23:05 / 19-03-2026
Zelenski Ukrayna və ABŞ arasında növbəti danışıqların tarixini açıqladı
23:00 / 19-03-2026
Xabarovskda bir kişi yoldan keçənlərin ayağına qumbara atıb
22:57 / 19-03-2026
Britaniya ABŞ qərargahına zabitlər göndərdi
19:59 / 19-03-2026
Hörmüz boğazının açılması enerji problemlərini həll etməyəcək; böhran uzana bilər
19:54 / 19-03-2026
Putin biznes üçün inzibati maneələrin aradan qaldırılmasına çağırdı
19:50 / 19-03-2026
Yeniyetmə 10 yaşlı oğlanın qətlinə görə altı il həbs cəzasına məhkum edilib
17:24 / 19-03-2026
Vüqar Rəhimzadə: "Prezidentin Novruz tonqalını Qarabağda alovlandırması bu məkandan dünyaya sülh, birlik, həmrəylik çağırışıdır"
17:20 / 19-03-2026
Vüqar Rəhimzadə: "Yeni dünya nizamının formalaşmasında Azərbaycanın rolu daha da artır"
17:18 / 19-03-2026
ABŞ səfiri Lukaşenkonun Yaxın Şərq münaqişəsi ilə bağlı fikirlərini dəyərli adlandırdı
17:15 / 19-03-2026
Lixaçev liderləri Buşehr Atom Elektrik Stansiyasına növbəti zərbələrin qarşısını almağa çağırdı
17:10 / 19-03-2026
Fransa Orbanın Zelenskiyə neftlə bağlı ultimatumunu qiymətləndirib
17:06 / 19-03-2026
İnsan qaçırdıqlarına görə həbs olundular
16:43 / 19-03-2026
Sumqayıtda Sabir Sarvanın 70 illik yubileyi keçirilib-VİDEO+FOTOLAR
14:58 / 19-03-2026
Peskov Putinin İranla bağlı xəbərdarlığını xatırladı
14:55 / 19-03-2026
Qalatasarayın yarımmüdafiəçisi Noah Lang Çempionlar Liqası matçında dəhşətli barmaq zədəsi aldı
14:47 / 19-03-2026
ABŞ-ın səhvlərinə baxmayaraq, Lukaşenko özünü Tramp tərəfdarı adlandırdı
13:06 / 19-03-2026
İran polis zabitlərini qətlə yetirən yanvar etirazçılarını edam etdi
13:03 / 19-03-2026
İsrail Müdafiə Qüvvələri (İMQ) 20-dən çox "Hizbullah" üzvünün məhv edildiyini açıqladı
12:49 / 19-03-2026
Ekspert Semenov: "İran 2011-ci il Liviya ssenarisini təkrarlamağa cəhd etdi"
12:45 / 19-03-2026
"Baza": Bir kişi bir qıza sataşdığına görə yoldan keçəni dəmir çubuqla döyüb
12:40 / 19-03-2026
İsrail Qərbi İranda hərbi helikopteri vurdu
23:10 / 18-03-2026
"Reuters": Vance yaxın günlərdə Macarıstana səfər etməyi planlaşdırır
23:00 / 18-03-2026
ABŞ Milli Kəşfiyyat Direktoru Tulsi Qabbard: "Rusiya, Çin, İran və Şimali Koreya arasında əməkdaşlıq həyəcan vericidir"
22:57 / 18-03-2026
Venesuela müdafiə naziri Lopez vəzifəsidən imtina edib
22:54 / 18-03-2026
Poddubni bildirib ki, ABŞ İran xalqının dözümlülüyünə təəccüblənib
22:50 / 18-03-2026
Fiko Avropa diplomatiyasının rəhbəri vəzifəsində Kallasın əvəz edilməsinin vacibliyini bildirdi
22:48 / 18-03-2026
İranın hücumları Qərb banklarının Yaxın Şərqdəki bizneslərini iflic edir
22:42 / 18-03-2026
Qabbard Rusiyanın Ukrayna ilə münaqişədə üstünlüyünü qoruduğunu bildirdi
22:37 / 18-03-2026
Tramp neft qiymətlərini sabitləşdirmək üçün gəmiçilik qaydalarını 60 gün müddətinə yumşaldıb
22:35 / 18-03-2026
Pentaqon: "Trampın tənqidlərinə baxmayaraq, ABŞ NATO-ya sadiq qalır"
22:31 / 18-03-2026
Zelenski İspaniyada mətbuat konfransı zamanı rus dilində danışmağa başladı
22:27 / 18-03-2026
ABŞ Milli Kəşfiyyatı Rusiya Silahlı Qüvvələrinin döyüş qabiliyyətinin artdığını bildirib
22:24 / 18-03-2026
Pakistan Ramazan bayramı zamanı Əfqanıstandakı əməliyyatlarını dayandıracaq
21:52 / 18-03-2026
