20:14 / 15-02-2026
İlham Əliyev: "Azərbaycan Serbiyaya qaz tədarükünü artıracaq"
20:11 / 15-02-2026
Tramp Sülh Şurasının növbəti iclasının 19 fevralda keçiriləcəyini təsdiqlədi
20:09 / 15-02-2026
Lolitanın konserti ləğv edilib
20:04 / 15-02-2026
İlham Əliyevin Belqradda rəsmi qarşılanma mərasimi olub
19:56 / 15-02-2026
“Əziz, baba, səni çox sevirəm” - Leyla Əliyevadan təbrik+Foto
19:44 / 15-02-2026
Su anbarının buzundan huşsuz vəziyyətdə olan kişi xilas edilib
19:31 / 15-02-2026
Dmitriyev: "Zelenskidən Münhendə yaxın çevrəsindəki korrupsiya ilə bağlı soruşulmayıb"
19:28 / 15-02-2026
Rubio: "ABŞ Avropanın onun vassalı olmasını istəmir"
19:25 / 15-02-2026
Kallas Ukraynanın Avropa Birliyinə daxil olması üçün konkret tarix deməkdən imtina etdi
19:19 / 15-02-2026
Bir kişinin trolleybusda gediş haqqını ödəməyən şəxsə hücum etməsindən sonra cinayət işi açılıb
19:16 / 15-02-2026
Rubio Suriya danışıqları səbəbindən Münhendə Ukrayna görüşünü buraxdı
19:14 / 15-02-2026
Odessa sakini hərbi xidmətə çağırılmamaq üçün əlini üyüdücü ilə kəsib.
16:44 / 15-02-2026
Stansiyada dizel lokomotivi yanıb
16:32 / 15-02-2026
Uşaqlara işgəncə verdiyinə görə məhkəmə qarşısına çıxacaq
16:30 / 15-02-2026
Neft quyusunda baş verən yanğın nəticəsində dörd nəfər xəsarət alıb
16:22 / 15-02-2026
İki yeniyetmənin bir qıza hücumda iştirak etdiyi müəyyən edilib
12:43 / 15-02-2026
Maral öldürən brakonyer həbs edilib
12:35 / 15-02-2026
Kərpicdən tikilmiş evdə baş verən yanğında iki nəfər ölüb
12:31 / 15-02-2026
Yanğın yerində üç nəfərin cəsədi tapılıb
12:27 / 15-02-2026
2200 kvadratmetrlik yanğın söndürülür
12:25 / 15-02-2026
Obama Trampın irqçi meymun videosuna şərh verib
12:05 / 15-02-2026
Könül Nurullayeva növbəti vətəndaş qəbulunu keçirib
21:11 / 14-02-2026
Zelenski "Flamingo" raket istehsal xəttinin məhv edilməsini etiraf etdi
21:06 / 14-02-2026
Terrorizmə açıq şəkildə haqq qazandırdığına görə cinayət işi açılıb
21:04 / 14-02-2026
"Tanrı Kuzya" rəsmlərini uşaq rəsmləri adlandırdı
21:00 / 14-02-2026
Navalnının qurbağa zəhəri ilə zəhərləndiyi iddiasını saxtakarlıq adlandırıb
20:53 / 14-02-2026
Qar əriyib və iki uşaq dağıntılar altından çıxarılıb
20:50 / 14-02-2026
Zaxarova NATO-nun baş katibi Ruttenin "cəhənnəm təbliğatı"nın qurbanlarına təəssüfləndiyini bildirdi
20:46 / 14-02-2026
Putin: "Rusiya İranın suverenliyini qorumaq səylərini dəstəkləyir"
20:33 / 14-02-2026
Zelenski: "ABŞ Ukraynaya 15 illik təhlükəsizlik zəmanəti təklif edir"
20:25 / 14-02-2026
Yeniyetmələr hərəkətdə olan qatarın qarşısına təkər yığıblar; iş açılıb
20:22 / 14-02-2026
Finlandiya Olimpiya Oyunlarında xizək mumu ilə bağlı Norveç və ABŞ-a qarşı etiraz ərizəsi təqdim edib
20:19 / 14-02-2026
Cənubi Amerikalı idmançı ilk Qış Olimpiya medalını qazandı
20:13 / 14-02-2026
Sandu Rusiyaya kömək etdiklərinə görə MDB ölkələrinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırdı
20:08 / 14-02-2026
Ermənistanda Katolikos II Qareginə qarşı cinayət işi açılıb
20:00 / 14-02-2026
Starmer fon der Leyen ilə görüşdə Aİ ilə daha geniş inteqrasiya arzuladığını bildirib
19:47 / 14-02-2026
Miqrantlar üçün saxta nikahlar təşkil edənlər məhkum ediliblər
Azərbaycan-Yaponiya münasibətlərində Naxçıvanın da özünəməxsus yeri var
