23:26 / 05-04-2026
Qara dənizdə 3,7 bal gücündə zəlzələ baş verib
23:17 / 05-04-2026
Ekspert Xodarenok: "İran rəhbərliyi çətin bir seçimlə üzləşə bilər"
23:04 / 05-04-2026
İranın Əhvaz Hava Limanı iki dəfə bombalandı
23:01 / 05-04-2026
Moskvada Erməni Apostol Kilsəsinə dəstək mitinqi keçirildi
20:22 / 05-04-2026
ABŞ Gizli Xidməti Ağ Ev yaxınlığında atışma baş verdiyini bildirib
20:18 / 05-04-2026
Sijjarto ordunun "Türk axını" qaz kəmərini qoruyacağını açıqladı
20:15 / 05-04-2026
Türkiyə Müdafiə Nazirliyi Qara dəniz sahillərində minanın məhv edilməsi barədə məlumat verib
20:12 / 05-04-2026
İsrailin Livandakı əməliyyatının başlanğıcından bəri 1461 nəfər həlak olub
20:09 / 05-04-2026
Lavrov və Vanq Yi Yaxın Şərqdəki vəziyyəti telefonla müzakirə etdilər
19:14 / 05-04-2026
“Regionlarda peşə təhsili: imkanlar və perspektivlər” mövzusunda Təhsil Forumu keçirilib
18:46 / 05-04-2026
Keçmiş Rada deputatı Rusiyanın Zelenskini niyə qaçırmayacağını izah etdi
18:43 / 05-04-2026
"Britaniya qulaqları çıxır": FSB generalı terror hücumları törətməkdə britaniyalılardan şübhələnir
18:33 / 05-04-2026
Ukraynanın müttəfiqləri Rusiya neft emalı zavodlarına zərbələrin məhdudlaşdırılmasını istəyirlər
18:29 / 05-04-2026
İran ABŞ Strategiyasında "Müharibədən Cəsarətli Çıxış"a dəyişiklik elan etdi
18:25 / 05-04-2026
Tramp Hörmüz boğazı üzərindən İrana sərt reaksiya verdi
18:19 / 05-04-2026
İsrail Polisi Pasxa bayramı üçün Qüdsdə təhlükəsizlik tədbirlərini açıqladı
18:07 / 05-04-2026
Gündə yalnız 3-4 saat elektrik enerjisi verilir
18:00 / 05-04-2026
Poddubnı Rusiya Silahlı Qüvvələrinin dronlarının hərəkətini əks etdirən görüntüləri nümayiş etdirdi
17:53 / 05-04-2026
Tramp Vurulan "F-15"in ikinci heyət üzvünün taleyini açıqladı
17:46 / 05-04-2026
Fidan Suriyada Zelenski və əş-Şara ilə danışıqlar aparacaq
10:42 / 05-04-2026
SƏMƏD VURĞUN YARADICILIĞINDA ZAMAN VƏ MƏKAN DƏRDİ
22:26 / 02-04-2026
Vüqar Rəhimzadə: "Aprel döyüşləri şanlı Zəfərə gedən yolun başlanğıcı idi"
22:23 / 02-04-2026
Vüqar Rəhimzadə: "31 Mart soyqırımı təkcə Azərbaycan xalqının deyil, bəşər tarixinin ən qanlı faciələrindəndir"
22:17 / 02-04-2026
Vüqar Rəhimzadə: "Dövlət qulluğunda yeni əməkhaqqı modeli dünya təcrübəsində mövcuddur və müsbət nəticələrə yol açır"
22:14 / 02-04-2026
Britaniya "Yars" raket sistemindən dəhşətə gəldi
21:42 / 02-04-2026
Quttereş: "Dünya Yaxın Şərqdə tammiqyaslı müharibənin astanasındadır"
21:35 / 02-04-2026
Belousov bir sıra MDB ölkələrinin hərbi idarələrinin rəhbərləri ilə danışıqlar aparıb
21:33 / 02-04-2026
Lavrov Fars körfəzindəki vəziyyəti Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər naziri ilə müzakirə etdi
21:30 / 02-04-2026
Elektrikli skuter icarəsi tamamilə qadağan edilib
