədəni fikrinə, onun incəsənəti, mədəniyyəti, ədəbiyyatı, publisistikası, teatrı və b. sahələrinə nə vermədi ki?.. Haqlı olaraq Üzeyir bəyin adı gələndə nəhəng və əzəmətli bir Azərbaycan Konservatoriyası göz önünə gəlir. Təkbaşına belə Azərbaycan musiqisini təmsil etməyə qadir və qabil bir şəxsiyyət, nəhəng və sanballı bir sima idi o. Bütöv bir ailə olaraq Hacıbəylilər Azərbaycan peşəkar musiqi və incəsənətinin formalaşması və inkişafının ağır sütunları kimi çıxış ediblər. Üzeyir bəyin musiqiçi kimi ortaya çıxması və şöhrət tapmasında qocaman Qafqazın qosqoca
Konservatoriyası adlanan Şuşanın (və əlbəttə ki, Qarabağın!) nə qədər rolu var idisə, bu doğma yurdun da belə bir şöhrətə qabil olmasında onun yetirdiyi Üzeyir bəy kimi sayseçmə və çoxsaylı musiqiçi övladları mühüm rol oynamışdı. Üzeyir bəy Azərbaycan peşəkar musiqisinə az qala övladlıq verən böyük bir şəxsiyyət, musiqiçilərin mənəvi atası idi. 1908-ci ildə başlatdığı opera janrı Azərbaycan musiqisi və incəsənətinə təkcə ölkəmiz üçün deyil, bütün geniş bölgə - Qafqaz və digər yaxın türk-müsəlman ölkələri üçün istiqamətləndirici faktor oldu. Onun bəstələdiyi operalar təkcə musiqi sənətimizə zənginlik qatmadı, həm də librettoların mətninin aid olduğu əsərlərə yeni bir can, əbədiyaşarlıq və şöhrət bəxş etdi. 1908-ci ildə Şərqin ilk operası olaraq yadda qalan dahi Füzulinin “Leyli və Məcnun” əsərinin əsasında hazırlanan opera həm də Şərqin dahi Füzulisinə yenidən böyük bir şöhrət və məhəbbət qazandırdı. Təkcə Üzeyir bəyin deyil, həm də Üzeyir bəy məktəbinin davamçılarının əsərləri eyni rolu oynamaqla Azərbaycan mədəniyyəti tarixinə misislsiz töhfələr verməklə onun yaddaşına çevrildilər.
...Üzeyir bəy haqqında nəyi deməyəsən ki, vicdanın narahat olmaya? Azərbaycan ədəbiyyatının nəhəng və qüdrətli ədibi, el arasında daha çox “Məşədi İbad” kimi tanınmış “O olmasın, bu olsun”, o cümlədən “Arşın mal alan”, “Ər və Arvad” komediyalarının unudulmaz müəllifi... Məşhur“Ordan-Burdan” silsilə məqalələrinin ölməz imza sahibi... “Leyli və Məcnun”, “Şah Abbas və Xurşid Banu”, “Əsli və Kərəm”, “Harun və Leyla”, “Rüstəm və Söhrab”, “Koroğlu” kimi operaların yaradıcısı... Çoxsaylı satirik hekayələr, səhnəciklər və məqalələr müəllifi... Onun əsərləri həm də Azərbaycan xalq sənətinə yeni güc verdi və onun yaşamasına zəmin hazıladı. Azərbaycan dastanları, məşhur əsərləri onun və onun ardıcıllarının sayəsində yenidən yaşamaq haqqı qazandı və heç zaman da unudulmadı.
Azərbaycan xalq mahnıları məhz bu dahi şəxsiyyətin təşəbbüsü ilə nota çevrilərək xalqın əbədilik milli sərvətinə, zəngin xəzinəsinə çevrilərək itib-batmaqdan xilas oldu. Naxçıvanın məşhur yallıları bu qədirbilən şəxsiyyətin sayəsində yenidən həyat və əsl sənət taleyi yaşamağa imkan tapdı. Beləliklə də, dünya-bəşər mədəniyyətinə Azərbaycan mədəniyyəti adlı təkrarolunmaz, özünəməxsus, zəngin, qədim və əlvan bir mövcudluq naxışı bəxş etdi. O təkcə milli mədəniyyət və musiqimizə, kino sənəti və teatrımıza can vermədi, həm də bu zəngin milli sərvətin elmi şəkildə öyrənilməsinə də başlanğıc verdi, özünün həmişəyaşar elmi əsərlərilə nümunə və zəmin yaratdı. “Muğamat və xalq mahnılarının ifası haqqında”, “Səhnənin tərbiyəvi əhəmiyyəti haqqında”, “Vəzifeyi-musiqiyyəmizə aid məsələlər”, “Türk operaları haqqında”, “Azərbaycan musiqi həyatına bir nəzər”, “Musiqidə xəlilik” və b. çoxsaylı məqalələri ilə fundamental musiqi, incəsənət, teatr və mədəniyyət sahələrinə dair sanballı elmi əsərlər ortaya qoydu. Və əlbəttə ki, Azərbycan elmində mədəniyyətşünaslıq, sənətşünaslıq və b. kimi elm sahələrinin binasını qoydu. Üzeyir bəy həmçinin böyük xalq müəllimi idi. Azərbaycan balalarının savadlanmasında can qoyan maarif xadimlərindən biri də Üzeyir bəy Hacıbəyli idi. Onun “Rusi-türki və Türki-rusi” lüğəti və “Hesab məsələləri” adlı metodik vəsaiti həm dövrü üçün yenilikçilik idi, həm də xalq müəlliminin can yanğısının təzahürü.