Tarix: 17-07-2019 11:54 | Bölmə: Gündəm

Yaponiya ilə Azərbaycan arasında əlaqələrin əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub
Naxçıvan Muxtar Respublikasının turizm potensialı təkcə Avropa ölkələrini deyil, Uzaq Şərqdə yaşayan insanları da özünə cəlb edir. Belə ki, “Gündoğar ölkə” kimi tanıdığımız Yaponiyada son vaxtlar Azərbaycanın qədim və zəngin bir hissəsi olan Naxçıvana maraq artıb. Təbii ki, bu, görülən nəhəng işlərin, yaradılan müasir infrastrukturun, tarixi abidələrin bərpa və təmir edilməsinin, muxtar respublikadakı dinamik inkişafın və ən əsası ictimai-siyasi sabitliyin və aparılan ardıcıl, məqsədyönlü təbliğat işinin nəticəsidir.
Bununla bağlı Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC) Yaponiyadakı xüsusi müxbiri və Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin icraçı direktoru, tanınmış jurnalist Vüqar Ağayevlə həmsöhbət olduq. Vüqar Ağayevin NUHÇIXAN-a verdiyi müsahibəsini təqdim edirik.
-Vüqar müəllim, xoş gördük sizi. Birbaşa bizi maraqlandıran sualdan başlayaq. Azərbaycanla Yaponiyanın arasında bugünkü əlaqələr necədir və ölkəmizin bu “Gündoğar ölkə”də təşviqi üçün hansı işlər görülür?
- Xoş gördük. Qeyd etməliyəm ki, Yaponiya ilə Azərbaycan arasında əlaqələrin əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub. 1990-cı ilin ortalarında Azərbaycan neft layihələri ilə bağlı beynəlxalq aləmə çıxarkən Ulu Öndər Yaponiya şirkətlərinin də bu layihələrdə iştirak etməsinin məqsədəuyğun olduğunu bildirib. Yaponiya tərəfi də bu təklifə müsbət cavab verib. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi”ndə yapon şirkətləri iştirak etməsə də, sonradan bu ölkənin şirkətləri həmin layihələrə qoşulub və hazırda onlar Azəri-Çıraq- Günəşli yataqlarında, bizim Cənub Qaz Dəhlizi ilə bağlı layihələrdə paya malikdirlər. Bundan başqa onlar Şəmkirdə tikilən Elektrik Stansiyasının tikintisində də yaxından iştirak edirlər. Yaponiya şirkətləri ilə bərabər bu ölkənin ictiamiyyətinin də Azərbaycana çox böyük marağı var. Bunun da əsasında son illər ölkəmizdə aparılan nəhəng quruculuq və abadlıq işləri, böyük beynəlxalq iqtisadi layihələr, musiqi, idman yarışları, qlobal əhəmiyyətli məsələlərin müzakirə edildiyi forumlar dayanır. Bizim xüsusilə idmançılarımızın olimpiadalarda, digər beynəlxalq yarışlarda yapon idmançılarla qarşılaşmaları Azərbaycana daha böyük maraq yaradır. Mənim Azərbaycandan olduğumu biləndə yaponlar yaxınlaşıb mənə deyirlər ki, sizdə idman çox yüksək səviyyədədir. Çünki müxtəlif idman növlərində yaponlarla azərbaycanlı idmançıların qarşılaşması onlarda böyük təəccüb və ölkəmizə maraq doğurur. Bundan əlavə, bizim idmançılarımızın Yaponiyaya səfərləri zamanı da yaponlar onların çıxışını böyük diqqətlə izləyirlər. Onlar bizim idmançılara potensial rəqib kimi baxırlar. Onu da qeyd edim ki, Yaponiya SSRİ dağılandan sonra postsovet ölkələrinə yardımlar edib. O zaman Azərbaycana da rəsmi dövlət yardımları göstərilib. Müstəqilliyin bərpasının ilk illərində Yaponiya Azərbaycanın inkişafına böyük dəstək verib. Sözsüz ki, bunun əsasında ümummilli lider Heydər Əliyevin 1998-ci ildə bu “Gündoğar ölkəyə” səfəri, Yaponiya ilə Azərbaycan arasında imzalanan sənədlər dayanır. Bundan