00:48 / 16-01-2026
Şəhid Anar Qorçuyevin və Ramil Quluyevin doğum günündən-VİDEO+FOTOLAR
22:49 / 15-01-2026
NYT: İsrail və ərəb ölkələri Trampdan İrana hücumu təxirə salmağı xahiş etdi
22:35 / 15-01-2026
Tramp Ağ Evdə Maçado ilə görüşə başladı
20:11 / 15-01-2026
Yelisey Sarayı: Makronun gözündəki damar partlayıb
20:06 / 15-01-2026
ABŞ sanksiya siyahısına 11 İran vətəndaşını əlavə edib
20:02 / 15-01-2026
Zaxarova: "Rusiya hərbi planlaşdırmasında Avropanın militarizasiyasını nəzərə alacaq"
20:00 / 15-01-2026
II Dünya Müharibəsi veteranı 100 yaşında vəfat edib
16:20 / 15-01-2026
Kreml Putinin yeni səfirlərlə görüşdəki çıxışını açıqladı
16:17 / 15-01-2026
Professor Simonov: "ABŞ-ın Venesuela və İrandakı hərəkətləri Çinlə mübarizəyə yönəlib"
16:13 / 15-01-2026
Fələstin prezidenti Moskvaya səfər edəcək
15:48 / 15-01-2026
Deputat Svintsov: "WhatsApp 2026-cı ildə birdəfəlik bloklanacaq"
15:46 / 15-01-2026
Professor Simonov: "Tramp hər kəsin Amerikadan yenidən qorxmasını istəyir"
15:43 / 15-01-2026
ABŞ səfiri: "Danimarka Baş naziri Frederiksenin Trampla mübahisəsi onun seçkilərdə qalib gəlməsinə kömək edəcək"
15:41 / 15-01-2026
Paşinyan respublikada dəmir yolunun bərpası ilə bağlı Moskvaya müraciət etdi
15:30 / 15-01-2026
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO
11:57 / 15-01-2026
Tramp zehni aydınlığının sirri kimi südü iddia edib
11:50 / 15-01-2026
FSB: Rusiyada gizli işləyən Britaniya kəşfiyyat zabiti müəyyən edilib
11:47 / 15-01-2026
Xarici tələbələr arasında münaqişədən sonra cinayət işləri açılıb
11:43 / 15-01-2026
Qaz partlayışı nəticəsində bir qadın ölüb
11:40 / 15-01-2026
Politico: "Avropa Vensin onlardan nifrət etdiyini düşünür"
11:37 / 15-01-2026
Təqaüdçü şəhərdə bir sıra oğurluqlarda şübhəli bilinərək saxlanılıb
11:34 / 15-01-2026
Zaxarova: "Almaniyanı ABŞ-a tarixən yaxın bir ölkə adlandırmaq çətindir"
11:32 / 15-01-2026
Politoloq Xalatyan: "İran Ankara və Bakının yeni dəhliz tərəfindən gücləndiriləcəyindən qorxur"
11:21 / 15-01-2026
Su infrastrukturunun köklü yenilənməsi: prioritet hədəf
23:40 / 14-01-2026
Vüqar Rəhimzadə: "Bakıda və Abşeron yarımadasında su problemlərinin həlli infrastruktur layihələri arasında xüsusi yer tutur"
23:17 / 14-01-2026
Ceyhun Bayramovun qardaşı Mikayıl Cabbarovun müavini oldu
23:02 / 14-01-2026
Polis maşınını yandırmağa cəhd edən kişinin məhkəməsi başlayıb
20:27 / 14-01-2026
Putin Braziliya Prezidenti ilə Venesuela ətrafındakı vəziyyəti müzakirə etdi
20:24 / 14-01-2026
Partlayan bağlamanın göndəricisi terrorçular siyahısına əlavə edilib
20:17 / 14-01-2026
Hikmət Hacıyev Ukrayna səfiri ilə görüşdü
20:08 / 14-01-2026
SDU-nun rektor əvəzi professorluqdan niyə məhrum edilib? - Açıqlama
19:59 / 14-01-2026
Xaçatryan və daha 3 nəfər Ermənistana təhvil verildi