Üzeyir bəy həm də Naxçıvan üçün doğma, əlahiddə bir şəxsiyyət idi. Əvvəla bütün bölgələrdə olan kimi, Naxçıvanda da peşəkar musiqi mədəniyyətinin inkişafı məhz onun və ardıcıllarının sayəsində mövcud olub. Çünki bu dahi şəxsiyyət ümumən Azərbaycan milli musiqi təhsil sisteminin əsasını qoyub. Bilavasitə Üzeyir Hacıbəylinin şəxsi səyləri ilə Bakıda milli musiqi təhsili məktəblərinin açılmasından sonra onun tövsiyəsi və dəstəyi ilə Naxçıvanda da milli musiqi təhsilinin əsası qoyulmuşdur. Hətta yazılanlara görə, dahi bəstəkarın böyük qardaşı, hətta qardaşları Üzeyir və Ceyhun Hacıbəylilərin formlaşmasında böyük xidmətləri olmuş Zülfüqar Hacıbəyli müvəqqəti olaraq Naxçıvanda yaşayıb-yaratmış, Üzeyir bəyi Naxçıvan mühiti, mədəni şəraiti və inkişafı ilə o, yaxından tanış etmişdir. Məhz bu nəhəng mədəniyyət xadimlərinin əzmkar fəaliyyətlərinin nəticəsi olaraq Naxçıvanda da musiqi təhsilinə şərait yaradılır. Musiqi orta-ixtisas məktəbi Naxçıvanda fəaliyyət göstərərək burada peşəkar musiqinin inkişafına böyük töhfələr verir. Hətta bunu da demək lazımdır ki, böyük Üzeyir bəy 1937-ci ildə SSRİ Ali Sovetinin Millətlər Sovetinə məhz buradan –
Naxçıvanın Şərur rayonundan namizədliyi verilərək seçilmişdir. Elə bu ildə də, yəni 1937-ci ildə Naxçıvan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin qərarı ilə Naxçıvanda musiqi məktəbinin açılması ilə bağlı qərar verilmiş, tədris ili üçün şagird kontingentinin say tərkibi də müəyyənləşdirilmişdir. Həmin musiqi məktəbində şagirdlərə 5 şöbə üzrə: tar, kamança, royal, nəfəsli və simli alətlər üzrə dərslər tədris edilib. Üzeyir bəy Naxçıvanda olarkən ətraflı maraqlandığı bu zəngin mədəniyyət beşiyində yallı rəqsləri daha çox diqqətini cəlb edib və ümumən, Naxçıvanın, onun Şərur bölgəsinin folklor etibarilə zəngin olduğuna da diqqət çəkərək yazıb: “Şərur Azərbaycan folklor mədəniyyətinin beşiyidir”. O, yallıların da ana məkanının Şərur olduğunu yazaraq: “Yallının vətəni Şərurdur, yallı Şərurda doğulub”, - deyə öz fikrini ifadə edib.
O həm də iki dövlət himnimizin musiqisinin müəllifidir. Bu gün də dövlət himnimiz olan, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin və Azərbaycan SSR-in dövlət himninin musiqisini Üzeyir bəy Hacıbəyli yazmışdı. Qüvvətli publisist kimi tanınan Üzeyir bəy Hacıbəyli habelə “Həqiqət”, “Tərəqqi” kimi qəzetlərin redaktoru, eləcə də qardaşı Zülfüqar Hacıbəyovdan sonra ilk rəsmi dövlət mətbuat orqanımız olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yadigarı “Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru olmuşdur. Bütün bunlara və bundan ziyadə olub sadalanmayan faktlara görə Üzeyir bəy şəxsiyyəti, siması istər yaxın, istərsə də uzaqdan həmişə nəhəng, əzəmətli, canlı və dərindir. Üzeyir bəyin əziz xatirəsi hər zaman qəlbimizdədir. Böyük şairimizin, sözün dahi ustadı Səməd Vurğunun bu nəhəng şəxiyyətin dünyadan köçməsinə ağı deyərcəsinə yazdığı məşhur şeirində deyildiyi kimi:
Bir qocaman qartalın, qanadları dayandı,
O bir daha qıy vurub dağlardan keçməyəcək.
Dünya öz yerindədir, yenə səhər oyandı,
O, vətən dağlarının suyundan içməyəçək.
Ölüm sevinməsin qoy! Ömrünü vermir bada!
El qədrini canından daha əziz bilənlər.
Şirin bir xatirətək qalacaqdır dünyada
Sevərək yaşayanlar, sevilərək ölənlər!
Budur, baxır üzümə, baxır sənətkar gözü.
Yenə gülür, danışır, nəfəs alır Üzeyir.
Süzülür qəlb evimə onun hər odlu sözü,
Rübabının səsindən qanad açır min şeir.
O sabah da bizimlə addımlayır yanaşı,
Koroğludan oxuyur yenə zəfər ordumuz.
Ey Füzuli şeirinin bir bəstəkar qardaşı,
Şöhrət tapdı adınla bizim ana yurdumuz!!!
