22:02 / 12-04-2026
Macarıstanda seçki məntəqələri bağlanıb
21:59 / 12-04-2026
Fişəng partlaması nəticəsində xəsarət alan uşaq Roşal Mərkəzinə köçürüləcək
21:55 / 12-04-2026
İslamabadda danışıqların uğursuzluğu Trampı çıxılmaz vəziyyətə salıb
21:51 / 12-04-2026
İsveçlilər "Hui Yuan" adlı toplu gəmini sərbəst buraxıblar
21:46 / 12-04-2026
İnsan Hüquqları Şurası 17 yaşlı rus qadının Meksikadan evə qaytarılması üçün bir yol təklif etdi
21:43 / 12-04-2026
Tramp İranla münaqişədə yeni hədəflərin adlarını açıqladı
21:39 / 12-04-2026
İran dünyaya dialoqa hazır olduğunu nümayiş etdirmək üçün ABŞ ilə danışıqlara razılıq verdi
21:34 / 12-04-2026
Ekspert Knutov İranın Hörmüz boğazının blokadasına necə cavab verəcəyini izah etdi
21:28 / 12-04-2026
"Spartak" və "Rostov" heç-heçə etdilər
21:25 / 12-04-2026
"Dinamo" ilə oyundan sonra yeddi dəfə söyüş söydü
21:21 / 12-04-2026
Əgər qalib gəlsəydilər, ABŞ İranın danışıqları deyil, təslim olmasını tələb edərdi
19:29 / 12-04-2026
Bir qrup məktəbli qız həmyaşıdlarını döyüb
19:26 / 12-04-2026
Tramp bildirib ki, ABŞ İrana tam dəniz blokadası tətbiq etmək niyyətindədir
19:22 / 12-04-2026
"112": Yaşayış binasında baş verən yanğında bir nəfər ölüb
19:19 / 12-04-2026
Tramp İranın tezliklə nüvə ambisiyalarından imtina edəcəyinə inanır
19:11 / 12-04-2026
İran Hörmüz boğazından keçməyə çalışarkən ABŞ gəmilərini az qala batıracaqdı
19:08 / 12-04-2026
Kuba ABŞ ilə müharibə istəmir, Prezident Dias-Kanel bildirib
19:03 / 12-04-2026
Şirkətin keçmiş baş direktoru saxlanılıb
19:00 / 12-04-2026
İsrail Netanyahunun heykəli ilə bağlı İspaniya diplomatını çağırdı
22:48 / 09-04-2026
Ukraynanın NATO üzvlüyü artıq planda deyil
22:42 / 09-04-2026
Yaxın Şərq münaqişəsi Asiyanı hava səyahəti böhranı ilə təhdid edir
22:18 / 09-04-2026
Vəkil Paşinyanı vurmağa cəhd etdiyinə görə həbs edilən kişinin kəllə-beyin silkələnməsi barədə məlumat verib
22:13 / 09-04-2026
Məşhur türk aktyoru Burak Deniz narkotik basqını zamanı saxlanılıb
22:03 / 09-04-2026
İsrail ordusunun Livana hücumları davam edir
21:59 / 09-04-2026
Zelenski ABŞ və Rusiya ilə yeni danışıqlar mərhələsi elan etdi
21:56 / 09-04-2026
Merz ABŞ-ın NATO-dan çıxmasının qarşısını almağa sadiq olduğunu bildirib
21:50 / 09-04-2026
Xəstəxanaya yerləşdirilmiş bütün teatr işçiləri evə buraxılıb
21:46 / 09-04-2026
Rusiya səfirliyi Healinin Britaniya gəmiçiliyinə təhdidlərlə bağlı açıqlamasına cavab verdi
21:38 / 09-04-2026
Dağıstan və Çeçenistanda federal fövqəladə vəziyyət elan edilib
21:31 / 09-04-2026
İki azyaşlı yaralandı
21:27 / 09-04-2026
İsrail və Livan arasında birbaşa danışıqların başlama tarixi açıqlandı
21:23 / 09-04-2026
İranın xarici işlər naziri Hörmüz boğazında gəmi təhlükəsizliyi şərtlərini açıqladı
21:11 / 09-04-2026
Bir qadın ərinin odla ehtiyatsız davranması nəticəsində öldü
Vüqar İsayev: Böyükdaş dağına “Gecə turu” da təşkil olunur
Tarix: 23-01-2019 12:07 | Bölmə: Manşet
Qədim tarixə malik Azərbaycan bu qədimliyini sübut edən abidələrlə zəngindir. Bu diyarda hansı daşı qaldırsan, altından müəyyən bir tarixi dövrü əks etdirən elementlər çıxır. Ölkəmizdə arxeoloji qazıntıların başladığı gündən saysız-hesabsız abidələr torpağın dərin qatlarından üzə çıxıb. Sanki odlar yurdu Azərbaycanın tək altı deyil, üstü də tarixin başladığı zamanla yaşıddır.