19:38 / 14-01-2026
Qətər ABŞ təyyarələrinin yerləşdiyi aviabazadan bəzi personalın çıxarıldığını təsdiqləyib
19:32 / 14-01-2026
Türkmənistan Xarici İşlər Nazirliyi: İranın "Rona" yükdaşıyan gəmisi Xəzər dənizində qəzaya uğrayıb
19:25 / 14-01-2026
İki ailə dəm qazından zəhərlənib
19:20 / 14-01-2026
ATOR-un vitse-prezidenti Muradyan: "ABŞ vizalarının dayandırılması Rusiyadan gələn turizmə təsir etməyəcək"
19:16 / 14-01-2026
Ədliyyə Nazirliyi: ABŞ Maduronun oğurlanması uğursuz olarsa, Venesuelanı işğal etməyi planlaşdırmırdı
“Əsrin müqaviləsi”nin bağlanmasından 26 il ötür
Tarix: 20-09-2020 14:00 | Bölmə: Manşet
Bu gün "Əsrin müqaviləsi"nin imzalanmasının 26 ili tamam olur.
"Qafqazinfo" xəbər verir ki, “Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda “Azəri-Çıraq-Günəşli” (AÇG) yataqlar blokunun və “Günəşli” yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında” Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə dünyanın tanınmış neft şirkətləri arasında müqavilə 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakının "Gülüstan" sarayında imzalanıb.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 2001-ci il 16 avqust tarixli Sərəncamı ilə hər il 20 sentyabr Azərbaycanda neftçilərin peşə bayramı - "Neftçilər günü” kimi qeyd olunur.
“Əsrin müqaviləsi”ndə 8 ölkənin - Azərbaycan, ABŞ, Böyük Britaniya, Norveç, Yaponiya, Rusiya, Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanının - 13 neft şirkəti (“Amoco”, BP, “McDermott”, “Unocal”, SOCAR, “LUKoil”, “Statoil” (hazırda “Equinor”), “Exxon”, “Türkiye Petrolleri”, “Pennzoil”, “Itochu”, “Remco”, “Delta”) iştirak edib. Bununla da, müstəqil Azərbaycanın neft strategiyası və doktrinasının əsası qoyulub.
Heydər Əliyevin rəhbərliyi və səyi nəticəsində hazırlanaraq imzalanmış müqavilə həm karbohidrogen ehtiyatlarının miqdarı, həm də qoyulan sərmayələrin həcminə görə dünyada bağlanan ən iri sazişlərdən sayılır.
Müqavilə Azərbaycanda neft hasilatının böyük həcmdə artmasına səbəb olub. Neft hasilatı Azərbaycanın tarixində ən aşağı səviyyədən - 1997-ci ildəki 9 mln. tondan 2010-cu ildə 51 mln. tona çatıb – hasilat 5,6 dəfə artıb.
1996-cı ilin yanvarında Azərbaycan neftinin Bakı-Novorossiysk marşrutu ilə nəqlinə dair Rusiya ilə Azərbaycan arasında hökumətlərarası saziş imzalanıb. 1997-ci ilin oktyabrında həmin xətt istifadəyə verilib. 1998-ci ildə AÇG neftinin fəaliyyəti bərpa edilmiş Bakı-Novorossiysk kəməri ilə Qara dənizə ixrac edilməsinə başlanılıb.
1997-ci ildə neftin Qara dənizə çıxarılması üçün Bakı-Supsa marşrutu ilə nəqlinə dair Azərbaycan və Gürcüstan arasında saziş imzalanıb. 1999-cu ilin aprelində Bakı-Supsa neft kəməri və Gürcüstanın Qara dəniz sahilindəki Supsa ixrac terminalı istismara verilib.