sonra 2005-ci ildə Prezident İlham Əliyevin Yaponiyaya rəsmi səfəri iki ölkə arasında münasibətləri yeni səviyyəyə qaldırıb. Bu səfərlər ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayıb. Yaponiya tərəfdən isə ən yüksək səviyyədə Baş nazirin müavini, maliyyə naziri Taro Aso Azərbaycanda səfərdə olub. Keçən il Yaponiyanın xarici işlər naziri Taro Kano 19 illik fasilədən sonra Azərbaycana səfər edib. Bütün bunlar son illər Yaponiyada Azərbaycana böyük marağın olduğunu təsdiq edir. Həmçinin yaponlar Azərbaycanda gedən inkişaf, sürətli tərəqqi ilə bağlı kifayət qədər məlumatlıdırlar. Bizim də əsas işimizYaponiya cəmiyyətində Azərbaycanın bu uğurlarına maraq yaratmaq, həyata keçirilən birgə layihələr haqqında Azərbaycan oxucuları ilə yanaşı, həm də yaponları məlumatlandırmaqdır. Buna görə də, işimizi Yaponiyanın Azərbaycanda tanıdılması ilə yanaşı, həm də ölkəmizin Yaponiyada təbliği istiqamətində qurmağa çalışırıq.
-Bəs bu təbliğat işləri necə həyata keçirilir? Bu yaxınlarda ölkə mətbuatında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 101-ci, Naxçıvan Muxtar Respublikasının 95-ci ildönümləri, Nəsimi və Cəlil Məmmədquluzadə ilə bağlı Yaponiyanın KİV-lərində xüsusi verilişlərin təşkili barədə məlumatlar yayılmışdı. HəmçininYaponiya və Azərbaycan arasında tibbi turizmin təşkili ilə bağlı sizin iştirakınızla seminarın təşkili barədə də məlumat yer almışdı.
- Düzünü deyim ki, Yaponiyada azərbaycanlılar sayca o qədər də çox deyil. Əsasən Kansay regionunda –Osaka və Kioto şəhərlərində həmyerlilərimiz daha çoxdur. Həmin regionda təqribən 70-ə yaxın həmyerlimiz yaşayır, oxuyur, müxtəlif şirkətlərdə çalışır. Eyni zamanda, paytaxt Tokioda 50-yə yaxın soydaşımız var. Onların sıralarında bu ölkədə təhsil aldıqdan sonra orada qalanlar, Türkiyədə yapon dilini öyrənib sonra gəlib yerli şirkətlərdə çalışanlar var. Bildiyiniz kimi, Azərbaycanda Yaponiyaya çox böyük maraq var. Hazırda Dillər Universitetində və Bakı Dövlət Universitetində yaponiyaşünaslıq fakültələri fəaliyyət göstərir. Bizim gənclər həmin fakültələrdə “Gündoğar ölkəni” öyrənirlər. Azərbaycanın Yaponiyadakı səfirliyinin təşkilatçılığı ilə bu ölkəyə gələn gənclərimiz söz yox ki, burada həm də ölkəmizi təşviq edirlər. Hazırda Yaponiyada fəaliyyət göstərən Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin sədri Xəlil bəy Kələntərin rəhbəriyi ilə diaspor təşkilatımız çox uğurlu fəaliyyət göstərir. Xəlil bəy Kələntər 40 ilə yaxındır Yaponiyada yaşayır. İki universitetdə doktorluq dissertasiyası müdafiə edib, yalnız Yaponiyada deyil, digər inkişaf etmiş ölkələrdə də tanınan alimdir. 2016-cı ildə bizim təşəbbüsümüz və Yaponiyadakı azərbaycanlıların dəstəyi ilə Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzi təsis edildi. Hazırda həmin təşkilat Yaponiya hökuməti tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınan yeganə diaspor təşkilatıdır. Xəlil bəy həmin təşkilatın sədri olaraq Dünya Azərbaycanlılarının IV Qurultayında iştirak edib. O, həm də qurultay zamanı yaradılan və Prezident İlham Əliyevin rəhbərlik etdiyi Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının üzvüdür. Biz həmin təşkilatın xətti ilə də Azərbaycanın təşviqini davam etdiririk.