21:25 / 02-04-2026
Şoyqu: "İranda baş verən hadisələr dünyada milyonlarla insanı aclıqdan təhdid edir"
21:19 / 02-04-2026
Lukaşenkonun Şpitsi Umka, sahibini xokkey meydançasına qədər müşayiət etdi
21:14 / 02-04-2026
Rus yazıçısı Monteneqroda vəfat edib
20:06 / 02-04-2026
Daxili İşlər Nazirliyinin Moskvada keçirdiyi reyd nəticəsində 29 qanunsuz immiqrant deportasiya edilib
20:00 / 02-04-2026
Dmitriyev Orbanı Avropada sağlam düşüncənin səsi adlandırdı
Naxçıvanda milli geyim mədəniyyətinin formalaşmasında ipəkçiliyin rolu
Tarix: 09-04-2020 03:54 | Bölmə: Mədəniyyət
Naxçıvanın qədim dilbər guşələrindən biri olan Ordubad bölgəsində ipəyin meydana çıxması və əhalinin təsərrüfat məişətində möhkəm yer tutması bu ərazidə toxuculuq sənətinin inkişafına ciddi təsir göstərmişdir. Hələ orta əsrlər dövründə ənənəvi parça istehsalının ən qiymətli xammal növü ipək olmuşdur. İpəkdən çoxlu sayda toxuculuq məhsulları hazırlanmış və əhalinin bu tip məhsullara olan təlabatı yüksək səviyyədə təmin edilmişdir. Həmçinin, yerli iş adamları ilə yanaşı xaricdən gələn ticarətçilərin də Naxçıvanda ipəkdən hazırlanan məhsullara olan marağı artırmışdır. Bu isə göstərir ki, iqtisadi inkişafın əsas istiqamətlərindən birini təşkil edən ipəkçilik nəinki bu sahədə, həmçinin sosial-siyasi və mədəni əlaqələrin genişləndirilməsində də mühüm rol oynamışdır.
İpək məmulatlarından qanovuz, atlaz, tafta, darayı, kəlağayı öz bədiiliyi və yüksək keyfiyyətliliyinə görə şöhrət qazanmışdı. Əsasən Ordubad və Şahbuz bölgələrində qadınlar tuman geyirdilər ki, həmin tumanlar müxtəlif ölçülərdə (5-12 taxta) naxışlı ipək və ya yun parçalardan tikilirdi. Həmçinin, bəzi bölgələrdə qadınlar küçəyə çıxarkən çaxcur geyir və çarşaba bürünürdülər. Çaxcur və çarşablar əsasən müxtəlif çeşidli ipək parçalardan hazırlanırdı. Kişilər ən çox çərkəzi çuxa geyirdilər ki, şiş və ya dairəvi uclu əlcəkli qondarma qolunun astarı ipək parçadan tikilirdi. Əhali arasında tirmə və ipək parçalardan hazırlanan üzəri əksər hallarda güləbətin tikməli araqçınlar çox geniş yayılmışdı. Həmçinin, corablar ipək və yun saplardan toxunurdu. Məşhur türk səyyahı Evliya Çələbinin Naxçıvan kişilərinin qələmkar parçadan köynək geyindikləri haqda da məlumatı vardır.
Sənətkarlar yurdunun zərif kəlağayısı, qanovuz parçası dünya şöhrəti qazanmış, xarici bazarlarda özünəməxsus yer tutmuşdur. Naxçıvanda yerli ipəklə bərabər, yüksək keyfiyyətinə görə dünya şöhrəti qazanmış Təbriz, Ərdəbil, Ərəş ipəyindən də istifadə edilirdi. Müxtəlif parçalardan küləcə, don, çuxa, arxalıq və canamaz tikilirdi. Bu isə onu göstərir ki, Azərbaycanda və o cümlədən də onun ayrılmaz parçası Naxçıvanda milli geyim mədəniyyətinin formalaşmasında ipəkçiliyin mühüm rolu olmuşdur.
