21:43 / 24-05-2026
Prezidentin qızı və gəlini Sosial Reabilitasiya Mərkəzində - Fotolar
21:31 / 24-05-2026
Leyla Əliyeva Bakıda toyda - Video
21:23 / 24-05-2026
17 yaşlı Yusif 10-dan çox nüfuzlu universitetdən qəbul aldı
21:16 / 24-05-2026
“Həmişə istəmişəm qızıl medalım olsun, atama həsr edim” - Şəhid qızından təsirli çıxış
21:13 / 24-05-2026
Çində "Shenzhou-23" pilotlu kosmik gəmisi buraxıldı
21:09 / 24-05-2026
Taylandda üç rus saxlanılıb
21:05 / 24-05-2026
Filippo Fransaya qarşı "Rusiya təhlükəsi" olmadığını bəyan etdi
21:02 / 24-05-2026
Magyar Orbanın ofisini və yataq otağını ictimaiyyət üçün açdı
20:58 / 24-05-2026
Dmitriyev bildirib ki, Merz onun məsləhətinə əməl edərsə, uğur qazanacaq
20:55 / 24-05-2026
Yanğından insanları xilas edən polis əməkdaşlarına mükafat verildi
17:11 / 24-05-2026
Zelenski Ukraynaya qarşı qisas zərbəsindən sonra Qərbə müraciət etdi
17:08 / 24-05-2026
Zarubin Putinin Çin xalqına müraciətini necə hazırladığını göstərdi
17:05 / 24-05-2026
Polis keçmiş sevgilisinə turşu atanı axtarır
16:59 / 24-05-2026
Türkiyədə turist avtobusunun qəzasında 46 nəfər yaralanıb
16:56 / 24-05-2026
Ermənistan Rusiyanın köməyi olmadan Türkiyə və Azərbaycana dəmir yolu xətlərini bərpa edəcək
16:53 / 24-05-2026
Kaliforniyada kimyəvi fəlakət riski qalır
16:50 / 24-05-2026
Evli cütlük tanışını yemək üstündə öldürüb
16:46 / 24-05-2026
Lvova-Belova: "Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin LPR-dəki kollecə hücumu nəticəsində 60 nəfər yaralanıb"
16:44 / 24-05-2026
Paşinyan Ermənistanla Aİ arasında vizasız səyahətin tətbiq olunma müddəti barədə danışdı
16:41 / 24-05-2026
Silahlı münaqişə baş verib
16:38 / 24-05-2026
BBC və CNN-in Starobilska səfər etməkdən imtina etməsi: "Onlar qorxaqdırlar"
16:34 / 24-05-2026
Kallas Kiyevə "Oreşnik" hava hücumundan sonra Rusiyaya qarşı yeni AB sanksiyalarını açıqladı
16:29 / 24-05-2026
Ukrayna Kiyevdəki partlayışlardan sonra Nazirlər Kabineti binasına dəyən ziyanı bildirib
16:26 / 24-05-2026
"Insider" strimeri Serbiyaya səfər etməzdən əvvəl Moskvada yoxa çıxdı
16:21 / 24-05-2026
Rusiya Qərbin reaksiyasına səbəb olmaq üçün nüvə təlimləri keçirmir
00:15 / 22-05-2026
Azərbaycanın şəhərsalma modeli: qədim irslə müasir inkişafın vəhdəti
23:52 / 21-05-2026
İti qızı dişləyən qadın cərimələnib
23:43 / 21-05-2026
Saxlanılan yeniyetmələr xuliqanlıqda ittiham olunublar
18:42 / 21-05-2026
Lukaşenko "İsgəndər-M"i bir vaxtlar arzusunda olduğu yaxşı maşın adlandırdı
18:38 / 21-05-2026
Fransa Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus qırıcı təyyarə müşahidə edilib
18:35 / 21-05-2026
Lavrov Tayland xarici işlər naziri ilə telefonda danışdı
18:33 / 21-05-2026
Hücum edənlər saxlanılıb
18:29 / 21-05-2026
Dəmir yolunda terror aktı törətməyi planlaşdırırdı
18:26 / 21-05-2026
Magyar Avropanın Rusiya qazını almağa niyə qayıdacağını izah etdi
18:19 / 21-05-2026
Fiko: "AB siyasətçiləri onu Rusiyaya səfərlərinə görə tənqid edirlər, amma gizlicə bu barədə soruşurlar"
18:15 / 21-05-2026
Litvanın müvəqqəti işlər vəkili Belarus Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb
18:07 / 21-05-2026
Uşaqlarına işgəncə verdiyinə görə 4 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib
18:04 / 21-05-2026
Putin və Lukaşenko nüvə qüvvələri təlimi zamanı video zəng etdilər
AQTA-nın şöbə müdiri: "Qəssabın küçədə kəsdiyi heyvan xəstəlik daşıyıcısı ola bilər" - MÜSAHİBƏ
Tarix: 28-01-2021 00:18 | Bölmə: Müsahibə
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Heyvan sağlamlığı şöbəsinin müdiri, Respublikanın Baş Dövlət Baytarlıq Müfəttişi Qalib Əbdüləliyev "Report"a müsahibə verib. Müsahibəni təqdim edirik:
- Bir neçə gün öncə Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı (OIE) Təşkilatı tərəfindən bir sıra ölkələrdə blutanq, dabaq, aueski, yüksək patogen "quş qripi", süngərvari ensefalopatiya xəstəliyinin yayılması barədə məlumat verilib. Bu xəstəliklər Azərbaycan ərazisinə keçə bilərmi?