Bəli, Üzeyir bəyin əziz xatirəsi unudulmazdır: o, hər zaman qəlbimizdə, dilimizdə, şüurumuzdadır. Hər zaman təntənə ilə çalınan Üvertüranın səfərbəredici, birləşdirici musiqisində, əl qoyub qəlbimizə dərin bir intizamla oxuduğumuz dövlətimizin himnində, zümzümə etdiyimiz çoxsaylı mahnılarımızın səsində, gülüşümüzdə və kədərimizdə, həsrətimizdə və vüsalımızdadır. O hər zaman bizimlədir, qüdrətli və ana vətənimiz Azərbaycanın dalğalanan üçrəngli bayrağının örpək olduğu, göz atdığı, baş çəkdiyi, üz qoyduğu geniş-geniş, uzaq-uzaq ərazilərdə, üfiqlərindədi...
Azərbaycan xalqının bu dahi bəstəkar oğlunun anadan olduğu gün olan 18 sentyabr da ölkəmizdə Milli Musiqi Günü olaraq qeyd edilir. Ölkəmizdə Milli Musiqi Günü 1995-ci ildən Azərbaycan xalqının böyük oğlu, milli mədəniyyət və incəsənətimizin böyük hamisi ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən dahi bəstəkarın şərəfinə rəsmiləşdirilib. Üzeyir bəyin heç vaxt təravətini itirməyən irsi xalqımız üçün misilsiz sərvətdir. Bu gün milli musiqi sənətimiz və zəngin irsimiz uğurla qorunur, yaşadılır və təbliğ edilir.
Bu sahədə razılıqla bəhs etmək olar ki, dahi liderimizin milli dəyər və mənəvi irsə olan hamilik qayğısı uğurla davam və inkişaf etdirilməkdədir. Bu işlərə uğurla rəhbərlik edən dövlətimizin başçısı cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında bir tərəfdən milli-mənəvi irsimiz, o cümlədən milli musiqimiz təbliğ edilir, digər tərəfdən böyük qayğı əhatəsində qorunur, yaşadılır və inkişaf etdirilir. Dünyanı özünün məlahətli ifası və qeyri-adi təsir gücü ilə fəth edən muğam sənətimiz də məhz bu deyilənlər sırasındadır. Dünyanı təsiri altında qoyan, min illərlə yaşı olan, ulu əcdadlardan böyük sənət mirası olaraq yaşadılan və
YUNESKO-nun təcili qorunma siyahısına alınan Naxçıvanın rəmzilinə çevrilən yallılarımız da elə bu mədəni sərvətimizdəndir. Bu fikirləri saydıqca xatirəsi nəzərlərimizdə canlanan unudulmaz Üzeyir bəy də məhz bu mədəni sərvətimizin yaşadılmasında imzası olan əvəzsiz dühalarımızdan biridir. Bu nəhəng dühaya özünün səmimi münasibəti, nəhəng hörməti və intəhasız ehtiramını bildirən Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev dahi şəxsiyyətin xatirəsinin yaşadılmasına əməli töhfələr və imkanlar yaratmaqla bərabər Ev-muzeyinin yaradılmasında da iştirak edərək demişdir: “...Dahi Üzeyir bəy Hacıbəyovun xatirəsi qarşısında baş əyirəm. Bütün Azərbaycan xalqı bu gün Üzeyir Hacıbəyovun xatirəsi qarşısında baş əyir. Mən onun xatirəsinə hörmət və ehtiramımı bildirərək bu gün bir daha xalqımızı birliyə dəvət edirəm. ...O, bizim üçün əzizdir və xoşbəxtlik də ondan ibarətdir ki, o, bu gün də yaşayır”. Qeyd edək ki, ulu öndərin ən çox sevdiyi bəstəkar da, özünün birmənalı şəkildə dediyi kimi, Üzeyir bəy Hacıbəyli idi...
Bəli, onun bütün ömrü Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafına həsr olundu. Hər nə yazdısa, hər nə iş gördüsə, canından əziz sevdiyi vətəni Azərbaycanın inkişafı üçün elədi. O təkcə Azərbaycan mədəniyyətini dünyada tanıdan və onun səfirinə çevrilən bir şəxsiyyət deyil. O həm də bir eli, bir ölkəni, bir torpağı mahnılarına sığdıran və ruhunda daşıyan vətən fədaisi idi. Azərbaycan adlı vətənin və ona olan sevginin notlarını yazıb ifadə edən bu dahi şəxsiyyət həm də zəngin milli mədəniyyətilə tanıtdığı ölkənin dünydadakı fəxri səfiridir. Bu nadir şəxsiyyət həm də təmsil etdiyi zəngin milli mədəniyyətimizlə düşmənlərimizə və bizi sevməyənlərə bir notadır. Bu torpaqda bir Üzeyir ruhu dolaşır üzü Şuşaya, Qarabağa doğru. “Koroğlu” Üvertürasının notları altında özü kimi əsgər ruhlarları ilə xalqımızı birlik və həmrəyliyə səsləyərək bu ölkənin sərhədlərinə keşik çəkir.
Üzeyir bəy torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi boyunca hər zaman bizimləydi. O zaman döyüş ruhu əxz edən cəngilərilə, bu gün isə Qələbəmizin sevincini və milli qürurumuzu ifadə edən marşı və üvertürası ilə. Bizim üvertüramız öz Koroğlusuna və Koroğlularına səslənir, onların birlik rəmzi olan vətən nəğmələrini, azadlıq hayqırışlarını, döyüş nərələrini özündə ifadə edir. İndi bizim üvertüramızın Koroğlusu – Azərbaycandır, Azərbaycan xalqıdır, Ali Baş Komandanımız və Müzəffər Ordumuzdur! Qələbən mübarək Üzeyirim! Şuşamızda xoş gördük səni!