SARA HACIYEVA
AMEA Naxçıvan Bölməsi
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Baxış sayı: 875
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 09-04-2020 03:54 | Bölmə: Mədəniyyət
Naxçıvanın qədim dilbər guşələrindən biri olan Ordubad bölgəsində ipəyin meydana çıxması və əhalinin təsərrüfat məişətində möhkəm yer tutması bu ərazidə toxuculuq sənətinin inkişafına ciddi təsir göstərmişdir. Hələ orta əsrlər dövründə ənənəvi parça istehsalının ən qiymətli xammal növü ipək olmuşdur. İpəkdən çoxlu sayda toxuculuq məhsulları hazırlanmış və əhalinin bu tip məhsullara olan təlabatı yüksək səviyyədə təmin edilmişdir. Həmçinin, yerli iş adamları ilə yanaşı xaricdən gələn ticarətçilərin də Naxçıvanda ipəkdən hazırlanan məhsullara olan marağı artırmışdır. Bu isə göstərir ki, iqtisadi inkişafın əsas istiqamətlərindən birini təşkil edən ipəkçilik nəinki bu sahədə, həmçinin sosial-siyasi və mədəni əlaqələrin genişləndirilməsində də mühüm rol oynamışdır.İpək məmulatlarından qanovuz, atlaz, tafta, darayı, kəlağayı öz bədiiliyi və yüksək keyfiyyətliliyinə görə şöhrət qazanmışdı. Əsasən Ordubad və Şahbuz bölgələrində qadınlar tuman geyirdilər ki, həmin tumanlar müxtəlif ölçülərdə (5-12 taxta) naxışlı ipək və ya yun parçalardan tikilirdi. Həmçinin, bəzi bölgələrdə qadınlar küçəyə çıxarkən çaxcur geyir və çarşaba bürünürdülər. Çaxcur və çarşablar əsasən müxtəlif çeşidli ipək parçalardan hazırlanırdı. Kişilər ən çox çərkəzi çuxa geyirdilər ki, şiş və ya dairəvi uclu əlcəkli qondarma qolunun astarı ipək parçadan tikilirdi. Əhali arasında tirmə və ipək parçalardan hazırlanan üzəri əksər hallarda güləbətin tikməli araqçınlar çox geniş yayılmışdı. Həmçinin, corablar ipək və yun saplardan toxunurdu. Məşhur türk səyyahı Evliya Çələbinin Naxçıvan kişilərinin qələmkar parçadan köynək geyindikləri haqda da məlumatı vardır.
Sənətkarlar yurdunun zərif kəlağayısı, qanovuz parçası dünya şöhrəti qazanmış, xarici bazarlarda özünəməxsus yer tutmuşdur. Naxçıvanda yerli ipəklə bərabər, yüksək keyfiyyətinə görə dünya şöhrəti qazanmış Təbriz, Ərdəbil, Ərəş ipəyindən də istifadə edilirdi. Müxtəlif parçalardan küləcə, don, çuxa, arxalıq və canamaz tikilirdi. Bu isə onu göstərir ki, Azərbaycanda və o cümlədən də onun ayrılmaz parçası Naxçıvanda milli geyim mədəniyyətinin formalaşmasında ipəkçiliyin mühüm rolu olmuşdur.