Kəmərin illik ötürücülük qabiliyyəti 50 milyon tondur, bunun gələcəkdə 60 milyon tona çatdırılması mümkündür. Uzunluğu 1768 km olan BTC ilə hazırda Azərbaycandan, əsasən, AÇG nefti və “Şahdəniz” kondensatı daşınır. Bundan əlavə, kəmər vasitəsilə Türkmənistan və Qazaxıstan nefti də nəql olunur.
Hazırda Azərbaycandan neft və neft məhsulları dünyanın 30 ölkəsinə, qaz isə Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya, İran və Yunanıstana nəql edilir.
2017-ci il sentyabrın 14-də isə Bakıda növbəti saziş imzalanıb. Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda AÇG yataqlar blokunun və “Günəşli” yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsini nəzərdə tutan və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında düzəliş edilmiş və yenidən tərtib olunmuş Sazişin imzalanması mərasimi keçirilib. "Yeni əsrin müqaviləsi" adı alan saziş Azərbaycan Hökuməti, SOCAR, BP, “Chevron”, “Inpex”, “Equinor” (əvvəlki “Statoil”), “ExxonMobil”, “TP”, “Itochu” və “ONGC Videsh” şirkətləri tərəfindən imzalanıb.
Bununla da, AÇG nəhəng neft yatağının işlənilməsində yeni dövr başlanıb. Yeni sazişlə AÇG neft yatağının işlənilməsi 2050-ci ilə qədər uzadılıb. Sazişin bir hissəsi olaraq SOCAR-ın AÇG-dəki iştirak payı 11,65%-dən 25%-ə qaldırılıb, beynəlxalq tərəfdaş şirkətlər Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fonduna 3,6 mlrd. ABŞ dolları bonus ödəyəcək. Azərbaycana çatacaq mənfəət neftinin səviyyəsi isə 75% təşkil edəcək. Beləliklə, ölkənin ümumi mənfəət göstəricisi 89,1% təşkil edəcək ki, bu da gələcəkdə yeni strateji layihələrə başlamağa zəmin yaradacaq. Növbəti 31 il müddətində AÇG-yə 40 milyard dollardan çox sərmayə qoyulması potensialı var.
Hazırda AÇG-də tərəfdaşların iştirak payı belədir: BP – 30,37%, “AzACG” (SOCAR) – 25%, “Chevron” – 9,57%, “Inpex” – 9,31%, “Statoil” – 7,27%, “ExxonMobil” – 6,79%, TP – 5,73%, “Itochu” – 3,65% və “ONGC Videsh Limited” (OVL) – 2,31%.
İndiyədək AÇG-yə 43 milyard dollardan çox sərmayə qoyulub. Bundan sonra da bir o qədər investisiyanın xərclənməsi nəzərdə tutulur.
AÇG sayəsində Azərbaycan strateji enerji təchizatçısı kimi daha mühüm rol oynamağa başlayıb. İşlənmənin əvvəlindən bu il sentyabrın 1-dək bu yataqlarından 516 milyon ton neft və 172 milyard kubmetr təbii qaz hasil edilib. Hazırda respublikada hasil edilən neftin və qazın əsas hissəsi “Azəri-Çıraq-Günəşli” ilə “Şahdəniz” yataqları hesabına əldə olunur.
Bu il sentyabrın 1-dək dünya bazarlarında Azərbaycanın payına düşən 305 milyon ton mənfəət nefti satılıb. Ümumilikdə layihə hesabına 145,8 milyard ABŞ dolları gəlir əldə edilib
Qeyd edək ki, "Əsrin müqaviləsi"nin Azərbaycan üçün iqtisadi-sosial əhəmiyyəti qədər, siyasi əhəmiyyəti də çox böyükdür. Azərbaycanın müstəqilliyinin möhkəmlənməsində, dünya dövlətləri sırasında layiqli yerini tutmasında "Əsrin müqaviləsi"nin müstəsna rolu var.