Orban NATO-nun şərqə doğru genişlənməsinin sonunu elan etdi
21:49 / 18-03-2026
İsrail İranın ən böyük qaz zavoduna zərbə endirdi
21:46 / 18-03-2026
CENTCOM: İrana qarşı əməliyyat zamanı 120-dən çox gəmiyə hücum edilib
21:43 / 18-03-2026
Onun cəsədini çıxardığı anı videoya çəkib
“Araz-Türk Cümhuriyyətinin yaranmasının tarixi əhəmiyyəti” mövzusunda açıq dərs keçirilib
Tarix: 19-11-2022 00:59 | Bölmə: Siyasət
Cəmşid Naxçıvanski Muzeyinin ekspozisiya zalında Naxçıvan
Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Naxçıvanşünaslıq Mərkəzinin təşkilatçılığı və Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun müvafiq ixtisas üzrə bir qrup tələbəsinin iştirakı ilə “Araz-Türk Cümhuriyyətinin yaranmasının tarixi əhəmiyyəti” mövzusunda açıq dərs keçirilmişdir. Diqqətə çatdırılmışdır ki, bu respublika 1918-1919-cu illərdə hal-hazırda muzeyin yerləşdiyi binada fəliyyət göstərmişdir.
Dərsi giriş sözü ilə Mərkəzin elmi katibi Nihad Tarverdiyev açaraqAzərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi, qədim mədəniyyətlərin mərkəzində dayanan Naxçıvan Muxtar Respublikasının çətin, mürəkkəb və eyni zamanda şərəfli inkişaf və tərəqqi yolu keçməsindən bəhs etmişdir. Diqqətə çatdırılmışdır ki, zəngin dövlətçilik ənənələrinə malik olan Naxçıvan milli istiqlaliyyət tariximizdə xüsusi yer tutur. XX əsrin əvvəllərində Naxçıvan ağır tarixi-siyasi şəraitdə erməni təcavüzü və soyqırım siyasəti ilə üz-üzə qalmışdı. Çox mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə Naxçıvan əhalisinin təşəbbüsü ilə1918-ci ilin noyabr ayındaAraz-Türk Respublikasının yaradılması Naxçıvanın muxtariyyət statusuna atılmış tarixi adım idi. Bu respublikanın yaradılması erməni iddialarını dəf etməyə, bir tərəfdən isə həm din, həm dil cəhətdən Azərbaycanla birləşməyə cəhd göstərirdi. Araz-Türk Respublikasında bir sıra dövlət və idarəçilik orqanları yaradılmış, hökümətin tərkibi sədrdən və 6 nazirdən ibarət olmuşdur. Hökumətin sədri Əmir bəy Nərimanbəyov idi. Araz-Türk Respublikasının hüdudları Naxçıvan, Şərur-Dərələyəz qəzalarını, Ordubad mahalını, habelə Sərdarabad, Uluxanlı, Vedibasar, Qəmərli, Mehri və s. əraziləri əhatə edirdi. Araz-Türk Respublikası silahlı qüvvələrinin köməyi ilə Ermənistan daşnak hökumətinin Naxçıvanı özünə birləşdirmək istəklərinin qarşısı alınmışdır. Naxçıvanın erməni daşnaklarının əlinə keçməməsi və onun müdafiəsində Cəfərqulu xan, Rəhim xan, Kamran xan, Kəlbalı xan Naxçıvanskilər, Cabbarağa Vəzirov və digər görkəmli yerli ziyalılar çox böyük xidmətlər göstərmişlər. Araz-Türk Respublikası qısa müddətdə fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq bölgənin taleyində mühüm rol oynamış və respublikanın mövcudluğu dövründə əldə olunmuş nailiyyətlər təkcə o dövr üçün yox, bütövlükdə bölgənin gələcəyi üçün böyük əhəmiyyətə malik olmuşdur.Araz-Türk Cümhuriyyətinin Naxçıvan bölgəsindəki qısamüddətli siyasi-dövlət qurumunun fəaliyyətinin nəticələri və tarixi əhəmiyyətinə gəldikdə isə qeyd etmək olarki, Şimali Azərbaycan üçün çox gərgin bir dövrdə bölgənin ermənilərin əlinə keçməsinə imkan verməməklə onun toxunulmazlığını və bununla da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ərazi bütövlüyünü təmin etdi.