- Azərbaycan Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının üzvü olan 182 ölkədən biridir. Buna görə də dünyada baş verən heyvan xəstəlikləri ilə əlaqədar biz mütəmadi məlumatlar alırıq. Özümüzdə olan məlumatları da müvafiq qaydalara uyğun şəkildə aşkar olunduqdan sonra 24 saat ərzində Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatına təqdim edirik. Sadaladığınız xəstəliklər barədə məlumatları da həmin təşkilat vasitəsilə əldə etmişik. Ümumiyyətlə insanların yoluxduğu bütün xəstəliklərin 60 faizindən çoxu heyvan mənşəli törədicilərdən yaranır. Eyni zamanda təhlükəli bioloji patogen kimi istifadə olunan həmin xəstəlik törədicilərinin 80 faizindən çoxu isə heyvan mənşəlidir. Bu səbəbdən dünyada vahid sağlamlıq konsepsiyası tətbiq olunur. Söhbət ondan gedir ki, xəstəlik törədən amil varsa, burada səhiyyə və baytarlıq istiqamətində görülən işlər kompleks olmalı və bir-birini tamamlamalıdır.
- Bu cür yoluxucu xəstəliklərin qarşısının alınması üçün AQTA hansı tədbirləri görür?
- Digər sadaladığınız xəstəliklər var ki, onlarla mübarizə tədbirləri və beynəlxalq aləmdə tətbiq olunan normalar Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatı tərəfindən qiymətləndirilir. Təlimatları həmin təşkilatdan alırıq. Elə xəstəlik var ki, bizim ölkəmiz üçün xarakterikdir, tarixən olub və onlara qarşı mübarizə üsulları tətbiq olunub. Elə xəstəliklər var ki, onlar ölkəmizdə yoxdur. Ona görə beynəlxalq təşkilatdan aldığımız informasiyaya görə müvafiq tədbirlər həyata keçirməliyik ki, həmin xəstəliklər ölkəmizə gəlib çıxmasın. Sizin sadaladığınız blutanq xəstəliyinə heç vaxt ölkəmizdə rast gəlinməyib. Bu qoyunların xəstəliyidir və iqtisadiyyata kəskin ziyan vurur. Amma elə xəstəliklər var ki, onlar təkcə iqtisadi ziyan vurmaqla qalmır, insanlara yoluxma təhlükəsi var. Koronavirus qədər təhlükəli olmasa da, amma ciddi xəstəliklərdən biri də "quş qripi"dir. "Quş qripi"nin elmə məlum olması, fəlakətlər törətməsi bir əsrdən çoxdur ki, məlumdur.
- Sonuncu dəfə ölkədə “Quş qripi”nə nə zaman rast gəlinib?
- Ölkəmizdə sonuncu dəfə 2006-cı ildə baş verib. Abşeron yarımadası və Mərkəzi Aran bölgəsində qeydə alındı və təəssüf ki, insan tələfatı da oldu. “Quş qripi” ilə koronavirus arasında bir neçə oxşar xüsusiyyətlər var. Hər ikisi tənəffüs yollarının infeksiyasıdır. “Quş qripi”nin törədicisi (H5N1) ölkədə yayılan zaman ciddi müzakirələr gedirdi ki, qarşısını tez almaq lazımdır. Çünki törədiciləri mutasiyaya uğraya bilər. O, mutasiya edərək insandan insana yoluxa bilərdi. Quşdan insana yoluxanda onun qarşısını almaq mümkündür, amma insandan insana yoluxma böyük fəlakət törədə bilər. Ona görə bu xəstəliklə ehtiyatlı davranmaq lazımdır.
- Bir neçə gün öncə Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının (OIE) məlumatına əsasən, İsveçdə, İraqda, Vyetnamda yüksək patogen "quş qripi" xəstəliyi qeydə alındığı barədə AQTA məlumat yaymışdı. Təbii ki, həmin ərazilərdən ölkəmizə quş idxalı dayandırılıb. Amma bununla bağlı əlavə olaraq profilaktik tədbirlər keçirilirmi?