Bizi dünyaya tanıdan tarixi abidələrlə zəngin olan yerlərdən biri də Qobustan qayalarıdır. Qobustan deyəndə ilk olaraq ağlımıza “Yallı” rəqsinin ifasını xatırladan qayaüstü rəsmlər və hər səsində, hər ritmində bir tarix yaşadan Qavaldaşı gəlir. Amma sən demə, Qobustanın tarixi bununla bitmir. Bu ərazinin bilmədiyimiz tərəfləri var imiş. Burada elmi tədqiqatlar nəticəsində kəşf olunan təsvirlər və təsvirli daşlar var. Bunu biz demirik. Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun direktoru Vüqar İsayev müsahibəsində deyir:
- Bilirik ki, Qobustan abidələrlə zəngindir. Bu abidələri qısa şəkildə necə təsvir etmək olar?
- Qobustan qoruğu qayaüstü rəsmlərin, mədəni landşaftın qorunması, tədqiqi və təbliği məqsədilə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 503 nömrəli 9 sentyabr 1966-cı il tarixli qərarı ilə yaradılıb.
Qoruq, əsasən, üç dağın – Böyükdaş, Kiçikdaş və Cingirdağın yerləşdiyi 4535 hektar ərazini əhatə edir. Açıq səma altında olan muzeydə qayaüstü rəsmlər, təsvirlər, Qavaldaş kimi tarixi abidələrimiz qorunur.
Ümumiyyətlə, Qobustan Milli Tarixi-bədii Qoruğunun Böyükdaş, Kiçikdaş, Cingirdağ, həmçinin, qoruqdan kənarda yerləşən Şonqar və Şıxqaya dağları ərazilərində müxtəlif arxeoloji abidələr qeydiyyatdadır.
Hazırda Qobustan ərazisində 20 mağara və yaşayış yeri, tunc və sonrakı dövrlərə aid 40 kurqanda tədqiqat işləri aparılıb və öyrənilib. Nəticə olaraq, 1031 qaya üzərində çəkilmiş 6300-dən çox qayaüstü təsvir və 105 000 ədəd arxeoloji material qoruğun fonduna daxil edilib.
- Hazırda qoruq ərazisində elmi tədqiqat işləri hansı istiqamətdə davam etdirilir?
- Hazırda 2016-cı ildən icrasına başlanılmış “Qayaüstü təsvirlərin rəqəmsal məlumat bazasının yaradılması” layihəsinin ilkin mərhələsi yekunlaşmaq üzrədir. Layihənin məqsədi Qobustan qayaüstü təsvirlərinin rəqəmsal məlumat bazasının və yeni kataloqunun yaradılması üçün qoruq ərazisindəki təsvirli daşların yenidən sənədləşdirilməsidir.
İlkin olaraq, 2016-cı ildən başlayaraq Cingirdağ-Yazılıtəpə sahəsində yerləşən abidələrin sənədləşdirilməsinə başlanılıb. Yeni, müasir metodların tətbiqi nəticəsində əvvəllər 877 təsvirin qeydə alındığı Cingirdağ-Yazılıtəpə ərazisində 521 yeni təsvir və 14 yeni təsvirli daş da aşkar edilib.