- Vüqar müəllim, bir az da Naxçıvandan danışaq. Bu il muxtar respublikanın yaradılmasının 95 illiyidir. Bununla bağlı Yaponiyada hansı tədbirlər keçirilib?
-Bir naxçıvanlı kimi mən çalışıram ki, Naxçıvan mövzusu Yaponiyada geniş tanınsın. Bunun birinci səbəbi həm qədimliyi, həm də müasir inkişafı ilə tanınan Naxçıvanın təbliğidirsə, ikinci səbəbi ermənilərin qədim Azərbaycan torpağına olan iddialarıdır. Bildiyimiz kimi, Dağlıq Qarabağı işğal edən Ermənistanın təbliğat maşını indi dünyada Naxçıvanın guya onlara məxsus olması ilə bağlı iş aparır. Buna qarşı görülən işlərə baxmayaraq, həmin hallar davam edir. Bəzən özüm də şahidi oluram ki, başqa xalqların nümayəndələri bu təbliğata uyurlar. Ermənilərin ingilis, rus və başqa dillərdə sosial şəbəkələrdə, Vikipediya onlayn-ensiklopediyasında yerləşdirdikləri yalan informasiyalar bu fikirləri onlarda formalaşdırır. Bizim məqsədimiz bu yalanların qarşısını almaq, Naxçıvanı qədim və zəngin mədəniyyətə malik Azərbaycan torpağı kimi dünyaya tanıtmaqdır. Bu məqsədlə də mən həm AZƏRTAC-ınYaponiyadakı xüsusi müxbiri kimi, həm də Azərbaycan- Yaponiya Dostluq Mərkəzinin icraçı direktoru olaraq, bu ölkədəki dostlarımızın imkanlarından faydalanmağa, həmin mövzunun yapon ictimaiyyətinə çatdırılmasına çalışıram. Bunun üçün Yaponiyanın kütləvi-informasiya vasitələrində, türk xalqları və Azərbaycan barədə nəşr edilən kitablarda Naxçıvanla bağlı məlumatların geniş şəkildə əks olunmasını diqqət mərkəzində saxlayıram. Eyni zamanda, bu məqsədlə Naxçıvan ilə Yaponiyanın şəhərləri arasında qarşılıqlı faydaya əsaslanan qardaşlıq münasibətlərinin yaranması ilə bağlı layihələr irəli sürürük. Yapon dostlarla aparılan ardıcıl iş nəticəsində Okinava prefekturasının mərkəzi Miyakocima şəhəri ilə Naxçıvan şəhəri arasında qardaşlaşma müqaviləsinin imzalanması istiqamətində artıq müəyyən irəliləyişə nail olunub. Muxtar respublika ilə qurulan bu qarşılıqlı əməkdaşlığın nəticəsi olaraq Okinava prefekturasının parlamentinin sədri başda olmaqla 2016-cı ildə böyük bir qrup Naxçıvana səfər edib. Yaponların özünün də etiraf etdiyi kimi həmin səfər muxtar respublika rəhbərliyi tərəfindən çox yüksək səviyyədə təşkil edilmişdi. Yaponlar bu səfərdən çox xoş təəssüratlarla qayıtmışdılar. Yaponiyada bununla bağlı televiziyada xüsusi veriliş hazırlanmış, Myakocima prefekturasının qəzetində Naxçıvanla bağlı böyük bir yazı verilmişdi. Bir müddət sonra isə Miyakocima şəhərində həmin səfərlə bağlı xüsusi fotosərgi də təşkil olundu.