Baxış sayı: 309
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 20-09-2020 14:00 | Bölmə: Manşet
Bu gün "Əsrin müqaviləsi"nin imzalanmasının 26 ili tamam olur.
"Qafqazinfo" xəbər verir ki, “Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda “Azəri-Çıraq-Günəşli” (AÇG) yataqlar blokunun və “Günəşli” yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsi və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında” Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə dünyanın tanınmış neft şirkətləri arasında müqavilə 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakının "Gülüstan" sarayında imzalanıb.
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 2001-ci il 16 avqust tarixli Sərəncamı ilə hər il 20 sentyabr Azərbaycanda neftçilərin peşə bayramı - "Neftçilər günü” kimi qeyd olunur.
“Əsrin müqaviləsi”ndə 8 ölkənin - Azərbaycan, ABŞ, Böyük Britaniya, Norveç, Yaponiya, Rusiya, Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanının - 13 neft şirkəti (“Amoco”, BP, “McDermott”, “Unocal”, SOCAR, “LUKoil”, “Statoil” (hazırda “Equinor”), “Exxon”, “Türkiye Petrolleri”, “Pennzoil”, “Itochu”, “Remco”, “Delta”) iştirak edib. Bununla da, müstəqil Azərbaycanın neft strategiyası və doktrinasının əsası qoyulub.
Heydər Əliyevin rəhbərliyi və səyi nəticəsində hazırlanaraq imzalanmış müqavilə həm karbohidrogen ehtiyatlarının miqdarı, həm də qoyulan sərmayələrin həcminə görə dünyada bağlanan ən iri sazişlərdən sayılır.
Müqavilə Azərbaycanda neft hasilatının böyük həcmdə artmasına səbəb olub. Neft hasilatı Azərbaycanın tarixində ən aşağı səviyyədən - 1997-ci ildəki 9 mln. tondan 2010-cu ildə 51 mln. tona çatıb – hasilat 5,6 dəfə artıb.
1996-cı ilin yanvarında Azərbaycan neftinin Bakı-Novorossiysk marşrutu ilə nəqlinə dair Rusiya ilə Azərbaycan arasında hökumətlərarası saziş imzalanıb. 1997-ci ilin oktyabrında həmin xətt istifadəyə verilib. 1998-ci ildə AÇG neftinin fəaliyyəti bərpa edilmiş Bakı-Novorossiysk kəməri ilə Qara dənizə ixrac edilməsinə başlanılıb.
1997-ci ildə neftin Qara dənizə çıxarılması üçün Bakı-Supsa marşrutu ilə nəqlinə dair Azərbaycan və Gürcüstan arasında saziş imzalanıb. 1999-cu ilin aprelində Bakı-Supsa neft kəməri və Gürcüstanın Qara dəniz sahilindəki Supsa ixrac terminalı istismara verilib.
Kəmərin illik ötürücülük qabiliyyəti 50 milyon tondur, bunun gələcəkdə 60 milyon tona çatdırılması mümkündür. Uzunluğu 1768 km olan BTC ilə hazırda Azərbaycandan, əsasən, AÇG nefti və “Şahdəniz” kondensatı daşınır. Bundan əlavə, kəmər vasitəsilə Türkmənistan və Qazaxıstan nefti də nəql olunur.
Hazırda Azərbaycandan neft və neft məhsulları dünyanın 30 ölkəsinə, qaz isə Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya, İran və Yunanıstana nəql edilir.
