Antibiotiklərin faydası və ziyanları

Xəbər lenti

23:58 / 15-10-2026

Yeniyetmələr bir kişini şəhərətrafı qatardan çıxarıb döyüblər

20:25 / 15-10-2026

Lavrov: "Rusiya Ukrayna ilə bağlı danışıqları heç vaxt rədd etməyib"

20:20 / 15-10-2026

İstanbulda 84 ilin ən güclü yağışı nəticəsində üç nəfər ölüb

20:16 / 15-10-2026

Rusiya karateçilərinin Polşada keçirilən Gənclər arasında Dünya Çempionatında iştirakına qadağa qoyulub.

20:10 / 15-10-2026

İran nümayəndə heyəti İsaak Hersoqun çıxışı zamanı AQİM-in iclasını tərk etdi

20:05 / 15-10-2026

Zelenski Avropa Şurasının iclası üçün Brüsselə gəlib

19:58 / 15-10-2026

Merz ABŞ-ın dondurulmuş Rusiya aktivləri ilə bağlı təklifinə reaksiya verdi

19:54 / 15-10-2026

Tanışını öldürməkdə ittiham olunub

19:51 / 15-10-2026

Peskov Rusiya idmançılarını dünyanın ən güclüləri adlandırdı

19:47 / 15-10-2026

18 milyon rubl rüşvət aldığına görə həbs edilib

19:42 / 15-10-2026

Tramp Nidal Həsənin edamını canlı yayımlamayacağını açıqladı

19:39 / 15-10-2026

CNN: Ukraynada "Patriot" raketləri tükənib

19:30 / 15-10-2026

Estoniya Baş naziri Rusiya neft emalı zavodlarının dağıdılmasına çağırış edib

19:26 / 15-10-2026

ABŞ məhbusları yeməkdəki siçan və həşəratlara görə həbsxananı məhkəməyə veriblər

19:23 / 15-10-2026

İnsan qalıqları olan torbalar tapılıb

19:20 / 15-10-2026

Mərkəzi Bank ayıları Sibirdə turizmə mane olan amillərdən biri adlandırılıb

19:17 / 15-10-2026

Polis məmurunu təhdid etməkdə və bir qadını vurmaqda təqsirli bilinib

19:13 / 15-10-2026

Larisa Dolinanın Moskva Konserti ləğv edildi

19:09 / 15-10-2026

Medvedev Qərbi Serbiyadakı parlament seçkilərinə müdaxilə etməkdə günahlandırdı

19:05 / 15-10-2026

Husilərin Ər-Riyad hava limanına hücumları nəticəsində 17 nəfər həlak olub

19:00 / 15-10-2026

Zelenski Ukraynada LGBT Hüquqlarının Qorunması Strategiyasını təsdiqlədi

21:49 / 14-10-2026

Məktəblilərə hücum etdiklərinə görə yeniyetmə miqrantlar saxlanılıb

21:46 / 14-10-2026

Rutte: "NATO Rusiyadan müttəfiq ölkələrinə qarşı heç bir təcili təhlükə görmür"

21:43 / 14-10-2026

Fotoqraf həbs edilib

21:39 / 14-10-2026

Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyi Rusiya səfirini çağırdı

21:35 / 14-10-2026

Fiko bildirib ki, Slovakiya Ukrayna üçün yeni AB kreditində iştirak etməyəcək

21:31 / 14-10-2026

Ayı hücum edəndə ağrımadı: Balıqçı yırtıcı ilə qarşılaşmasından danışır

21:26 / 14-10-2026

Zavodda yanğın baş verib

21:17 / 14-10-2026

Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyi Çin nümayəndə heyətinin İturup adasına səfərindən sonra etirazını bildirib

21:12 / 14-10-2026

ABŞ Venesuela Parlamentinin sədri Xorxe Rodrigezə qarşı sanksiyaları ləğv etdi

21:10 / 14-10-2026

Sinqapur bayrağı altında üzən konteyner gəmisi Hörmüz boğazında batdı

21:06 / 14-10-2026

Lavrov Putin və Si Cinpin arasında Şençjendə keçirilən APEC sammitində görüş keçiriləcəyini açıqladı

21:02 / 14-10-2026

Türkiyənin Antalya şəhərində mikroavtobus qəzaya uğrayıb

20:59 / 14-10-2026

Qətldə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb

20:56 / 14-10-2026

Pentaqon 2026-cı ilə qədər yüz minlərlə kamikaze hücum dronunu yerləşdirməyi planlaşdırır