Qeyd etdiyim kimi, yaponlarda son vaxtlar Azərbaycana və onun ayrılmaz tarixi ərazisi olan Naxçıvana çox böyük maraq yaranıb. Söz yox ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının yaranmasının 95-ci ildönümü ilə bağlı tədbirlər bu mövzuya marağı daha da artırır. Naxçıvan Yaponiyada tarixən Azərbaycana məxsus və Azərbaycan türklərinin yaşadığı bir ərazi kimi tanınır və Naxçıvan reallıqları olduğu kimi qəbul edilir. Biz buna nail olmuşuq.
- Bəs Yaponiyada bizim məşhur şəxsiyyətlərdən kimi tanıyırlar?
-Yaponiyanın “Worldİnvesters TV“ televiziyasında Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illiyi ilə bağlı verilişi hazırlayarkən bir maraqlı faktla rastlaşdım. Bizim mərhum şair Nəbi Xəzri 1980-ci illərdə Yaponiyada olarkən Cəlil Məmmədquluzadənin nəvəsi Pəriruh xanımla görüşüb. Onların birgə şəkili sosial şəbəkələrdə yayılmışdı. Amma təəssüf ki, həmin xanımın hazırda harada olduğunu aydınlaşdıra bilməmişik. Bu işdə Azərbaycanın yaxın dostu, professor Akira Matsunaqada yardım etməyə söz verib. Yeri gəlmişkən qeyd edim ki, bu yapon alim türk xalqları ilə bağlı yazdığı kitablarda, məqalələrdə Azərbaycan mövzusuna, Azərbaycan tarixinin böyük şəxsiyyətlərinə xüsusi yer ayırır.
Təbii ki, yaponların tanıdığı ən məşhur azərbaycanlı ümummilli liderimiz Heydər Əliyevdir. Azərbaycan və Yaponiya arasında əlaqələrin yaradılmasının ilkin mərhələsində onun çoxlu yapon dostları olub. Müsahibə aldığım həmin şəxslərin əksəriyyətinin yaddaşlarında Heydər Əliyev fenomen bir insan kimi qalıb. Bunların arasında 10 il UNESCO-nun baş direktoru olmuş Kouşiro Maatsura, professor Akina Matsunaqa, Yaponiya baş nazirinin idman məsələləri üzrə müşaviri Takeo Hirata, NHK telekanalının baş beynəlxalq icmalçısı İçio İşikava və digərləri var. Yaponiya cəmiyyətində yüksək nüfuza malik olan bu şəxslərin hər birinin Ulu Öndərlə bağlı çox yüksək fikirləri var.
-Vüqar müəllim, bu yaxınlarda Yaponiyada Naxçıvanın Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzi ilə bağlı bir seminar keçirildi. Bu təbii sağlamlıq ocağı yapon ictimaiyyəti üçün nə dərəcədə maraqlıdır?
-Bu yeni bir layihədir. “Cross Border Club” (“Sərhədləri aşanlar”) təşkilatı ilə Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin birgə planı əsasında həyata keçiriləcək həmin layihə Azərbaycanla Yaponiya arasında tibb turizminin təşkilini nəzərdə tutur. Bilirisiniz ki, Yaponiyada səhiyyə çox yüksək səviyyədədir. Buradakı tibb müəssisələrində ən müasir avadanlıq tətbiq edilir. O da faktdır ki, dünyanın bütün tibb müəssisələrində, o cümlədən Azərbaycanda Yaponiyanın məşhur Sony, Hitachi, Toshiba şirkətlərinin istehsalı olan avadanlıqdan istifadə edilir.