- İlk tədbirlərdən biri idxalı nəzarətdə saxlamaqdır. Hazırkı vəziyyətdə AQTA-da müvafiq tədbirlər və media planı təsdiq olunub. Daha çox maarifləndirici və təbliğat xarakterli tədbirlər həyata keçirilir. Əhalinin müxtəlif sosial təbəqələrinə yönəlmiş mesajlar verilir. Biz çalışmalıyıq ki, öz təsərrüfatımızdakı quşların vəhşi və çöl quşları ilə təmasına yol verməyək. Çöl quşları qarğa, sərçə, çöl göyərçini və s. insanların məşkunlaşdığı yerdə ev quşaları ilə birgə yem yeyirlər. Buna yol vermək olmaz. Ev quşları qapalı saxlanılmalıdır ki, çöl quşları ilə təması olmasın. Bəzən quşlar qapalı yerdə saxlansa da, onların yem qabları çöl quşları ilə təmas olan yerdədir. Digər məsələ, ev quşlarının normal olmayan nəqliyyat vasitəsində pərakəndə daşınması, nəzarət olmayan yerdə açıq şəkildə satılması xəstəlik riskləri yaradır. İndiki dövrdə AQTA-nın təşəbbüsü ilə maarifləndirmə kompaniyası həyata keçirilir. Qadağalara gəldikdə isə Polşada hazırda əksəriyyət ərazilərində "quş qripi" ilə bağlı alovlanma ocaqları var. Ona görə müəyyən müddətə Polşadan quş idxalına qadağa qoyulub. Xəstəlik olan başqa yerlərin bizdə xəritələri var, həmin ocaqlardan idxala qadağa var.
- Heyvanların, quşların müxtəlif xəstəliklərdən qorunması üçün peyvəndləmə tədbirləri həyata keçirilirmi?
- Ümumiyyətlə "quş qripi"nə görə ölkəmizdə peyvəndləmə təcrübəsi yoxdur. 2006-cı ildə “quş qripi”inə yoluxma qeydə alındıqdan sonra bu sahədə geniş araşdırma və hüquqi baza yaradılması ilə bağlı iş getdi. Dövlət başçısının sərəncamı ilə müvafiq dövlət komissiyası da yaradılıb. Amma sonradan dünyada gedən tendensiyalar və araşdırmalar göstərdi ki, “quş qripi”nin 16-ya yaxın ştammı var. Elə ştammlar var ki, onlar yüksək patogen deyillər və insan üçün ciddi təhlükə törətmir. Amma quşlar arasında ölüm, yemdən istifadənin azalması, çəki itirməsi baş verir. Ona görə ölkəmizdə zəif potagen “quş qripi”nə görə vaskinasiya strategiyasının üzərində iş gedir. Nəzərdə tutulub ki, qapalı təsərrüfatlarda yoxlama kimi başlanılsın. Təsiri öyrənildikdən sonra vaksinasiya effekti olsa, tələfatların qarşısı alınsa, bu respublika miqyasında tətbiq oluna bilər.
Qalib Əbdüləliyev
- Son illər heyvanlar arasında yayılan xəstəliklər səbəbindən kütləvi tələfat olubmu?
- Son illərdə epizootik stabillik mövcuddur. Yəni həm xüsusi təhlükəli xəstəliklərin baş verməsi istiqamətində, həm də müşahidələr göstərir ki, kütləvi təlafatla nəticələnən hər hansı xəstəlik baş verməyib. Ötən iki ildə qarayara xəstəliyi baş verib. Bu xəstəliyə həm xəstə heyvandan, həm də bəzi hallarda torpaqdan yoluxmaq mümkündür. Çünki bu xəstəliyin törədicisi on illərlə torpaqda yaşaya bilir. Aparılan tədbirlər nəticəsində hələlik stabillikdir.
- Koronavirus infeksiyası, SARS-CoV-1 və MERS-CoV epidemiyalarının heyvan mənşəli viruslar vasitəsilə törədildiyi deyilir. Bəs Azərbaycanda heyvanlarda koronavirus infeksiyası aşkar edilibmi? Ümumiyyətlə Azərbaycanda belə bir test aparılırmı?