Bundan əlavə, qoruğun sərhədlərindən kənarda, Cingirdağ ərazisində yerli əhalinin “Sona qaya” adlandırdığı qayalıqda, kompleks halda 29 daşda 100-dən artıq xətlərlə bir-birinə birləşdirilmiş yalaqlar, damğalar və abstrakt qayaüstü işarə və simvollar aşkar edilib.
- Qoruqda turistlər üçün hansı marşrutlar mövcuddur?
- Prezident İlham Əliyevin və vitse-prezident Mehriban Əliyevanın xüsusi səyi nəticəsində 29 iyun 2007-ci ildə Yeni Zellandiyanın Kristcorc şəhərində keçirilən Ümumdünya İrs Komitəsinin 31-ci sessiyasında Qobustan Dövlət Tarixi-bədii Qoruğu UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısına daxil edilib.
Qobustan qayaüstü incəsənətinin bəşər tarixi və yaradıcılığının öyrənilməsində özünəməxsusluğu və əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyevin 11 iyun 2007-ci il tarixli sərəncamı ilə qoruğa Milli qoruq statusu verilib.
Ölkə başçısının digər, 4 mart 2011-ci il tarixli 1380 nömrəli sərəncamı əsasında Qobustan Milli qoruğunun yeni binası və müasir texnologiyalarla təchiz edilmiş yeni muzey istifadəyə verilib. Məhz bu sərəncamların nəticəsində qoruğun Böyükdaş dağı ərazisində turizm fəaliyyətinin göstərilməsi üçün infrastruktur yaradılıb.
Hazırda Qobustanda turistlər üçün Böyükdaş dağının yuxarı səkisini əhatə edən əsas ekskursiya marşrutu ilə yanaşı “Böyükdaş dağının aşağı səki marşrutu”, “Kiçikdaş dağı marşrutu”, “Cingirdağ dağı marşrutu”, “Ekstremal ekskursiya marşrutu” və uşaqlar üçün “Qobustan – interaktiv turu” da fəaliyyət göstərir.
Həmçinin, istəyə uyğun olaraq Böyükdaş dağının yuxarı səkisində “Gecə turu” da təşkil olunur. Yeni, xüsusiləşmiş ekskursiya marşrutlarının yaradılması istiqamətində işlər davam etdirilir.
- Ötən 2018-ci il Qobustan qoruğu üçün nə ilə yadda qaldı?
- Bu yaxınlarda, bildiyiniz kimi, Qobustanda aşkar olunmuş Tunc Dövrü oyun təsviri haqqında Amerikanın milyonlarla izləyicisi olan sciencenews.org və livescience.com elmi portalları, həmçinin, onlara istinad edərək yüzlərlə mətbuat orqanları xəbər hazırladı.
“CNN travel” səyahət portalında Qobustan haqqında videoçarxın təqdim olunması da böyük rezonansa səbəb oldu. Bütün bunlar Qobustanın dünyada daha da tanınmasına və ziyarətçilərin artmasına səbəb olur. Ötən il ərzində qoruğa gələn ziyarətçilərə göstərilən xidmətin keyfiyyətinin daha da artırılması məqsədilə bir çox abadlıq işləri görülüb.
2018-ci ildə Qobustanı görmək üçün buraya gələn ziyarətçilərin sayı 2017-ci illə müqayisədə 40 min nəfər (təxminən 50 faiz) artıb. 123 min ziyarətçidən 58 mini xarici ölkə vətəndaşlarıdır: Əcnəbi ziyarətçilər, əsasən, Türkiyə, İran, Rusiya, Almaniya, İngiltərə, Pakistan, Çin, ABŞ, Honq-Konq, İtaliya və ərəb ölkələrindən gəliblər. Bununla yanaşı, bəzən bizim üçün ekzotik hesab olunan Fici adaları, Dominikan Respublikası kimi ölkələrdən də turistlər təşrif buyurur.