Ramiz QASIMOV,
AMEA Naxçıvan Bölməsinin şöbə müdiri,
filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Baxış sayı: 1 218
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 23-11-2020 22:37 | Bölmə: Mədəniyyət
Şuşa... Hər necə səslənirsə, bilmirəm, amma adamın qəlbində qəribə hislər, duyğular oyatdığı qətidir. Azərbaycanlıların qəlbində isə Şuşa tamamilə başqa bir yerə sahibdir: bir müqəddəs qibləgah, müqəddəs bir ocaqdır. Sözün etimologiyası da hər nədir, amma türk adının damğası olduğuna əminəm. Bu adı çəkəndə qədim türk dastanlarından olan “Şu” dastanını xatırlayıram. Xatirələr qəlbimə su kimi axır. Şuşanın adı gələndə böyük Üzeyir bəyi, Natəvanı, Molla Pənah Vaqifi, Əhməd bəy Ağaoğlunu, Cıdır düzünü, Azərbaycanın qəlbləri riqqətə gətirən musiqisini, xarı bülbülü və daha nələri, bir də düzlərin rəngindən yaranan Bayrağımızı dərhal yadıma salıram. Şuşa bunların hamısını birləşdirir. Onsuz da Şuşa adı çəkiləndə Üzeyir bəyi xatırlamamaq mümkün deyil. Bu nadir simanın unudulmazlığı bir də Şuşa müqəddəsliyinə bükülür. Vaqifin ədəbi sərkərdəliyi altında
Natəvanı, Əhməd bəyi və b. xatırlayırıq. Xarı bülbülsüz də Şuşa yoxdur. Bu elə bir gözəllik ünsürüdür ki, bir tək Şuşaya qismətdir. Xarı bülbül də Şuşanın rəmzinə çevrilib. Amma Bayrağımızı xatırlamağımın özünəməxsus təəssüratı, izahı var. Hər şeydən əvvəl Şuşa bir zirvədir ha! Şuşa qaladır, dağın, sıldırımın əhatəsində yalnız təmiz, saf millətimizin yaşaya biləcəyi bir ocaqdır. Sıldırımlar bu təmiz yurdu natəmiz, naməhrəm düşmənlərdən təmizləmək üçün onu bağrına almış Tanrıya bənzəyir. Prometeylər yurdu, Koroğlular məskəni, Vaqiflər diyarı, Xanlar vətənidir Şuşa. Şuşa ucalıq rəmzidir. Ucalarda isə Bayraq olar. Bayraq ucalıq rəmzi, qüdrət simvoludur. Şuşa bütün ucalığı ilə başdan-başa Azərbaycanın Bayraq meydanıdır sanki. Şəhidlərimizin, qazilərimizin baş qoyduğu, can qoyduğu əldəyilməz Vətəndir Şuşa.
Şuşa bir də Üzeyirlər yurdu, ədəbiyyat, mədəniyyət, musiqi, incəsənət yurdudur. Şanlı Azərbaycan Ordusunun qəhrəman övladlarının rəşadətli döyüşü və şücaətindən sonra Vətənimizə qovuşan Şuşa qəlbimizdə belə dərin, əhatəli, dəruni hislərlə qovuşur. Və, əlbəttə, bu nəhəng simanın ayrıldığı bu gündə - 23 noyabrda böyük Qələbə zəfərini ümumiləşdirən Şuşa da, bu qələbəyə bizimlə birgə sevinən Üzeyir bəy kimi nadir simalarımız da bir daha xatirimizə gəlir. Sadəcə Üzeyir olaraq dillər əzbəri olan, rəsmi olaraq Üzeyir Əbdülhüseyn oğlu Hacıbəyli (1885-1948) kimi tanınan bu görkəmli şəxsiyyət özünün misilsiz xidmətlərilə Azərbaycan mədəniyyətinin heykəlinə çevrilib. Bu nadir şəxsiyyət adı ilə Azərbaycan milli musiqisini rəmzləşdirən dahi bir simadır. Adı milli musiqimizin ifadəçisinə çevrilən bu əvəzsiz şəxsiyyət və görkəmli simanın bütün taleyi Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafı ilə bağlı olub.
Azərbaycan peşəkar musiqisinin mənəvi atası...