2017-ci il sentyabrın 14-də isə Bakıda növbəti saziş imzalanıb. Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda AÇG yataqlar blokunun və “Günəşli” yatağının dərinlikdə yerləşən hissəsinin birgə işlənməsini nəzərdə tutan və neft hasilatının pay bölgüsü haqqında düzəliş edilmiş və yenidən tərtib olunmuş Sazişin imzalanması mərasimi keçirilib. "Yeni əsrin müqaviləsi" adı alan saziş Azərbaycan Hökuməti, SOCAR, BP, “Chevron”, “Inpex”, “Equinor” (əvvəlki “Statoil”), “ExxonMobil”, “TP”, “Itochu” və “ONGC Videsh” şirkətləri tərəfindən imzalanıb.
Bununla da, AÇG nəhəng neft yatağının işlənilməsində yeni dövr başlanıb. Yeni sazişlə AÇG neft yatağının işlənilməsi 2050-ci ilə qədər uzadılıb. Sazişin bir hissəsi olaraq SOCAR-ın AÇG-dəki iştirak payı 11,65%-dən 25%-ə qaldırılıb, beynəlxalq tərəfdaş şirkətlər Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fonduna 3,6 mlrd. ABŞ dolları bonus ödəyəcək. Azərbaycana çatacaq mənfəət neftinin səviyyəsi isə 75% təşkil edəcək. Beləliklə, ölkənin ümumi mənfəət göstəricisi 89,1% təşkil edəcək ki, bu da gələcəkdə yeni strateji layihələrə başlamağa zəmin yaradacaq. Növbəti 31 il müddətində AÇG-yə 40 milyard dollardan çox sərmayə qoyulması potensialı var.
Hazırda AÇG-də tərəfdaşların iştirak payı belədir: BP – 30,37%, “AzACG” (SOCAR) – 25%, “Chevron” – 9,57%, “Inpex” – 9,31%, “Statoil” – 7,27%, “ExxonMobil” – 6,79%, TP – 5,73%, “Itochu” – 3,65% və “ONGC Videsh Limited” (OVL) – 2,31%.
İndiyədək AÇG-yə 43 milyard dollardan çox sərmayə qoyulub. Bundan sonra da bir o qədər investisiyanın xərclənməsi nəzərdə tutulur.
AÇG sayəsində Azərbaycan strateji enerji təchizatçısı kimi daha mühüm rol oynamağa başlayıb. İşlənmənin əvvəlindən bu il sentyabrın 1-dək bu yataqlarından 516 milyon ton neft və 172 milyard kubmetr təbii qaz hasil edilib. Hazırda respublikada hasil edilən neftin və qazın əsas hissəsi “Azəri-Çıraq-Günəşli” ilə “Şahdəniz” yataqları hesabına əldə olunur.
Bu il sentyabrın 1-dək dünya bazarlarında Azərbaycanın payına düşən 305 milyon ton mənfəət nefti satılıb. Ümumilikdə layihə hesabına 145,8 milyard ABŞ dolları gəlir əldə edilib
Qeyd edək ki, "Əsrin müqaviləsi"nin Azərbaycan üçün iqtisadi-sosial əhəmiyyəti qədər, siyasi əhəmiyyəti də çox böyükdür. Azərbaycanın müstəqilliyinin möhkəmlənməsində, dünya dövlətləri sırasında layiqli yerini tutmasında "Əsrin müqaviləsi"nin müstəsna rolu var.