Azərbaycanda mövcud olan təbii tibb müəssisələri - Naftalan, Duzdağ kimi müalicə ocaqları dünyanın demək olar ki, heç bir yerində yoxdur. Həmin tibb müəssisələrində olanlar buradakı fizioterapiyanın yüksək səmərəliliyini hər yerdə deyirlər. Biz seminarda Naftalan neftinin I Dünya müharibəsi zamanı hər bir yapon əsgərin tibbi çantasında mütləq şəkildə olduğunu deyəndə iştirakçılar bunu çox böyük maraqla qarşıladılar. Bu hələ 100 il əvvəl Yaponiyada Naftalan neftinin tanındığını birbaşa təsdiq edir.
Biz Duzdağ və onun müalicəvi əhəmiyyəti barədə də məlumat verdik. Bilirsiniz ki, Yaponiyanın çox rütubətli iqlimi var. Buna görə də, orada bronxial xəstəliklər, xüsusən kəskin astma geniş yayılıb. Biz deyəndə ki, Duzdağda məhz bu xəstəlik təbii yolla sağalır, onlar bu məlumata çox böyük maraqla yanaşdılar. Orada iştirak edən nümayəndələr isə tibbi turizmin təşkili ilə məşğul olan şirkətlərin nümayəndələri idi. Bu seminar Duzdağ ilə bağlı təşviqatın başlanmasına böyük təkan verdi.
- Bəs bununla bağlı Yaponiya KİV-lərində hansı təbliğatın aparılması nəzərdə tutulur?
- Bilirisiniz ki, bu gün Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzi çox yüksək şəviyyədə təşkil olunub. Dövlətin və şəxsən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbovun diqqəti və qayğısı ilə bu yer indi sözün əsl mənasında həm müalicəxana, həm də turizm mərkəzinə çevrilib. İnfrastruktur yüksək səviyyədə qurulub. Hər iş peşəkarlıqla görülüb və ən əsası xəstələrlə bərabər onların yaxınları, turistlər üçün 5 ulduzlu “Duzdağ” oteli inşa olunub. Bütün bunlar yalnız Yaponiyadan deyil, dünyanın istənilən ölkəsindən bura gələn qonaqları məmnun edir. Onlar bu cür şəraiti yüksək qiymətləndirirlər.
Təbliğat işlərinə gəlincə isə, bununla bağlı mən Naxçıvanda olarkən “Duzdağ” otelin rəhbərliyi ilə görüşdüm. Razılaşdıq ki, yaradılan şəraitlə bağlı hazırlanan videomaterialları mən özümlə Yaponiyaya aparım və orada sosial şəbəkələrdə, yerli televiziyada və digər KİV-lərdə təbliğat işini quraq. Bu materialların müxtəlif dillərdə hazırlanaraq geniş auditoriyaya çatdırılması barədə də razılığa gəldik.
- Yəqin ki, yapon turistləri bundan sonra Naxçıvanda daha tez-tez görərik.
- Mütləq. Elə Okinava ilə olan layihədə də əsas məqsəd yaponların reaksiyasını müşahidə etmək idi. Onlar artıq bu layihəyə yetərincə diqqət göstərirlər. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbov bu ilin fevralında Yaponiyanın ölkəmizdəki səfiri Teruyuki Katorini qəbul edərkən bildirdi ki, biz Okinava prefekturası ilə layihələri davam etdirməkdə maraqlıyıq. Bu fikir yaponiyalı dostlarımızı yenidən hərəkətə gətirib. Düşünürəm ki, bu, Yaponiya ilə Naxçıvan arasında əlaqələrin qurulmasında çox müsbət nəticələrə gətirib çıxaracaq və hər iki tərəf üçün faydalı olacaq.
-Sizə bu işlərdə uğurlar arzulayırıq.
Baxış sayı: 807
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 17-07-2019 11:54 | Bölmə: Gündəm

Yaponiya ilə Azərbaycan arasında əlaqələrin əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub
Naxçıvan Muxtar Respublikasının turizm potensialı təkcə Avropa ölkələrini deyil, Uzaq Şərqdə yaşayan insanları da özünə cəlb edir. Belə ki, “Gündoğar ölkə” kimi tanıdığımız Yaponiyada son vaxtlar Azərbaycanın qədim və zəngin bir hissəsi olan Naxçıvana maraq artıb. Təbii ki, bu, görülən nəhəng işlərin, yaradılan müasir infrastrukturun, tarixi abidələrin bərpa və təmir edilməsinin, muxtar respublikadakı dinamik inkişafın və ən əsası ictimai-siyasi sabitliyin və aparılan ardıcıl, məqsədyönlü təbliğat işinin nəticəsidir.