Qeyd olunmuşdur ki, Araz-Türk Cümhuriyyətinin müstəqillik tariximizdəki müstəsna xidmətlərini və siyasi əhəmiyyətini nəzərə alaraq, fəaliyyətinin elmi əsaslarla tədqiq edilməsi və öyrənilməsi məqsədilə Naxçıvan MR Ali Məclisinin sədri cənab Vasif Talıbov 24 sentyabr 2019-cu il tarixdə Araz-Türk Cümhuriyyətinin fəaliyyətinin tədqiq edilməsi haqqında Sərəncam imzalamışdır.
Araz-Türk Cümhuriyyətinin yaranması zərurətindən bəhs edən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri demişdir: “Böyük dövlətlərin təsiri ilə qədim Azərbaycan torpaqları olan Zəngəzurun və İrəvanın Ermənistana verilməsindən sonra Naxçıvan Muxtar Respublikasının indiki ərazisi təcrid olunmuş vəziyyətə düşmüş, Azərbaycanın əsas ərazisi ilə əlaqə kəsilmişdir. Belə bir vəziyyətdə - 1918-ci ilin noyabrında Naxçıvanda yaradılmış Araz-Türk Cümhuriyyəti Naxçıvanın Ermənistan daşnak hökuməti tərəfindən ilhaq edilməsinin qarşısını aldı və tarixi Azərbaycan torpaqlarını qoruyub saxladı”.
Sonda muzeyin bələdçisi Əfsanə Camalova tədbir iştirakçılarına muzey ekpozisiyası haqqında məlumat vermişdir.
Sabaha-inamla.az
Baxış sayı: 483
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 19-11-2022 00:59 | Bölmə: Siyasət
Cəmşid Naxçıvanski Muzeyinin ekspozisiya zalında Naxçıvan
Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Naxçıvanşünaslıq Mərkəzinin təşkilatçılığı və Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunun müvafiq ixtisas üzrə bir qrup tələbəsinin iştirakı ilə “Araz-Türk Cümhuriyyətinin yaranmasının tarixi əhəmiyyəti” mövzusunda açıq dərs keçirilmişdir. Diqqətə çatdırılmışdır ki, bu respublika 1918-1919-cu illərdə hal-hazırda muzeyin yerləşdiyi binada fəliyyət göstərmişdir.