Oxu.az
Baxış sayı: 368
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 23-01-2019 12:07 | Bölmə: Manşet
Bizi dünyaya tanıdan tarixi abidələrlə zəngin olan yerlərdən biri də Qobustan qayalarıdır. Qobustan deyəndə ilk olaraq ağlımıza “Yallı” rəqsinin ifasını xatırladan qayaüstü rəsmlər və hər səsində, hər ritmində bir tarix yaşadan Qavaldaşı gəlir. Amma sən demə, Qobustanın tarixi bununla bitmir. Bu ərazinin bilmədiyimiz tərəfləri var imiş. Burada elmi tədqiqatlar nəticəsində kəşf olunan təsvirlər və təsvirli daşlar var. Bunu biz demirik. Qobustan Milli Tarix-Bədii Qoruğunun direktoru Vüqar İsayev müsahibəsində deyir:
- Bilirik ki, Qobustan abidələrlə zəngindir. Bu abidələri qısa şəkildə necə təsvir etmək olar?
- Qobustan qoruğu qayaüstü rəsmlərin, mədəni landşaftın qorunması, tədqiqi və təbliği məqsədilə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 503 nömrəli 9 sentyabr 1966-cı il tarixli qərarı ilə yaradılıb.
Qoruq, əsasən, üç dağın – Böyükdaş, Kiçikdaş və Cingirdağın yerləşdiyi 4535 hektar ərazini əhatə edir. Açıq səma altında olan muzeydə qayaüstü rəsmlər, təsvirlər, Qavaldaş kimi tarixi abidələrimiz qorunur.
Ümumiyyətlə, Qobustan Milli Tarixi-bədii Qoruğunun Böyükdaş, Kiçikdaş, Cingirdağ, həmçinin, qoruqdan kənarda yerləşən Şonqar və Şıxqaya dağları ərazilərində müxtəlif arxeoloji abidələr qeydiyyatdadır.
Hazırda Qobustan ərazisində 20 mağara və yaşayış yeri, tunc və sonrakı dövrlərə aid 40 kurqanda tədqiqat işləri aparılıb və öyrənilib. Nəticə olaraq, 1031 qaya üzərində çəkilmiş 6300-dən çox qayaüstü təsvir və 105 000 ədəd arxeoloji material qoruğun fonduna daxil edilib.
- Hazırda qoruq ərazisində elmi tədqiqat işləri hansı istiqamətdə davam etdirilir?
- Hazırda 2016-cı ildən icrasına başlanılmış “Qayaüstü təsvirlərin rəqəmsal məlumat bazasının yaradılması” layihəsinin ilkin mərhələsi yekunlaşmaq üzrədir. Layihənin məqsədi Qobustan qayaüstü təsvirlərinin rəqəmsal məlumat bazasının və yeni kataloqunun yaradılması üçün qoruq ərazisindəki təsvirli daşların yenidən sənədləşdirilməsidir.
İlkin olaraq, 2016-cı ildən başlayaraq Cingirdağ-Yazılıtəpə sahəsində yerləşən abidələrin sənədləşdirilməsinə başlanılıb. Yeni, müasir metodların tətbiqi nəticəsində əvvəllər 877 təsvirin qeydə alındığı Cingirdağ-Yazılıtəpə ərazisində 521 yeni təsvir və 14 yeni təsvirli daş da aşkar edilib.
Bundan əlavə, qoruğun sərhədlərindən kənarda, Cingirdağ ərazisində yerli əhalinin “Sona qaya” adlandırdığı qayalıqda, kompleks halda 29 daşda 100-dən artıq xətlərlə bir-birinə birləşdirilmiş yalaqlar, damğalar və abstrakt qayaüstü işarə və simvollar aşkar edilib.
- Qoruqda turistlər üçün hansı marşrutlar mövcuddur?
- Prezident İlham Əliyevin və vitse-prezident Mehriban Əliyevanın xüsusi səyi nəticəsində 29 iyun 2007-ci ildə Yeni Zellandiyanın Kristcorc şəhərində keçirilən Ümumdünya İrs Komitəsinin 31-ci sessiyasında Qobustan Dövlət Tarixi-bədii Qoruğu UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısına daxil edilib.