20:52 / 14-10-2026

Deputatlar Məclisinin rəhbəri dələduzluqda ittiham olunaraq həbs edilib

20:49 / 14-10-2026

FIS Dünya Kubokunda Rusiya xizəkçiləri üçün kvota yerlərinin sayını açıqladı

20:46 / 14-10-2026

İtkin düşmüş 3 yaşlı oğlan qarğıdalı tarlasında tapılıb

20:43 / 14-10-2026

Le Pen Ukraynanın AB-yə qoşulmasını birləşmək üçün "hara-kiri" adlandırdı

20:38 / 14-10-2026

FTB direktorunun Rusiyaya gəldiyi bildirilir

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

Şəhidin adını daşıyan "Sumqayıt-Xəzər" FK ilk start oyununda qalib gəldi-VİDEO+FOTOLAR

Nazirlər Kabineti müəllimlər üçün geyim qaydalarını və tələbləri müəyyən etdi

“Yanımızda hər həftə bir gəmi vurulur” - 12 azərbaycanlı dənizdə çarəsiz qalıb

Türkmənbaşıda Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət başçılarının 8-ci Məşvərət görüşü keçirilib

Rəşid dünya üçüncüsü oldu

Könül Nurullayeva vətəndaşlarla görüş keçirib

İlham Əliyev Böyük Britaniyanın ticarət üzrə dövlət nazirini qəbul edib

Türkmənbaşı şəhərində sənədlərin imzalanması mərasimi olub

Fazil Məmmədov nazir müavini təyin olundu

Xəstəxanada direktor müavinini bıçaqlayan sürücü imiş - Rəsmi

İlham Əliyev Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə iştirak etmək üçün “Avaza” Kompleksinə gəldi

Elvin Mahmudzadə yenə həbs edildi

Antibiotiklərin faydası və ziyanları - Mütəxəssis rəyi
Tarix: 09-02-2019 04:49 | Bölmə: Gündəm

Məleykə Kərimova: "Milli Məclisdə də bu məsələyə diqqətin cəlb edilməsi, fikrimcə, təqdirəlayiq haldır"