Əvvəla, qeyd edək ki, Üzeyir bəy kimi dahi şəxsiyyətin Azərbaycan xalqına bəxşi ilahi bir lütf idi. Bu böyük şəxsiyyət Azərbaycan ictimi, ədəbi, mədəni fikrinə, onun incəsənəti, mədəniyyəti, ədəbiyyatı, publisistikası, teatrı və b. sahələrinə nə vermədi ki?.. Haqlı olaraq Üzeyir bəyin adı gələndə nəhəng və əzəmətli bir Azərbaycan Konservatoriyası göz önünə gəlir. Təkbaşına belə Azərbaycan musiqisini təmsil etməyə qadir və qabil bir şəxsiyyət, nəhəng və sanballı bir sima idi o. Bütöv bir ailə olaraq Hacıbəylilər Azərbaycan peşəkar musiqi və incəsənətinin formalaşması və inkişafının ağır sütunları kimi çıxış ediblər. Üzeyir bəyin musiqiçi kimi ortaya çıxması və şöhrət tapmasında qocaman Qafqazın qosqoca
Konservatoriyası adlanan Şuşanın (və əlbəttə ki, Qarabağın!) nə qədər rolu var idisə, bu doğma yurdun da belə bir şöhrətə qabil olmasında onun yetirdiyi Üzeyir bəy kimi sayseçmə və çoxsaylı musiqiçi övladları mühüm rol oynamışdı. Üzeyir bəy Azərbaycan peşəkar musiqisinə az qala övladlıq verən böyük bir şəxsiyyət, musiqiçilərin mənəvi atası idi. 1908-ci ildə başlatdığı opera janrı Azərbaycan musiqisi və incəsənətinə təkcə ölkəmiz üçün deyil, bütün geniş bölgə - Qafqaz və digər yaxın türk-müsəlman ölkələri üçün istiqamətləndirici faktor oldu. Onun bəstələdiyi operalar təkcə musiqi sənətimizə zənginlik qatmadı, həm də librettoların mətninin aid olduğu əsərlərə yeni bir can, əbədiyaşarlıq və şöhrət bəxş etdi. 1908-ci ildə Şərqin ilk operası olaraq yadda qalan dahi Füzulinin “Leyli və Məcnun” əsərinin əsasında hazırlanan opera həm də Şərqin dahi Füzulisinə yenidən böyük bir şöhrət və məhəbbət qazandırdı. Təkcə Üzeyir bəyin deyil, həm də Üzeyir bəy məktəbinin davamçılarının əsərləri eyni rolu oynamaqla Azərbaycan mədəniyyəti tarixinə misislsiz töhfələr verməklə onun yaddaşına çevrildilər.
...Üzeyir bəy haqqında nəyi deməyəsən ki, vicdanın narahat olmaya? Azərbaycan ədəbiyyatının nəhəng və qüdrətli ədibi, el arasında daha çox “Məşədi İbad” kimi tanınmış “O olmasın, bu olsun”, o cümlədən “Arşın mal alan”, “Ər və Arvad” komediyalarının unudulmaz müəllifi... Məşhur“Ordan-Burdan” silsilə məqalələrinin ölməz imza sahibi... “Leyli və Məcnun”, “Şah Abbas və Xurşid Banu”, “Əsli və Kərəm”, “Harun və Leyla”, “Rüstəm və Söhrab”, “Koroğlu” kimi operaların yaradıcısı... Çoxsaylı satirik hekayələr, səhnəciklər və məqalələr müəllifi... Onun əsərləri həm də Azərbaycan xalq sənətinə yeni güc verdi və onun yaşamasına zəmin hazıladı. Azərbaycan dastanları, məşhur əsərləri onun və onun ardıcıllarının sayəsində yenidən yaşamaq haqqı qazandı və heç zaman da unudulmadı.
Azərbaycan xalq mahnıları məhz bu dahi şəxsiyyətin təşəbbüsü ilə nota çevrilərək xalqın əbədilik milli sərvətinə, zəngin xəzinəsinə çevrilərək itib-batmaqdan xilas oldu. Naxçıvanın məşhur yallıları bu qədirbilən şəxsiyyətin sayəsində yenidən həyat və əsl sənət taleyi yaşamağa imkan tapdı. Beləliklə də, dünya-bəşər mədəniyyətinə Azərbaycan mədəniyyəti adlı təkrarolunmaz, özünəməxsus, zəngin, qədim və əlvan bir mövcudluq naxışı bəxş etdi. O təkcə milli mədəniyyət və musiqimizə, kino sənəti və teatrımıza can vermədi, həm də bu zəngin milli sərvətin elmi şəkildə öyrənilməsinə də başlanğıc verdi, özünün həmişəyaşar elmi əsərlərilə nümunə və zəmin yaratdı. “Muğamat və xalq mahnılarının ifası haqqında”, “Səhnənin tərbiyəvi əhəmiyyəti haqqında”, “Vəzifeyi-musiqiyyəmizə aid məsələlər”, “Türk operaları haqqında”, “Azərbaycan musiqi həyatına bir nəzər”, “Musiqidə xəlilik” və b. çoxsaylı məqalələri ilə fundamental musiqi, incəsənət, teatr və mədəniyyət sahələrinə dair sanballı elmi əsərlər ortaya qoydu. Və əlbəttə ki, Azərbycan elmində mədəniyyətşünaslıq, sənətşünaslıq və b. kimi elm sahələrinin binasını qoydu. Üzeyir bəy həmçinin böyük xalq müəllimi idi. Azərbaycan balalarının savadlanmasında can qoyan maarif xadimlərindən biri də Üzeyir bəy Hacıbəyli idi. Onun “Rusi-türki və Türki-rusi” lüğəti və “Hesab məsələləri” adlı metodik vəsaiti həm dövrü üçün yenilikçilik idi, həm də xalq müəlliminin can yanğısının təzahürü.