Qobustan qayaüstü incəsənətinin bəşər tarixi və yaradıcılığının öyrənilməsində özünəməxsusluğu və əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, Azərbaycan Respublikasının prezidenti İlham Əliyevin 11 iyun 2007-ci il tarixli sərəncamı ilə qoruğa Milli qoruq statusu verilib.
Ölkə başçısının digər, 4 mart 2011-ci il tarixli 1380 nömrəli sərəncamı əsasında Qobustan Milli qoruğunun yeni binası və müasir texnologiyalarla təchiz edilmiş yeni muzey istifadəyə verilib. Məhz bu sərəncamların nəticəsində qoruğun Böyükdaş dağı ərazisində turizm fəaliyyətinin göstərilməsi üçün infrastruktur yaradılıb.
Hazırda Qobustanda turistlər üçün Böyükdaş dağının yuxarı səkisini əhatə edən əsas ekskursiya marşrutu ilə yanaşı “Böyükdaş dağının aşağı səki marşrutu”, “Kiçikdaş dağı marşrutu”, “Cingirdağ dağı marşrutu”, “Ekstremal ekskursiya marşrutu” və uşaqlar üçün “Qobustan – interaktiv turu” da fəaliyyət göstərir.
Həmçinin, istəyə uyğun olaraq Böyükdaş dağının yuxarı səkisində “Gecə turu” da təşkil olunur. Yeni, xüsusiləşmiş ekskursiya marşrutlarının yaradılması istiqamətində işlər davam etdirilir.
- Ötən 2018-ci il Qobustan qoruğu üçün nə ilə yadda qaldı?
- Bu yaxınlarda, bildiyiniz kimi, Qobustanda aşkar olunmuş Tunc Dövrü oyun təsviri haqqında Amerikanın milyonlarla izləyicisi olan sciencenews.org və livescience.com elmi portalları, həmçinin, onlara istinad edərək yüzlərlə mətbuat orqanları xəbər hazırladı.
“CNN travel” səyahət portalında Qobustan haqqında videoçarxın təqdim olunması da böyük rezonansa səbəb oldu. Bütün bunlar Qobustanın dünyada daha da tanınmasına və ziyarətçilərin artmasına səbəb olur. Ötən il ərzində qoruğa gələn ziyarətçilərə göstərilən xidmətin keyfiyyətinin daha da artırılması məqsədilə bir çox abadlıq işləri görülüb.
2018-ci ildə Qobustanı görmək üçün buraya gələn ziyarətçilərin sayı 2017-ci illə müqayisədə 40 min nəfər (təxminən 50 faiz) artıb. 123 min ziyarətçidən 58 mini xarici ölkə vətəndaşlarıdır: Əcnəbi ziyarətçilər, əsasən, Türkiyə, İran, Rusiya, Almaniya, İngiltərə, Pakistan, Çin, ABŞ, Honq-Konq, İtaliya və ərəb ölkələrindən gəliblər. Bununla yanaşı, bəzən bizim üçün ekzotik hesab olunan Fici adaları, Dominikan Respublikası kimi ölkələrdən də turistlər təşrif buyurur.