- Pandemiya başlayan vaxt məlumat verildi ki, bu, kifayət qədər öyrənilməmiş xəstəlikdir. Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının təsnifatında təhlükəli xəstəliklər bölməsi var. Buna da o cür yanaşmaq lazımdır. Biz də ona uyğun tədbirlər həyata keçirdik. Getdikcə tədqiqatlar göstərdi ki, qablaşdırılmış, emal olunmuş məhsullarda xəstəliyin yayılma faizi azdır. Alınan məlumatlara görə, bəzi hallarda xəstə insanın saxladığı ev heyvanında yoluxma aşkar olundu. ABŞ-da xəstəliyə yoluxmuş zoopark işçisindən oradakı pələnglərin yoluxması halına rast gəlindi. Beləliklə heyvanların yoluxması faktları artdı. Ötən ilin sonu məlum oldu ki, su samurları, xəzli heyvanlar bu xəstəliyin daşıyıcısı ola bilir. Ona görə Danimarka, Kanada və Niderlanda çoxlu sayda heyvan məhv oldu. Bizdə su samurları saxlanılmadığı üçün bu təhlükə bizim üçün aktual deyil. Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu (AQTİ) klinikalara müayinəyə gətirilmiş heyvanlarda koronavirusla bağlı yoxlamalar aparılması üçün tədqiqatlar aparır ki, bununla müəyyən olunsun ki, evdə saxlanılan heyvanlarda yoluxma riski var ya yoxdur. Bu tədqiqatlar davam edir, amma koronavirusa yoluxma halına rast gəlinməyib.
- Quşçuluqla, heyvandarlıqla məşğul olan olan şəxslərə müxtəlif xəstəliklərdən qorunmaları üçün nə tövsiyə edərdiniz?
- Bizdə mənfi tendensiya olaraq bəzən heyvanın harda gəldi kəsilməsinə rast gəlinir. Bəzi insanlar yanlış olaraq onun tərəfdarıdır ki, heyvan gözünün qarşısında kəsilsin, əti etibar etdiyimiz qəssabdan alaq. Həyata keçirdiyimiz təbliğat tədbirlərinin içində bu mövzular xüsusi yer tutur, nəticə də var. Artıq insanlar dərk edir ki, onun bu vaxta kimi etibar etdiyi qəssabın küçədə kəsdiyi heyvan xəstəlik daşıyıcısı ola bilər və mümkündür ki, bundan qəssabın da xəbəri olmasın. Dünyada qəbul olunmuş qayda var ki, heyvan kəsimdən əvvəl laboratoriyada müayinədən keçirilir, qapalı məkanda kəsilir. Bundan sonra da baytarlıq-sanitariya ekspertizası aparılmalıdır. Bundan sonra ətin istehlakına icazə verilə bilər. Bu qaydaların bizdə də olması üçün vaxta ehtiyac var amma mütərəqqi standartların tərəfdarları getdikcə artır. Ümid edirəm ki, qısa vaxtda bu mövzular normal şəkildə qəbul olunacaq.
- Ölkədə, o cümlədən Bakı şəhərində heyvan kəsimi ilə bağlı hansı problemlər qalır?
- Son dövrlərdə modul, mobil və stasionar tipli kəsim məntəqələrinin yaradılmasına göstəriş verilib. Bütün təbliğat tədbirləri ilə bərabər bu məntəqələrin nümunəvi layihəsi hazırlanıb. Oradakı texnoloji sxemlər sahibkarlara təqdim olunub. Yəni sahibkar müraciət edir ki, heyvan kəsim məntəqəsi yaratmaq istəyir. Bizdə hansı potensiala uyğun məntəqə tikmək lazımdırsa, ona görə sahibkara layihələr, məsləhətlər verilir. Eyni zamanda rayonlarda nümunəvi kəsim məntəqələri yaradılması istiqamətində işlər gedir. Agentlik özü daxili imkanları hesabına bu cür məntəqələri yaradıb nümayiş etdirəcək ki, başqa sahibkarlar da o nümunədən istifadə etsin.
- Vətəndaşlara nə məsləhət görərdiniz, əti hansı tip dükanlardan almaq lazımdır?
- Ət məhsulları riskli məhsullardır. Yəni ət heyvanın sağlamlığından asılı olaraq, özü ilə müəyyən xəstəlik riski daşıyır. Eləcə də daşınmada, saxlanmada yoluxmalar baş verə bilər ki, bu da insanlar üçün təhlükə yaradar. Vətəndaşlar ətlərin harada kəsilməsinə diqqət etsələr, bu elə nəzarətin başlanğıcıdır.Onlar həmçinin ətin harada kəsilməsi, necə daşınması barədə məlumatları tələb edə bilərlər. Bununla onlar həm də AQTA-ya kömək edərlər.
Baxış sayı: 844
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 28-01-2021 00:18 | Bölmə: Müsahibə
Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) Heyvan sağlamlığı şöbəsinin müdiri, Respublikanın Baş Dövlət Baytarlıq Müfəttişi Qalib Əbdüləliyev "Report"a müsahibə verib. Müsahibəni təqdim edirik:
- Bir neçə gün öncə Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı (OIE) Təşkilatı tərəfindən bir sıra ölkələrdə blutanq, dabaq, aueski, yüksək patogen "quş qripi", süngərvari ensefalopatiya xəstəliyinin yayılması barədə məlumat verilib. Bu xəstəliklər Azərbaycan ərazisinə keçə bilərmi?