Üzeyir bəy həm də Naxçıvan üçün doğma, əlahiddə bir şəxsiyyət idi. Əvvəla bütün bölgələrdə olan kimi, Naxçıvanda da peşəkar musiqi mədəniyyətinin inkişafı məhz onun və ardıcıllarının sayəsində mövcud olub. Çünki bu dahi şəxsiyyət ümumən Azərbaycan milli musiqi təhsil sisteminin əsasını qoyub. Bilavasitə Üzeyir Hacıbəylinin şəxsi səyləri ilə Bakıda milli musiqi təhsili məktəblərinin açılmasından sonra onun tövsiyəsi və dəstəyi ilə Naxçıvanda da milli musiqi təhsilinin əsası qoyulmuşdur. Hətta yazılanlara görə, dahi bəstəkarın böyük qardaşı, hətta qardaşları Üzeyir və Ceyhun Hacıbəylilərin formlaşmasında böyük xidmətləri olmuş Zülfüqar Hacıbəyli müvəqqəti olaraq Naxçıvanda yaşayıb-yaratmış, Üzeyir bəyi Naxçıvan mühiti, mədəni şəraiti və inkişafı ilə o, yaxından tanış etmişdir. Məhz bu nəhəng mədəniyyət xadimlərinin əzmkar fəaliyyətlərinin nəticəsi olaraq Naxçıvanda da musiqi təhsilinə şərait yaradılır. Musiqi orta-ixtisas məktəbi Naxçıvanda fəaliyyət göstərərək burada peşəkar musiqinin inkişafına böyük töhfələr verir. Hətta bunu da demək lazımdır ki, böyük Üzeyir bəy 1937-ci ildə SSRİ Ali Sovetinin Millətlər Sovetinə məhz buradan –
Naxçıvanın Şərur rayonundan namizədliyi verilərək seçilmişdir. Elə bu ildə də, yəni 1937-ci ildə Naxçıvan Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin qərarı ilə Naxçıvanda musiqi məktəbinin açılması ilə bağlı qərar verilmiş, tədris ili üçün şagird kontingentinin say tərkibi də müəyyənləşdirilmişdir. Həmin musiqi məktəbində şagirdlərə 5 şöbə üzrə: tar, kamança, royal, nəfəsli və simli alətlər üzrə dərslər tədris edilib. Üzeyir bəy Naxçıvanda olarkən ətraflı maraqlandığı bu zəngin mədəniyyət beşiyində yallı rəqsləri daha çox diqqətini cəlb edib və ümumən, Naxçıvanın, onun Şərur bölgəsinin folklor etibarilə zəngin olduğuna da diqqət çəkərək yazıb: “Şərur Azərbaycan folklor mədəniyyətinin beşiyidir”. O, yallıların da ana məkanının Şərur olduğunu yazaraq: “Yallının vətəni Şərurdur, yallı Şərurda doğulub”, - deyə öz fikrini ifadə edib.
O həm də iki dövlət himnimizin musiqisinin müəllifidir. Bu gün də dövlət himnimiz olan, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin və Azərbaycan SSR-in dövlət himninin musiqisini Üzeyir bəy Hacıbəyli yazmışdı. Qüvvətli publisist kimi tanınan Üzeyir bəy Hacıbəyli habelə “Həqiqət”, “Tərəqqi” kimi qəzetlərin redaktoru, eləcə də qardaşı Zülfüqar Hacıbəyovdan sonra ilk rəsmi dövlət mətbuat orqanımız olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yadigarı “Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru olmuşdur. Bütün bunlara və bundan ziyadə olub sadalanmayan faktlara görə Üzeyir bəy şəxsiyyəti, siması istər yaxın, istərsə də uzaqdan həmişə nəhəng, əzəmətli, canlı və dərindir. Üzeyir bəyin əziz xatirəsi hər zaman qəlbimizdədir. Böyük şairimizin, sözün dahi ustadı Səməd Vurğunun bu nəhəng şəxiyyətin dünyadan köçməsinə ağı deyərcəsinə yazdığı məşhur şeirində deyildiyi kimi:
Bir qocaman qartalın, qanadları dayandı,
O bir daha qıy vurub dağlardan keçməyəcək.
Dünya öz yerindədir, yenə səhər oyandı,
O, vətən dağlarının suyundan içməyəçək.
Ölüm sevinməsin qoy! Ömrünü vermir bada!
El qədrini canından daha əziz bilənlər.
Şirin bir xatirətək qalacaqdır dünyada
Sevərək yaşayanlar, sevilərək ölənlər!
Budur, baxır üzümə, baxır sənətkar gözü.
Yenə gülür, danışır, nəfəs alır Üzeyir.
Süzülür qəlb evimə onun hər odlu sözü,
Rübabının səsindən qanad açır min şeir.
O sabah da bizimlə addımlayır yanaşı,
Koroğludan oxuyur yenə zəfər ordumuz.
Ey Füzuli şeirinin bir bəstəkar qardaşı,
Şöhrət tapdı adınla bizim ana yurdumuz!!!
Bəli, Üzeyir bəyin əziz xatirəsi unudulmazdır: o, hər zaman qəlbimizdə, dilimizdə, şüurumuzdadır. Hər zaman təntənə ilə çalınan Üvertüranın səfərbəredici, birləşdirici musiqisində, əl qoyub qəlbimizə dərin bir intizamla oxuduğumuz dövlətimizin himnində, zümzümə etdiyimiz çoxsaylı mahnılarımızın səsində, gülüşümüzdə və kədərimizdə, həsrətimizdə və vüsalımızdadır. O hər zaman bizimlədir, qüdrətli və ana vətənimiz Azərbaycanın dalğalanan üçrəngli bayrağının örpək olduğu, göz atdığı, baş çəkdiyi, üz qoyduğu geniş-geniş, uzaq-uzaq ərazilərdə, üfiqlərindədi...