Baxış sayı: 309
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 11:57
Tramp zehni aydınlığının sirri kimi südü iddia edib
14-01-2026, 14:06
Diplomat Baklanov: "İranda çevriliş cəhdi plan üzrə getmədi"
14-01-2026, 11:07
Zaxarova: "Kallasın İranda rejim dəyişikliyi ilə bağlı açıqlaması diplomatik normaları pozur"
13-01-2026, 19:07
Tramp İrandakı etirazçıları dövlət qurumlarını ələ keçirməyə çağırdı
13-01-2026, 18:48
Kallas: "Aİ, ABŞ-la münasibətlərinin pisləşməsinə baxmayaraq, onlardan imtina etmək niyyətində deyil"
13-01-2026, 18:18
Zaxarova: "AB və Böyük Britaniya elitası Ukraynada sülh yolu ilə həlli təhlükə hesab edir"
13-01-2026, 13:25
Voitolovski: "Trampın əsas məqsədi Amerika gücünü nümayiş etdirməkdir"
12-01-2026, 20:07
GN: Avropa Trampa qarşı yalnız Rusiya ilə dialoq yolu ilə çıxa bilər
11-01-2026, 22:44
İran şahının oğlu Rza Pəhləvi İrana qayıtmağa hazır olduğunu açıqladı
11-01-2026, 20:12
Orban: "Ukraynaya 800 milyard avro vermək Avropanın iqtisadi çöküşünə səbəb olacaq"
11-01-2026, 10:58
Vüqar Rəhimzadə: "Enerji layihələri Azərbaycanın qlobal miqyasda mövqeyini daha da möhkəmləndirir"
10-01-2026, 23:26
Sijjartó: "Avropanın nüvə gücləri Rusiya ilə münaqişəyə səbəb ola bilər"
10-01-2026, 23:16
Tramp: "Mən Venesuela xalqını sevirəm və Venesuelanı yenidən zəngin və təhlükəsiz edirəm"
10-01-2026, 20:39
İranın sonuncu şahının oğlu etiraz edən iranlıları şəhərləri ələ keçirməyə çağırdı
10-01-2026, 20:36
"Tasnim": İranda iğtişaşçılar tərəfindən ən azı 15 hüquq-mühafizə orqanı əməkdaşı öldürülüb
10-01-2026, 20:31
Zelenski Kiyevin elektrik kəsintilərinə hazır olmamasına görə Kliçkonu tənqid etdi
9-01-2026, 21:09
Xameneyi etirazçıları "xarici güclərin muzdluları" adlandırdı
9-01-2026, 20:46
Tehran Prokuroru: "İğtişaşçılar ölüm cəzası ilə üzləşəcək"
9-01-2026, 20:40
"Politico": NATO ABŞ-ın təsiri ilə Arktikada mövcudluğunu gücləndirməyi nəzərdən keçirib
9-01-2026, 20:28
Zelenski Britaniya Müdafiə Nazirliyinin rəhbəri ilə hərbi kontingentin yerləşdirilməsi məsələsini müzakirə edib
8-01-2026, 17:28
Merz: "Rusiyanın razılığı olmadan Ukraynada beynəlxalq qüvvələrin yerləşdirilməsi mümkün deyil"
8-01-2026, 17:24
Zelenski: "ABŞ ilə Təhlükəsizlik Zəmanəti Sazişi demək olar ki, yekunlaşdırılmağa hazırdır"
7-01-2026, 09:41
Merz: "Ukrayna gənc kişilərin ölkədə qalmasını təmin etməlidir"
4-01-2026, 20:47
Rubio: "Venesuela İran, Rusiya, Çin və Kuba üçün komandanlıq mərkəzinə çevrilməməlidir"
3-01-2026, 23:03
Tramp: "ABŞ Ukrayna münaqişəsindən mənfəət əldə edir"
3-01-2026, 22:57
Tramp: "Venesuela vitse-prezidenti ABŞ ilə əməkdaşlığa hazırdır"
3-01-2026, 18:26
Ekspert Knutov: "ABŞ Rusiya və Çinlə Maduronun kəşfiyyat agentləri ilə mübadiləsini müzakirə edə bilər"
3-01-2026, 18:13
Von der Leyen Venesuelada hakimiyyətin dinc yolla ötürülməsini dəstəklədiyini bildirdi
2-01-2026, 22:27
Tramp: "Ağ Ev həkimləri mənim səhhətimin əla olduğunu bildirirlər"
1-01-2026, 19:55
Analitik Orsini: "Zelenskinin təslim olması yaxılaşır"
1-01-2026, 19:52
Medvedçuk: "Zelenski Putinin iqamətgahına edilən hücumdan özünü təmizə çıxara bilməyəcək"