- Azərbaycan Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının üzvü olan 182 ölkədən biridir. Buna görə də dünyada baş verən heyvan xəstəlikləri ilə əlaqədar biz mütəmadi məlumatlar alırıq. Özümüzdə olan məlumatları da müvafiq qaydalara uyğun şəkildə aşkar olunduqdan sonra 24 saat ərzində Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatına təqdim edirik. Sadaladığınız xəstəliklər barədə məlumatları da həmin təşkilat vasitəsilə əldə etmişik. Ümumiyyətlə insanların yoluxduğu bütün xəstəliklərin 60 faizindən çoxu heyvan mənşəli törədicilərdən yaranır. Eyni zamanda təhlükəli bioloji patogen kimi istifadə olunan həmin xəstəlik törədicilərinin 80 faizindən çoxu isə heyvan mənşəlidir. Bu səbəbdən dünyada vahid sağlamlıq konsepsiyası tətbiq olunur. Söhbət ondan gedir ki, xəstəlik törədən amil varsa, burada səhiyyə və baytarlıq istiqamətində görülən işlər kompleks olmalı və bir-birini tamamlamalıdır.
- Bu cür yoluxucu xəstəliklərin qarşısının alınması üçün AQTA hansı tədbirləri görür?
- Digər sadaladığınız xəstəliklər var ki, onlarla mübarizə tədbirləri və beynəlxalq aləmdə tətbiq olunan normalar Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatı tərəfindən qiymətləndirilir. Təlimatları həmin təşkilatdan alırıq. Elə xəstəlik var ki, bizim ölkəmiz üçün xarakterikdir, tarixən olub və onlara qarşı mübarizə üsulları tətbiq olunub. Elə xəstəliklər var ki, onlar ölkəmizdə yoxdur. Ona görə beynəlxalq təşkilatdan aldığımız informasiyaya görə müvafiq tədbirlər həyata keçirməliyik ki, həmin xəstəliklər ölkəmizə gəlib çıxmasın. Sizin sadaladığınız blutanq xəstəliyinə heç vaxt ölkəmizdə rast gəlinməyib. Bu qoyunların xəstəliyidir və iqtisadiyyata kəskin ziyan vurur. Amma elə xəstəliklər var ki, onlar təkcə iqtisadi ziyan vurmaqla qalmır, insanlara yoluxma təhlükəsi var. Koronavirus qədər təhlükəli olmasa da, amma ciddi xəstəliklərdən biri də "quş qripi"dir. "Quş qripi"nin elmə məlum olması, fəlakətlər törətməsi bir əsrdən çoxdur ki, məlumdur.
- Sonuncu dəfə ölkədə “Quş qripi”nə nə zaman rast gəlinib?
- Ölkəmizdə sonuncu dəfə 2006-cı ildə baş verib. Abşeron yarımadası və Mərkəzi Aran bölgəsində qeydə alındı və təəssüf ki, insan tələfatı da oldu. “Quş qripi” ilə koronavirus arasında bir neçə oxşar xüsusiyyətlər var. Hər ikisi tənəffüs yollarının infeksiyasıdır. “Quş qripi”nin törədicisi (H5N1) ölkədə yayılan zaman ciddi müzakirələr gedirdi ki, qarşısını tez almaq lazımdır. Çünki törədiciləri mutasiyaya uğraya bilər. O, mutasiya edərək insandan insana yoluxa bilərdi. Quşdan insana yoluxanda onun qarşısını almaq mümkündür, amma insandan insana yoluxma böyük fəlakət törədə bilər. Ona görə bu xəstəliklə ehtiyatlı davranmaq lazımdır.
- Bir neçə gün öncə Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının (OIE) məlumatına əsasən, İsveçdə, İraqda, Vyetnamda yüksək patogen "quş qripi" xəstəliyi qeydə alındığı barədə AQTA məlumat yaymışdı. Təbii ki, həmin ərazilərdən ölkəmizə quş idxalı dayandırılıb. Amma bununla bağlı əlavə olaraq profilaktik tədbirlər keçirilirmi?