Azərbaycan xalqının bu dahi bəstəkar oğlunun anadan olduğu gün olan 18 sentyabr da ölkəmizdə Milli Musiqi Günü olaraq qeyd edilir. Ölkəmizdə Milli Musiqi Günü 1995-ci ildən Azərbaycan xalqının böyük oğlu, milli mədəniyyət və incəsənətimizin böyük hamisi ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən dahi bəstəkarın şərəfinə rəsmiləşdirilib. Üzeyir bəyin heç vaxt təravətini itirməyən irsi xalqımız üçün misilsiz sərvətdir. Bu gün milli musiqi sənətimiz və zəngin irsimiz uğurla qorunur, yaşadılır və təbliğ edilir.
Bu sahədə razılıqla bəhs etmək olar ki, dahi liderimizin milli dəyər və mənəvi irsə olan hamilik qayğısı uğurla davam və inkişaf etdirilməkdədir. Bu işlərə uğurla rəhbərlik edən dövlətimizin başçısı cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında bir tərəfdən milli-mənəvi irsimiz, o cümlədən milli musiqimiz təbliğ edilir, digər tərəfdən böyük qayğı əhatəsində qorunur, yaşadılır və inkişaf etdirilir. Dünyanı özünün məlahətli ifası və qeyri-adi təsir gücü ilə fəth edən muğam sənətimiz də məhz bu deyilənlər sırasındadır. Dünyanı təsiri altında qoyan, min illərlə yaşı olan, ulu əcdadlardan böyük sənət mirası olaraq yaşadılan və
YUNESKO-nun təcili qorunma siyahısına alınan Naxçıvanın rəmzilinə çevrilən yallılarımız da elə bu mədəni sərvətimizdəndir. Bu fikirləri saydıqca xatirəsi nəzərlərimizdə canlanan unudulmaz Üzeyir bəy də məhz bu mədəni sərvətimizin yaşadılmasında imzası olan əvəzsiz dühalarımızdan biridir. Bu nəhəng dühaya özünün səmimi münasibəti, nəhəng hörməti və intəhasız ehtiramını bildirən Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyev dahi şəxsiyyətin xatirəsinin yaşadılmasına əməli töhfələr və imkanlar yaratmaqla bərabər Ev-muzeyinin yaradılmasında da iştirak edərək demişdir: “...Dahi Üzeyir bəy Hacıbəyovun xatirəsi qarşısında baş əyirəm. Bütün Azərbaycan xalqı bu gün Üzeyir Hacıbəyovun xatirəsi qarşısında baş əyir. Mən onun xatirəsinə hörmət və ehtiramımı bildirərək bu gün bir daha xalqımızı birliyə dəvət edirəm. ...O, bizim üçün əzizdir və xoşbəxtlik də ondan ibarətdir ki, o, bu gün də yaşayır”. Qeyd edək ki, ulu öndərin ən çox sevdiyi bəstəkar da, özünün birmənalı şəkildə dediyi kimi, Üzeyir bəy Hacıbəyli idi...
Bəli, onun bütün ömrü Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafına həsr olundu. Hər nə yazdısa, hər nə iş gördüsə, canından əziz sevdiyi vətəni Azərbaycanın inkişafı üçün elədi. O təkcə Azərbaycan mədəniyyətini dünyada tanıdan və onun səfirinə çevrilən bir şəxsiyyət deyil. O həm də bir eli, bir ölkəni, bir torpağı mahnılarına sığdıran və ruhunda daşıyan vətən fədaisi idi. Azərbaycan adlı vətənin və ona olan sevginin notlarını yazıb ifadə edən bu dahi şəxsiyyət həm də zəngin milli mədəniyyətilə tanıtdığı ölkənin dünydadakı fəxri səfiridir. Bu nadir şəxsiyyət həm də təmsil etdiyi zəngin milli mədəniyyətimizlə düşmənlərimizə və bizi sevməyənlərə bir notadır. Bu torpaqda bir Üzeyir ruhu dolaşır üzü Şuşaya, Qarabağa doğru. “Koroğlu” Üvertürasının notları altında özü kimi əsgər ruhlarları ilə xalqımızı birlik və həmrəyliyə səsləyərək bu ölkənin sərhədlərinə keşik çəkir.
Üzeyir bəy torpaqlarımızın işğaldan azad edilməsi boyunca hər zaman bizimləydi. O zaman döyüş ruhu əxz edən cəngilərilə, bu gün isə Qələbəmizin sevincini və milli qürurumuzu ifadə edən marşı və üvertürası ilə. Bizim üvertüramız öz Koroğlusuna və Koroğlularına səslənir, onların birlik rəmzi olan vətən nəğmələrini, azadlıq hayqırışlarını, döyüş nərələrini özündə ifadə edir. İndi bizim üvertüramızın Koroğlusu – Azərbaycandır, Azərbaycan xalqıdır, Ali Baş Komandanımız və Müzəffər Ordumuzdur! Qələbən mübarək Üzeyirim! Şuşamızda xoş gördük səni!