Dərsi giriş sözü ilə Mərkəzin elmi katibi Nihad Tarverdiyev açaraqAzərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi, qədim mədəniyyətlərin mərkəzində dayanan Naxçıvan Muxtar Respublikasının çətin, mürəkkəb və eyni zamanda şərəfli inkişaf və tərəqqi yolu keçməsindən bəhs etmişdir. Diqqətə çatdırılmışdır ki, zəngin dövlətçilik ənənələrinə malik olan Naxçıvan milli istiqlaliyyət tariximizdə xüsusi yer tutur. XX əsrin əvvəllərində Naxçıvan ağır tarixi-siyasi şəraitdə erməni təcavüzü və soyqırım siyasəti ilə üz-üzə qalmışdı. Çox mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə Naxçıvan əhalisinin təşəbbüsü ilə1918-ci ilin noyabr ayındaAraz-Türk Respublikasının yaradılması Naxçıvanın muxtariyyət statusuna atılmış tarixi adım idi. Bu respublikanın yaradılması erməni iddialarını dəf etməyə, bir tərəfdən isə həm din, həm dil cəhətdən Azərbaycanla birləşməyə cəhd göstərirdi. Araz-Türk Respublikasında bir sıra dövlət və idarəçilik orqanları yaradılmış, hökümətin tərkibi sədrdən və 6 nazirdən ibarət olmuşdur. Hökumətin sədri Əmir bəy Nərimanbəyov idi. Araz-Türk Respublikasının hüdudları Naxçıvan, Şərur-Dərələyəz qəzalarını, Ordubad mahalını, habelə Sərdarabad, Uluxanlı, Vedibasar, Qəmərli, Mehri və s. əraziləri əhatə edirdi. Araz-Türk Respublikası silahlı qüvvələrinin köməyi ilə Ermənistan daşnak hökumətinin Naxçıvanı özünə birləşdirmək istəklərinin qarşısı alınmışdır. Naxçıvanın erməni daşnaklarının əlinə keçməməsi və onun müdafiəsində Cəfərqulu xan, Rəhim xan, Kamran xan, Kəlbalı xan Naxçıvanskilər, Cabbarağa Vəzirov və digər görkəmli yerli ziyalılar çox böyük xidmətlər göstərmişlər. Araz-Türk Respublikası qısa müddətdə fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq bölgənin taleyində mühüm rol oynamış və respublikanın mövcudluğu dövründə əldə olunmuş nailiyyətlər təkcə o dövr üçün yox, bütövlükdə bölgənin gələcəyi üçün böyük əhəmiyyətə malik olmuşdur.Araz-Türk Cümhuriyyətinin Naxçıvan bölgəsindəki qısamüddətli siyasi-dövlət qurumunun fəaliyyətinin nəticələri və tarixi əhəmiyyətinə gəldikdə isə qeyd etmək olarki, Şimali Azərbaycan üçün çox gərgin bir dövrdə bölgənin ermənilərin əlinə keçməsinə imkan verməməklə onun toxunulmazlığını və bununla da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ərazi bütövlüyünü təmin etdi.
Qeyd olunmuşdur ki, Araz-Türk Cümhuriyyətinin müstəqillik tariximizdəki müstəsna xidmətlərini və siyasi əhəmiyyətini nəzərə alaraq, fəaliyyətinin elmi əsaslarla tədqiq edilməsi və öyrənilməsi məqsədilə Naxçıvan MR Ali Məclisinin sədri cənab Vasif Talıbov 24 sentyabr 2019-cu il tarixdə Araz-Türk Cümhuriyyətinin fəaliyyətinin tədqiq edilməsi haqqında Sərəncam imzalamışdır.
Araz-Türk Cümhuriyyətinin yaranması zərurətindən bəhs edən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri demişdir: “Böyük dövlətlərin təsiri ilə qədim Azərbaycan torpaqları olan Zəngəzurun və İrəvanın Ermənistana verilməsindən sonra Naxçıvan Muxtar Respublikasının indiki ərazisi təcrid olunmuş vəziyyətə düşmüş, Azərbaycanın əsas ərazisi ilə əlaqə kəsilmişdir. Belə bir vəziyyətdə - 1918-ci ilin noyabrında Naxçıvanda yaradılmış Araz-Türk Cümhuriyyəti Naxçıvanın Ermənistan daşnak hökuməti tərəfindən ilhaq edilməsinin qarşısını aldı və tarixi Azərbaycan torpaqlarını qoruyub saxladı”.
Sonda muzeyin bələdçisi Əfsanə Camalova tədbir iştirakçılarına muzey ekpozisiyası haqqında məlumat vermişdir.