- İlk tədbirlərdən biri idxalı nəzarətdə saxlamaqdır. Hazırkı vəziyyətdə AQTA-da müvafiq tədbirlər və media planı təsdiq olunub. Daha çox maarifləndirici və təbliğat xarakterli tədbirlər həyata keçirilir. Əhalinin müxtəlif sosial təbəqələrinə yönəlmiş mesajlar verilir. Biz çalışmalıyıq ki, öz təsərrüfatımızdakı quşların vəhşi və çöl quşları ilə təmasına yol verməyək. Çöl quşları qarğa, sərçə, çöl göyərçini və s. insanların məşkunlaşdığı yerdə ev quşaları ilə birgə yem yeyirlər. Buna yol vermək olmaz. Ev quşları qapalı saxlanılmalıdır ki, çöl quşları ilə təması olmasın. Bəzən quşlar qapalı yerdə saxlansa da, onların yem qabları çöl quşları ilə təmas olan yerdədir. Digər məsələ, ev quşlarının normal olmayan nəqliyyat vasitəsində pərakəndə daşınması, nəzarət olmayan yerdə açıq şəkildə satılması xəstəlik riskləri yaradır. İndiki dövrdə AQTA-nın təşəbbüsü ilə maarifləndirmə kompaniyası həyata keçirilir. Qadağalara gəldikdə isə Polşada hazırda əksəriyyət ərazilərində "quş qripi" ilə bağlı alovlanma ocaqları var. Ona görə müəyyən müddətə Polşadan quş idxalına qadağa qoyulub. Xəstəlik olan başqa yerlərin bizdə xəritələri var, həmin ocaqlardan idxala qadağa var.
- Heyvanların, quşların müxtəlif xəstəliklərdən qorunması üçün peyvəndləmə tədbirləri həyata keçirilirmi?
- Ümumiyyətlə "quş qripi"nə görə ölkəmizdə peyvəndləmə təcrübəsi yoxdur. 2006-cı ildə “quş qripi”inə yoluxma qeydə alındıqdan sonra bu sahədə geniş araşdırma və hüquqi baza yaradılması ilə bağlı iş getdi. Dövlət başçısının sərəncamı ilə müvafiq dövlət komissiyası da yaradılıb. Amma sonradan dünyada gedən tendensiyalar və araşdırmalar göstərdi ki, “quş qripi”nin 16-ya yaxın ştammı var. Elə ştammlar var ki, onlar yüksək patogen deyillər və insan üçün ciddi təhlükə törətmir. Amma quşlar arasında ölüm, yemdən istifadənin azalması, çəki itirməsi baş verir. Ona görə ölkəmizdə zəif potagen “quş qripi”nə görə vaskinasiya strategiyasının üzərində iş gedir. Nəzərdə tutulub ki, qapalı təsərrüfatlarda yoxlama kimi başlanılsın. Təsiri öyrənildikdən sonra vaksinasiya effekti olsa, tələfatların qarşısı alınsa, bu respublika miqyasında tətbiq oluna bilər.
Qalib Əbdüləliyev
- Son illər heyvanlar arasında yayılan xəstəliklər səbəbindən kütləvi tələfat olubmu?
- Son illərdə epizootik stabillik mövcuddur. Yəni həm xüsusi təhlükəli xəstəliklərin baş verməsi istiqamətində, həm də müşahidələr göstərir ki, kütləvi təlafatla nəticələnən hər hansı xəstəlik baş verməyib. Ötən iki ildə qarayara xəstəliyi baş verib. Bu xəstəliyə həm xəstə heyvandan, həm də bəzi hallarda torpaqdan yoluxmaq mümkündür. Çünki bu xəstəliyin törədicisi on illərlə torpaqda yaşaya bilir. Aparılan tədbirlər nəticəsində hələlik stabillikdir.
- Koronavirus infeksiyası, SARS-CoV-1 və MERS-CoV epidemiyalarının heyvan mənşəli viruslar vasitəsilə törədildiyi deyilir. Bəs Azərbaycanda heyvanlarda koronavirus infeksiyası aşkar edilibmi? Ümumiyyətlə Azərbaycanda belə bir test aparılırmı?
- Pandemiya başlayan vaxt məlumat verildi ki, bu, kifayət qədər öyrənilməmiş xəstəlikdir. Ümumdünya Heyvan Sağlamlığı Təşkilatının təsnifatında təhlükəli xəstəliklər bölməsi var. Buna da o cür yanaşmaq lazımdır. Biz də ona uyğun tədbirlər həyata keçirdik. Getdikcə tədqiqatlar göstərdi ki, qablaşdırılmış, emal olunmuş məhsullarda xəstəliyin yayılma faizi azdır. Alınan məlumatlara görə, bəzi hallarda xəstə insanın saxladığı ev heyvanında yoluxma aşkar olundu. ABŞ-da xəstəliyə yoluxmuş zoopark işçisindən oradakı pələnglərin yoluxması halına rast gəlindi. Beləliklə heyvanların yoluxması faktları artdı. Ötən ilin sonu məlum oldu ki, su samurları, xəzli heyvanlar bu xəstəliyin daşıyıcısı ola bilir. Ona görə Danimarka, Kanada və Niderlanda çoxlu sayda heyvan məhv oldu. Bizdə su samurları saxlanılmadığı üçün bu təhlükə bizim üçün aktual deyil. Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutu (AQTİ) klinikalara müayinəyə gətirilmiş heyvanlarda koronavirusla bağlı yoxlamalar aparılması üçün tədqiqatlar aparır ki, bununla müəyyən olunsun ki, evdə saxlanılan heyvanlarda yoluxma riski var ya yoxdur. Bu tədqiqatlar davam edir, amma koronavirusa yoluxma halına rast gəlinməyib.