Oxu.az
Baxış sayı: 368
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 21:39
İran dünyaya dialoqa hazır olduğunu nümayiş etdirmək üçün ABŞ ilə danışıqlara razılıq verdi
9-04-2026, 22:48
Ukraynanın NATO üzvlüyü artıq planda deyil
9-04-2026, 21:59
Zelenski ABŞ və Rusiya ilə yeni danışıqlar mərhələsi elan etdi
7-04-2026, 22:48
Nebenzya Rusiyanın Hörmüz boğazı ilə bağlı BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnaməsini niyə blokladığını izah etdi
6-04-2026, 23:57
İlham Əliyevin şərəfinə Tbilisidə Gürcüstanın hakim partiyasının fəxri sədrinin adından lanç verilib
6-04-2026, 22:49
Knutovun sözlərinə görə, Ukrayna Silahlı Qüvvələri yalnız ABŞ-dan qrafit bombaları əldə edə bilərdi
6-04-2026, 21:48
Tramp İranın ona əhəmiyyətli bir təklif etdiyini bildirdi
6-04-2026, 20:52
Zelenski Qərbdən Ukrayna səmasını hər gün qorumağı tələb etdi
5-04-2026, 23:17
Ekspert Xodarenok: "İran rəhbərliyi çətin bir seçimlə üzləşə bilər"
5-04-2026, 20:22
ABŞ Gizli Xidməti Ağ Ev yaxınlığında atışma baş verdiyini bildirib
5-04-2026, 20:18
Sijjarto ordunun "Türk axını" qaz kəmərini qoruyacağını açıqladı
5-04-2026, 18:25
Tramp Hörmüz boğazı üzərindən İrana sərt reaksiya verdi
2-04-2026, 21:33
Lavrov Fars körfəzindəki vəziyyəti Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər naziri ilə müzakirə etdi
2-04-2026, 21:25
Şoyqu: "İranda baş verən hadisələr dünyada milyonlarla insanı aclıqdan təhdid edir"
2-04-2026, 20:00
Dmitriyev Orbanı Avropada sağlam düşüncənin səsi adlandırdı
1-04-2026, 22:20
Uşakov: "Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Donbasdan çıxarılması sülh üçün perspektivlər açacaq"
1-04-2026, 20:33
Zaxarova İsrailin Xəzər dənizində logistikaya qarşı təhdidlərinin qəbuledilməz olduğunu bildirdi
1-04-2026, 20:30
Peskov: "AB hər yerdə Rusiyanın müdaxiləsini görür və bu, Ermənistan seçkilərinə də təsir edəcək"
30-03-2026, 20:06
Tramp: "Ağ Evin bal zalında tikilməkdə olan bir sığınacaq var"
29-03-2026, 21:53
Pakistanda İrandakı müharibənin gərginliyinin azaldılması ilə bağlı dördtərəfli danışıqlar başlayıb
26-03-2026, 19:51
"Onlar razılaşma üçün yalvarırlar, amma bacarıb-bacarmayacağımızı bilmirəm": Tramp İran haqqında
25-03-2026, 19:19
Mattis ABŞ-ın İrandakı strateji məqsədlərinə çata bilmədiyini bildirdi
23-03-2026, 13:44
Uvarov: "İran ABŞ reaktoru üçün zənginləşdirilmiş urandan istifadə etməyi planlaşdırırdı"
22-03-2026, 11:02
"Mehr": "Düşmən" gəmilər istisna olmaqla, bütün gəmilər Hörmüz boğazından keçə bilər
22-03-2026, 08:05
Beloqoryev: "Hörmüz boğazındakı risklərə görə tanker sığortası tarifləri artırılıb"
22-03-2026, 07:53
Qraham: "Trampın müttəfiqlərlə məsləhətləşməkdən çəkinməsi NATO-nu böhranla təhdid edir"
22-03-2026, 07:38
"Teleqraf": Hörmüz boğazı İranın ABŞ-a qarşı əsas silahıdır
22-03-2026, 07:30
Kavana ABŞ quru qüvvələrindən İranda istifadə üçün iki variant açıqladı
22-03-2026, 07:18
Tramp Hörmüz boğazının açılmasını tələb edir və İran elektrik stansiyalarına zərbə endirməklə hədələyir
18-03-2026, 23:00
ABŞ Milli Kəşfiyyat Direktoru Tulsi Qabbard: "Rusiya, Çin, İran və Şimali Koreya arasında əməkdaşlıq həyəcan vericidir"
18-03-2026, 20:59
Zelenskinin Kral III Çarla hədiyyəsi Ukraynada qalmaqala səbəb oldu
18-03-2026, 20:54
Leavitt: "Vaşinqton İranda nüvə materiallarının ələ keçirilməsi ehtimalını istisna etmir"