Sabaha-inamla.az
Baxış sayı: 483
Bölməyə aid digər xəbərlər
19-03-2026, 23:05
Zelenski Ukrayna və ABŞ arasında növbəti danışıqların tarixini açıqladı
19-03-2026, 14:58
Peskov Putinin İranla bağlı xəbərdarlığını xatırladı
19-03-2026, 14:47
ABŞ-ın səhvlərinə baxmayaraq, Lukaşenko özünü Tramp tərəfdarı adlandırdı
18-03-2026, 22:54
Poddubni bildirib ki, ABŞ İran xalqının dözümlülüyünə təəccüblənib
17-03-2026, 16:44
Peskov Rusiyanın Kubaya yardım göstərməyə hazır olduğunu bildirdi
17-03-2026, 16:15
ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin keçmiş raket ustası bir NLO-nun bazadakı nüvə arsenalını necə sıradan çıxardığını izah etdi
17-03-2026, 15:59
Volodin Putinin Ukraynada münaqişənin qarşısını almaq üçün hər şeyi etdiyini bildirdi
16-03-2026, 18:17
İran Xarici İşlər Nazirliyi Zelenskinin Ukrayna münaqişəsindəki hərəkətlərini qiymətləndirib
15-03-2026, 18:41
Minlərlə macar Budapeştdə Ukrayna əleyhinə şüarlarla yürüş edib
15-03-2026, 17:43
Mema bildirib ki, İran münaqişəsi səbəbindən Kiyevin vaxtı bitir
14-03-2026, 14:04
Azərbaycana qarşı məqsədli şəkildə dezinformasiya hücumları təşkil edilir-Könül Nurullayeva
12-03-2026, 23:11
İsrail Müdafiə Qüvvələri (İDQ) ABŞ və İsrail pilotları arasında İran səmasında aparılan danışıqları dərc edib
12-03-2026, 22:28
Zaxarova İsveçin keçmiş baş nazirinin nüvə təhdidlərinə cavab verdi
11-03-2026, 21:41
Lavrov İrandakı vəziyyəti Oman Xarici İşlər Naziri ilə müzakirə etdi
10-03-2026, 21:15
İran İsrail və ABŞ infrastrukturuna cavab zərbələri endirəcəyi barədə xəbərdarlıq edib
10-03-2026, 18:04
Ekspert Makarenko deyir ki, İran zamanın və müharibənin sınağından keçib
9-03-2026, 22:12
ABŞ İran neftini ələ keçirə bilər, "NBC News" xəbər verir
9-03-2026, 19:26
"ABC News" iddia edir ki, İran dünya miqyasında "yatmış agentlərə" siqnallar göndərib
9-03-2026, 15:47
Orban fon der Leyendən Rusiya enerji sektoruna qarşı bütün AB sanksiyalarını ləğv etməsini istədi
8-03-2026, 17:13
Venesuela Rusiyanı yaxın dostu hesab edir
5-03-2026, 13:15
İran səfiri Azərbaycan XİN-ə çağırıldı
4-03-2026, 19:34
Politoloq İbrahimov: "ABŞ-ın etnik azlıqlarla bağlı təxribatları yalnız İranı birləşdirir"
4-03-2026, 18:04
32 yaşlı Fərid Bağırzadə nazir təyin olundu
4-03-2026, 14:52
Rusiya Fransa və Britaniyanın nüvə arsenallarının genişləndirilməsini nəzərə alacaq
3-03-2026, 12:07
Şərqşünas: "ABŞ-İran müharibəsi Rusiya üçün siyasi xərclər daşıyır"
2-03-2026, 13:16
Ekspert: "ABŞ İranda quru əməliyyatı keçirəcəyinə risk etməyəcək"
2-03-2026, 12:31
Rusiya Yaxın Şərq münaqişəsinin həllində vasitəçilik etməyə hazırdır
1-03-2026, 13:43
Əhməd Vəhidi İİKK-nın yeni komandiri təyin edildi
28-02-2026, 20:28
Xocalı soyqırımı azərbaycanlılara qarşı etnik nifrətin ən qəddar forması idi-Könül Nurullayeva
27-02-2026, 20:44
Kelin Zalujnının Britaniyada necə davrandığını izah etdi
27-02-2026, 20:38
Kelin bildirib ki, Ukraynanın AB-yə sürətləndirilmiş qəbulu bütün qaydaların pozulmasıdır
27-02-2026, 20:24
Finlandiya səfirinə Rusiya diplomatlarına qarşı etirazları dayandırmaq tələbi verildi
27-02-2026, 20:20
Bolton Qərblə İran arasında nüvə danışıqlarının faydasız olduğuna inanır
27-02-2026, 19:39
Xocalı Memorial Kompleksi tarixi faktların sistemli şəkildə təqdim olunmasına imkan yaradacaq-Könül Nurullayeva
27-02-2026, 11:03
Xocalı – faciədən qürura gedən yol
26-02-2026, 23:01
Mariya Zaxarova Merzin barbarlıq ittihamlarını ləğv etdi
26-02-2026, 22:56
Cenevrə danışıqlarını tərk etdi