- Quşçuluqla, heyvandarlıqla məşğul olan olan şəxslərə müxtəlif xəstəliklərdən qorunmaları üçün nə tövsiyə edərdiniz?
- Bizdə mənfi tendensiya olaraq bəzən heyvanın harda gəldi kəsilməsinə rast gəlinir. Bəzi insanlar yanlış olaraq onun tərəfdarıdır ki, heyvan gözünün qarşısında kəsilsin, əti etibar etdiyimiz qəssabdan alaq. Həyata keçirdiyimiz təbliğat tədbirlərinin içində bu mövzular xüsusi yer tutur, nəticə də var. Artıq insanlar dərk edir ki, onun bu vaxta kimi etibar etdiyi qəssabın küçədə kəsdiyi heyvan xəstəlik daşıyıcısı ola bilər və mümkündür ki, bundan qəssabın da xəbəri olmasın. Dünyada qəbul olunmuş qayda var ki, heyvan kəsimdən əvvəl laboratoriyada müayinədən keçirilir, qapalı məkanda kəsilir. Bundan sonra da baytarlıq-sanitariya ekspertizası aparılmalıdır. Bundan sonra ətin istehlakına icazə verilə bilər. Bu qaydaların bizdə də olması üçün vaxta ehtiyac var amma mütərəqqi standartların tərəfdarları getdikcə artır. Ümid edirəm ki, qısa vaxtda bu mövzular normal şəkildə qəbul olunacaq.
- Ölkədə, o cümlədən Bakı şəhərində heyvan kəsimi ilə bağlı hansı problemlər qalır?
- Son dövrlərdə modul, mobil və stasionar tipli kəsim məntəqələrinin yaradılmasına göstəriş verilib. Bütün təbliğat tədbirləri ilə bərabər bu məntəqələrin nümunəvi layihəsi hazırlanıb. Oradakı texnoloji sxemlər sahibkarlara təqdim olunub. Yəni sahibkar müraciət edir ki, heyvan kəsim məntəqəsi yaratmaq istəyir. Bizdə hansı potensiala uyğun məntəqə tikmək lazımdırsa, ona görə sahibkara layihələr, məsləhətlər verilir. Eyni zamanda rayonlarda nümunəvi kəsim məntəqələri yaradılması istiqamətində işlər gedir. Agentlik özü daxili imkanları hesabına bu cür məntəqələri yaradıb nümayiş etdirəcək ki, başqa sahibkarlar da o nümunədən istifadə etsin.
- Vətəndaşlara nə məsləhət görərdiniz, əti hansı tip dükanlardan almaq lazımdır?
- Ət məhsulları riskli məhsullardır. Yəni ət heyvanın sağlamlığından asılı olaraq, özü ilə müəyyən xəstəlik riski daşıyır. Eləcə də daşınmada, saxlanmada yoluxmalar baş verə bilər ki, bu da insanlar üçün təhlükə yaradar. Vətəndaşlar ətlərin harada kəsilməsinə diqqət etsələr, bu elə nəzarətin başlanğıcıdır.Onlar həmçinin ətin harada kəsilməsi, necə daşınması barədə məlumatları tələb edə bilərlər. Bununla onlar həm də AQTA-ya kömək edərlər.
Baxış sayı: 844
Bölməyə aid digər xəbərlər
18-04-2026, 13:01
Vüqar Rəhimzadə: "Dərin tarixi köklərə malik olan Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri unikal qardaşlıq modelidir"
13-01-2026, 19:35
İlham Əliyev Ağdərənin Aşağı Oratağ kəndində Aşağı Oratağ, Çıldıran, Heyvalı və Çapar kəndlərinin sakinləri ilə görüşüb
2-12-2025, 19:16
“Telefonumda nömrəsi olan ən məşhur adam Ərdoğandır”
10-11-2025, 10:27
Zelenski "The Guardian" qəzetinə verdiyi müsahibədə Trampdan qorxmadığını bildirib
30-10-2025, 18:30
Gimnast Melnikova: "İkiqat dünya çempionu olduğuma inana bilmirəm"
24-10-2025, 17:52
“Bu dəfə əzrayılın əlindən qaçdım...” - Abid Şərifov
22-10-2025, 09:43
“Mehdiyev əsl sifətini ona rəhbərlik edən şəxslərə bildirmirdi”
19-10-2025, 23:00
“Kimin qarın ağrısı varsa, adımı hallandırır” - Elmar Məmmədyarov
28-05-2025, 00:24
“Sən mütləq general olacaqsan!..”