Sabaha-inamla.az Azərbaycan Tibb Universitetinin 2-ci Uşaq xəstəlikləri kafedrasının əməkdaşı, tibb elmləri doktoru Məleykə Kərimovanın müsahibəsini təqdim edir.
-Məleykə xanım, son vaxtlar antibiotiklərin insan orqanizminə zərərli təsirləri barədə mətbuatda, hətta Milli Məclisdə müzakirələr diqqəti cəlb edir. Bu barədə bir mütəxəssis kimi Sizin də fikrinizi bilmək istərdik.
-Antibiotiklərin kəşfi tibb aləmində böyük bir inqilab idi və bu dərmanların tətbiqi bir çox ağır halların qarşısının alınmasına səbəb olmuşdur. Lakin qeyd eləmək istəyirəm ki, bütün dərmanların əlavə, xoşagəlməz təsirləri olduğu kimi, antibiotiklərin də faydası ilə yanaşı arzuolunmaz təsirləri vardır. Siz qeyd etdiyiniz kimi, bu mövzu o qədər aktual olub ki, hətta Milli Məclisdə də çox hörmətli millət vəkilimiz Qənirə xanım Paşayeva bunu səsləndirib.
-Həkim, antibiotiklərin istifadəsindən insan orqanizminə hansı ziyanlar ola bilər?
- Antibiotiklərin insan orqanizminə bir çox arzuolunmaz təsirləri vardır. Mən çalışacağam ki, onların haqqında qısa da olsa məlumat verim.
1.Antibiotiklərin qəbulu zamanı ən çox müşahidə edilən həzm sistemi tərəfindən olan dəyişikliklərdir. Bu özünü ürəkbulanma, qusma, qarında ağrı, ishal, köp, qəbizlik və s. kimi büruzə verə bilər.
2.Antibiotiklər kandidoz (göbələk) yarada bilər. Bu özünü ağızda, dəridə, dırnaqlarda və s. yerlərdə göstərə bilər. Buna səbəb antibiotikərin qəbulundan Candida göbələklərinin miqdarının normadan arıq olmasıdır.
3.Antibiotikər (xüsusilə, sefalosporinlər, aminoqlükozidlər) qaraciyərə, böyrəklərə, mərkəzi sinir sisteminə, qulağa, gözə və s.orqanlara mənfi təsir gösərə bilər. Aminoqlükozidlər hətta eşitmə qabiliyyətinin zəifləməsinə, karlığa səbəb ola bilir.
4.Bəzi antibiotiklər (tetrasiklin qrupu) sümükləşməyə mənfi təsir göstərir. Ona görə hamilə qadınlara və 8 yaşa qədər uşaqlara bu antibiotikin təyini məsləhət deyil, çünki uşaqlarda dişlərin rənginin və keyfiyyətinin pozulması baş verə bilər.
5.Allergik reaksiyaların yaranması hallarına da az təsadüf edilmir.Qeyd etmək istəyirəm ki, antibiotiklərin istifadəsindən allergik reaksiyalar özünü bir neçə cür göstərə bilər.Bunların ən təhlükəlisianafilaksiyadır , hansı ki, özünü çox tez (5-30 dəqiqə ərzində) büruzə verir, xəstədə bronxozpam, qırtlağın ödemi, boğulma, ürək fəaliyyətinin pozulması baş verir və vaxtında yardım göstərilməzsə, ölümlə nəticələnir. Digər allergik reaksiyalar özünü güclü qaşınma ilə müşayiət olunan səpgilər (övrə), dodaqların, göz qapaqların və s. nahiyələrin şişməsi (Kvinke ödemi) , zərdab xəstəliyinə bənzər hallar(hərarətin qalxması, halsızlıq, sümük və oynaq ağrıları, səpgi, limfa düyünlərinin böyüməsi), dəri və selikli qişaların zədələnməsi ilə müşayiət olunan ağır allergik reaksiyalar ( Stivens- Conson sindromu, Layell sindromu) , tərkibində antibiotiklər olan məlhəmlərin dəriyə sürtülməsi zamanı kontakt dermatiti və s.kimi büruzə verə bilər.
6.Bəzi adamlarda antibiotik qəbulundan sonra günəşə qarşı həssaslıq yüksəlir, bu da özünü dərinin açıq yerlərinin qızarması, kəpəklənməsi, qaşınması kimi göstərir.
7.Antibiotikər qan və qanyaradıcı orqanlara mənfi təsir göstərə bilər, hemolizə , qanın laxtalanma qabiliyyətinin pozulması və s. hallra gətirib çıxara bilər.
8. Antibiotikər ürəyə mənfi təsir göstərə bilər, nəticədə aritmiya, hipotoniya baş verə bilər.
9. Antibiotikər immunitetə mənfi təsir göstərə bilər, orqanizmin infeksiyalara həssaslığını artıra bilər.
10. Uzun müddət antibiotik qəbulu depressiya, həyəcan, təşviş kimi hallara səbəb ola bilər.
- Məleykə xanım, bəzən xəstələr özləri bu dərmanları alıb istifadə edirlər. Buna münasibətiniz necədir?
- Çox düzgün söyləyirsiniz. Həyəcan yaradan səbəblərdən biri də bir çox başqa dərmanlar kimi, bəzən antibiotiklərin də aptekdən, heç bir həkim təyinatı olmadan, özbaşına alınması hallarıdır. Mən şəxsən özüm dəfəflərlə bunun şahidi olmuşam. Bu, yolverilməz bir haldır.
Yeri gəlmişkən onu da qeyd edim ki, antibiotiklərin qeyri-düzgün istifadəsindən ona qarşı rezistentlik yarana bilər (“ antimikrob rezistentlik fenomeni”). Bu nə deməkdir? Göstəriş olmayan yerdə antibiotik istifaədəsi və ya xəstənin çox da ağır olmayan vəziyyətində ağır antibiotiklərdən istifadə ( məsələn, 2-3 nəsil sefalosporinlərin və ya aminoqlükozidlərin təyini), yaxud dozanın, istifadə müddətinin düzgün təyin edilməməsi kimi hallar oqranizmdə antibiotikə qarşı davamlılıq, rezistentlik yaradır və gələcəkdə həmin antibiotiki təyin etdikə artıq ondan heş bir fayda almaq olmur. Qeyd edim ki, bununla əlaqədar məsələn, qonşu RusiyadaPediatrik Respirator Cəmiyyəttərəfindən “ 2030-cu ilə qədər Rusiya Federasiyasında antimikrob rezistentliyin yayılmasının qarşısının alınması strategiyası” nın realizasiyası üçün uşaqlarda tənəffüs yollarının infeksiyaları zamanı antibakterial terapiyanın Konsepsiyası qəbul edilmişdir (18-21 yanvar 2018). 12 punktdan ibarət olan bu Konsepsiyada antibiotiklərdən əsaslandırılmış şəkildə , yalnız göstəriş olduqda, həssaslıq nəzərə alınmaqla, doza və müddət düzgün seçilməklə və s. kimi hallara ciddi əməl edilməsi qəti şəkildə öz əksini tapıb. Ona görə də bizim Milli Məclisdə də bu məsələyə diqqətin cəlb edilməsi, fikrimcə , təqdirəlayiq haldır .
Sabaha-inamla.Az

Baxış sayı: 1 414