SARA HACIYEVA
AMEA Naxçıvan Bölməsi
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Baxış sayı: 875
Bölməyə aid digər xəbərlər
31-03-2026, 23:09
Rusiyanın xalq artisti Nikolay Baskova qarşı qiyabi olaraq əlavə ittihamlar irəli sürüb
30-03-2026, 23:33
"Maski şou"nun aktyoru vəfat etdi
29-03-2026, 18:34
Kirkorovun nümayəndəsi müğənninin Hava Limanında siqaret çəkməsi ilə bağlı şərh verdi
26-03-2026, 23:06
İtalyan rejissor opera üzərində işləyərkən qabırğalarını sındırıb
16-03-2026, 22:02
"Skuf" Rusiyada nümayiş olunmayacaq
2-03-2026, 23:32
İranda YUNESKO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil olan Gülüstan Sarayı hücumlarda zərər görüb
23-02-2026, 20:36
Cərimənin gec ödənilməsinə görə cərimələndi
21-02-2026, 21:53
"Buranovskie Babuşki" qrupunun üzvü xərçəngdən əziyyət çəkirdi
19-02-2026, 16:37
Putin kimin həbsdə olması lazım olduğunu izah etmək üçün filmdən bir cümlə istifadə etdi
18-02-2026, 18:17
Rusiyada "Ganvest" qrupunun konsertləri ləğv edilib
16-02-2026, 21:32
Xalq artisti vəfat etdi
15-02-2026, 22:59
Bəstəkar Rıbnikov "Bu-ra-ti-no" mahnısına görə 3 milyon rubl qazandı
15-02-2026, 20:09
Lolitanın konserti ləğv edilib
14-02-2026, 21:04
"Tanrı Kuzya" rəsmlərini uşaq rəsmləri adlandırdı
9-02-2026, 13:16
Reper iki ay müddətinə qiyabi həbs cəzası alıb
7-02-2026, 12:15
"Voronini" serialının ulduzu Frolovtsevanın ailəsi onun ürək problemləri ilə bağlı xəbərləri təkzib edib
6-02-2026, 14:53
Putin aktyor Zamanskini 100 illik yubileyi münasibətilə təbrik etdi
1-02-2026, 12:27
Müğənni Anna Netrebko Rusiyadakı biznesini bağlayır
29-01-2026, 22:58
Madonna Ukraynada sovet simvolları ilə çəkilmiş fotoya görə tənqid atəşinə tutulub
26-01-2026, 17:12
Putin Malayziya hökmdarı Sultan İbrahimə Ermitajda gəzinti təşkil etdi
25-01-2026, 17:11
Keçmiş "Lube" gitaristi vəfat etdi
23-01-2026, 21:19
Kolleksiyaçı 104 rəsm əsərinin oğurlanmasının səbəbini açıqladı
22-01-2026, 15:39
Türkiyənin sevilən ifaçısı Orhan Ölməzlə, şair, qiraətçi Səbuhi Zaman bir araya gəlir
21-01-2026, 23:49
"Lyubka" filminin aktrisası Anastasiya Qorodentseva vəfat edib
20-01-2026, 20:05
Musiqi həvəskarı 7 ilə qədər həbs cəzası ilə üzləşirb
16-01-2026, 13:13
Aktyorun uşaq pornoqrafiyası işi üzrə həbs müddəti uzadılıb
11-01-2026, 09:43
Pop müğənnisi təyyarə qəzasında həlak olub
10-01-2026, 19:32
Oleq Qazmanovun "ikiqat əqli" Andrey Zabrodski Novosibirskdə vəfat etdi
9-01-2026, 20:48
"Mash": Aktyor görmə qabiliyyətini itirir və əməliyyata hazırlaşır
7-01-2026, 23:48
Bu gün təltif olunmuşdu - Sevinc Kərimova vəfat etdi
6-01-2026, 19:41
"Möhtəşəm əsr" aktrisası Eyüboğlunun narkotik testi müsbət çıxıb
5-01-2026, 14:32
Roskino şirkətinin baş direktoru "Maşa və Ayı" filminin ərəb ölkələrində uğurunu izah edib
4-01-2026, 20:02
Ermitajın girişində böyük bir növbə yarandı
4-01-2026, 19:03
"Oğlanın sözü" filminin aktrisası Aleksandra Berezovets-Skaçkova 52 yaşında vəfat edib
2-01-2026, 23:27
Aktyor və rejissor vəfat edib
31-12-2025, 18:38
"Laskovıy may"ın prodüseri Andrey Razin beynəlxalq axtarışa verilib
29-12-2025, 19:13
QIZIL ALMA
24-12-2025, 23:22
Ali Məhkəmənin qərarından sonra Dolinanın ilk solo konsertində təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib
22-12-2025, 19:40
Britaniyalı müğənni Kris Ria vəfat edib
22-12-2025, 00:12
Leyla Əliyeva Nüsrət Kəsəmənlinin şeirini səsləndirdi - Video
21-12-2025, 23:53
“Qardaşlığımız əbədidir” sərgisi: İki qardaş ölkənin mədəniyyətinə sənətkar baxışı
21-12-2025, 20:29
Eysmont: "Lukaşenko Putinə hədiyyə olaraq rəsm gətirib"
16-12-2025, 16:58
Milli Qəhrəman haqqında sənədli film nümayiş etdirilib - VİDEO
16-12-2025, 16:27
Terror aktında həlak olan generalın abidəsi açılıb