17-04-2025, 13:03
Gələn il Ağdama 10 min əhali köçürüləcək - Emin Hüseynov
5-03-2025, 20:07
Könül Nurullayeva: “İdmanın gücü və universallığı əvəzedilməzdir”
1-03-2025, 01:13
Rafael Ağayev: "Zədəli olarkən dünya və Avropa çempionatlarını televiziyadan göz yaşları ilə izləyirdim"
26-02-2025, 19:27
“Gəl anamın pasportunu sənə göstərim, gör ermənidir?”
12-02-2025, 10:45
İlham Əliyev Davosda Çinin CGTN telekanalına müsahibə verib
21-01-2025, 00:27
İlham Əliyev Davosda Çinin CGTN telekanalına müsahibə verib
17-01-2025, 16:11
İlham Əliyev və Baş nazir İrakli Kobaxidze mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər-VİDEO
18-12-2024, 09:28
Əliyev: "Türkiyənin Azərbaycan ərazisində hərbi bazasına ehtiyac yoxdur"
30-11-2024, 15:47
Rəşad Məcid: "Mediada təhsillə bağlı ucuz sensasiya yaratmaq meyilləri var" - MÜSAHİBƏ
19-08-2024, 10:21
“Mən dahi siyasətçi Heydər Əliyevin ideologiyası üzərində böyümüşəm”
15-08-2024, 10:12
Kelin: "Britaniya rus diplomatlarını işə götürməyə çalışdı"
4-08-2024, 11:39
“Şagirdlərimiz son 5 ilin ən yüksək nəticələrini əldə ediblər”
17-04-2024, 23:29
Hikmət Hacıyev: Rusiya sülhməramlılarının Azərbaycan ərazisindən vaxtından əvvəl çıxarılması barədə hər iki ölkənin ali rəhbərliyi tərəfindən qərar qəbul edilib
3-03-2024, 20:10
Kamilə Vəliyeva: "Mən şüurlu şəkildə dopinq qəbul etməmişəm"
16-02-2024, 21:58
Əfsanəvi cüdoçu:"Hər dəfə Bakıya gələndə fərqli hisslər keçirirəm"
15-02-2024, 23:33
“Bu gümüşü qızılla əvəzləmək üçün əlimdən gələni edəcəyəm”
4-01-2024, 19:46
“Bu gün sülh sazişinin mətni üzərində iş birbaşa Bakı ilə İrəvan arasında aparılır”
26-12-2023, 08:48
Prezident Ceyhun Bayramova hansı tapşırığı verib? - Video
13-12-2023, 12:43
"Biz məğlub olmağa layiq deyildik"- "Mançester Yunayted"in baş məşqçisi Ten Haq "Bavariya" ilə oyun haqda danışıb
12-12-2023, 13:20
“Xalqımızın haqqı var ki, bu istintaqın nəticəsi barədə məlumatlı olsun”
3-12-2023, 18:18
Zəngin tərcümeyi halı olan qəhrəman polis polkovniki
19-11-2023, 18:48
Polkovnik Sadir Məmmədov: "İlham Əliyev artıq tarixə düşmüş böyük sərkərdədir"-VİDEO
25-09-2023, 17:10
İlham Əliyev və Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər
17-08-2023, 00:53
“Nicat güclü şahmatçıdır” - Maqnus Karlsen
2-08-2023, 10:05
“Müharibədə qalib gəlmək siyasi həyatımın missiyası idi” - Prezident
23-06-2023, 21:05
Kamran Əliyev: "Qonşularımız öz təxribatçı fəaliyyətini dayandırmırlar"
17-05-2023, 21:02
Nazirlə jurnalist arasında maraqlı dialoq - Video
16-05-2023, 21:48
Nazirdən “Son zəng”lə bağlı - Açıqlama
13-05-2023, 23:44
“Bakıya qələbə üçün gəlməmişdik” - Şenol Günəş
11-05-2023, 15:28
“Övladlarımın təhsilindən tam razı deyiləm” - Nazir
18-04-2023, 02:13
“Boş vaxtında domino oynayan ən faydalı işçidir” - Yeni nazir+Video
18-04-2023, 01:46
Voleybol Federasiyasının vitse-prezidenti: “İşimiz asan olmayacaq, amma öhdəsindən gələcəyik” - MÜSAHİBƏ
14-03-2023, 08:50
“Prezident dedi ki, çox ürəklə qapıdan kənara çıxıram” - Şahruddinlə videomüsahibə
1-03-2023, 13:59
"Media ilə işgüzar əlaqələr qurmalıyıq” - Kamran Əliyev