Ramiz QASIMOV,
AMEA Naxçıvan Bölməsinin şöbə müdiri,
filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Baxış sayı: 1 218
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 21:32
Xalq artisti vəfat etdi
15-02-2026, 22:59
Bəstəkar Rıbnikov "Bu-ra-ti-no" mahnısına görə 3 milyon rubl qazandı
15-02-2026, 20:09
Lolitanın konserti ləğv edilib
14-02-2026, 21:04
"Tanrı Kuzya" rəsmlərini uşaq rəsmləri adlandırdı
9-02-2026, 13:16
Reper iki ay müddətinə qiyabi həbs cəzası alıb
7-02-2026, 12:15
"Voronini" serialının ulduzu Frolovtsevanın ailəsi onun ürək problemləri ilə bağlı xəbərləri təkzib edib
6-02-2026, 14:53
Putin aktyor Zamanskini 100 illik yubileyi münasibətilə təbrik etdi
1-02-2026, 12:27
Müğənni Anna Netrebko Rusiyadakı biznesini bağlayır
29-01-2026, 22:58
Madonna Ukraynada sovet simvolları ilə çəkilmiş fotoya görə tənqid atəşinə tutulub
26-01-2026, 17:12
Putin Malayziya hökmdarı Sultan İbrahimə Ermitajda gəzinti təşkil etdi
25-01-2026, 17:11
Keçmiş "Lube" gitaristi vəfat etdi
23-01-2026, 21:19
Kolleksiyaçı 104 rəsm əsərinin oğurlanmasının səbəbini açıqladı
22-01-2026, 15:39
Türkiyənin sevilən ifaçısı Orhan Ölməzlə, şair, qiraətçi Səbuhi Zaman bir araya gəlir
21-01-2026, 23:49
"Lyubka" filminin aktrisası Anastasiya Qorodentseva vəfat edib
20-01-2026, 20:05
Musiqi həvəskarı 7 ilə qədər həbs cəzası ilə üzləşirb
16-01-2026, 13:13
Aktyorun uşaq pornoqrafiyası işi üzrə həbs müddəti uzadılıb
11-01-2026, 09:43
Pop müğənnisi təyyarə qəzasında həlak olub
10-01-2026, 19:32
Oleq Qazmanovun "ikiqat əqli" Andrey Zabrodski Novosibirskdə vəfat etdi
9-01-2026, 20:48
"Mash": Aktyor görmə qabiliyyətini itirir və əməliyyata hazırlaşır
7-01-2026, 23:48
Bu gün təltif olunmuşdu - Sevinc Kərimova vəfat etdi
6-01-2026, 19:41
"Möhtəşəm əsr" aktrisası Eyüboğlunun narkotik testi müsbət çıxıb
5-01-2026, 14:32
Roskino şirkətinin baş direktoru "Maşa və Ayı" filminin ərəb ölkələrində uğurunu izah edib
4-01-2026, 20:02
Ermitajın girişində böyük bir növbə yarandı
4-01-2026, 19:03
"Oğlanın sözü" filminin aktrisası Aleksandra Berezovets-Skaçkova 52 yaşında vəfat edib
2-01-2026, 23:27
Aktyor və rejissor vəfat edib
31-12-2025, 18:38
"Laskovıy may"ın prodüseri Andrey Razin beynəlxalq axtarışa verilib
29-12-2025, 19:13
QIZIL ALMA
24-12-2025, 23:22
Ali Məhkəmənin qərarından sonra Dolinanın ilk solo konsertində təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib
22-12-2025, 19:40
Britaniyalı müğənni Kris Ria vəfat edib
22-12-2025, 00:12
Leyla Əliyeva Nüsrət Kəsəmənlinin şeirini səsləndirdi - Video
21-12-2025, 23:53
“Qardaşlığımız əbədidir” sərgisi: İki qardaş ölkənin mədəniyyətinə sənətkar baxışı
21-12-2025, 20:29
Eysmont: "Lukaşenko Putinə hədiyyə olaraq rəsm gətirib"
16-12-2025, 16:58
Milli Qəhrəman haqqında sənədli film nümayiş etdirilib - VİDEO
16-12-2025, 16:27
Terror aktında həlak olan generalın abidəsi açılıb
13-12-2025, 14:11
Putin Mixaylovski Sarayını Sankt-Peterburqun memarlıq incisi adlandırdı
9-12-2025, 22:10
Aktyor Leonardo DiKaprio Time jurnalının "İlin sənətçisi" seçildi
30-11-2025, 19:22
Rubensin "Xaçdakı Məsih" əsəri 2,3 milyon avroya satılıb
27-11-2025, 16:45
SHOT: Meladze Moldovada xarici agent Qalkinlə eyni səhnədə çıxış etdi
26-11-2025, 20:32
Putin Qırğızıstanda milli alətdə çaldı
26-11-2025, 20:21
"Miss Estoniya" Brigitta Şabak titulundan imtina edib
26-11-2025, 19:50
Aktyor və rejissor Vsevolod Şilovski xərçəngdən vəfat etdi
25-11-2025, 18:09
TASS: "Laskovı May"ın prodüseri Andrey Razin ABŞ-da gizlənir
25-11-2025, 18:00
SHOT: Dima Bilanın musiqi leyblının prodüseri yuxusunda vəfat etdi
24-11-2025, 19:33
Teatrının ulduzu Liliya Yudina 96 yaşında vəfat etdi
24-11-2025, 13:06
Satira Teatrının aktrisası vəfat edib
23-11-2025, 17:51
Helikon Operasının skripkaçısı Nikolay Jerenkov 72 yaşında vəfat edib
20-11-2025, 23:37
Parisdə Puşkinin abidəsi açılıb
20-11-2025, 18:18
“Aysun anasının borcundan 100 min ödəyib” - Video