Bununla bağlı Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin (AZƏRTAC) Yaponiyadakı xüsusi müxbiri və Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin icraçı direktoru, tanınmış jurnalist Vüqar Ağayevlə həmsöhbət olduq. Vüqar Ağayevin NUHÇIXAN-a verdiyi müsahibəsini təqdim edirik.
-Vüqar müəllim, xoş gördük sizi. Birbaşa bizi maraqlandıran sualdan başlayaq. Azərbaycanla Yaponiyanın arasında bugünkü əlaqələr necədir və ölkəmizin bu “Gündoğar ölkə”də təşviqi üçün hansı işlər görülür?
- Xoş gördük. Qeyd etməliyəm ki, Yaponiya ilə Azərbaycan arasında əlaqələrin əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulub. 1990-cı ilin ortalarında Azərbaycan neft layihələri ilə bağlı beynəlxalq aləmə çıxarkən Ulu Öndər Yaponiya şirkətlərinin də bu layihələrdə iştirak etməsinin məqsədəuyğun olduğunu bildirib. Yaponiya tərəfi də bu təklifə müsbət cavab verib. 1994-cü ildə imzalanan “Əsrin müqaviləsi”ndə yapon şirkətləri iştirak etməsə də, sonradan bu ölkənin şirkətləri həmin layihələrə qoşulub və hazırda onlar Azəri-Çıraq- Günəşli yataqlarında, bizim Cənub Qaz Dəhlizi ilə bağlı layihələrdə paya malikdirlər. Bundan başqa onlar Şəmkirdə tikilən Elektrik Stansiyasının tikintisində də yaxından iştirak edirlər. Yaponiya şirkətləri ilə bərabər bu ölkənin ictiamiyyətinin də Azərbaycana çox böyük marağı var. Bunun da əsasında son illər ölkəmizdə aparılan nəhəng quruculuq və abadlıq işləri, böyük beynəlxalq iqtisadi layihələr, musiqi, idman yarışları, qlobal əhəmiyyətli məsələlərin müzakirə edildiyi forumlar dayanır. Bizim xüsusilə idmançılarımızın olimpiadalarda, digər beynəlxalq yarışlarda yapon idmançılarla qarşılaşmaları Azərbaycana daha böyük maraq yaradır. Mənim Azərbaycandan olduğumu biləndə yaponlar yaxınlaşıb mənə deyirlər ki, sizdə idman çox yüksək səviyyədədir. Çünki müxtəlif idman növlərində yaponlarla azərbaycanlı idmançıların qarşılaşması onlarda böyük təəccüb və ölkəmizə maraq doğurur. Bundan əlavə, bizim idmançılarımızın Yaponiyaya səfərləri zamanı da yaponlar onların çıxışını böyük diqqətlə izləyirlər. Onlar bizim idmançılara potensial rəqib kimi baxırlar. Onu da qeyd edim ki, Yaponiya SSRİ dağılandan sonra postsovet ölkələrinə yardımlar edib. O zaman Azərbaycana da rəsmi dövlət yardımları göstərilib. Müstəqilliyin bərpasının ilk illərində Yaponiya Azərbaycanın inkişafına böyük dəstək verib. Sözsüz ki, bunun əsasında ümummilli lider Heydər Əliyevin 1998-ci ildə bu “Gündoğar ölkəyə” səfəri, Yaponiya ilə Azərbaycan arasında imzalanan sənədlər dayanır. Bundan sonra 2005-ci ildə Prezident İlham Əliyevin Yaponiyaya rəsmi səfəri iki ölkə arasında münasibətləri yeni səviyyəyə qaldırıb. Bu səfərlər ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayıb. Yaponiya tərəfdən isə ən yüksək səviyyədə Baş nazirin müavini, maliyyə naziri Taro Aso Azərbaycanda səfərdə olub. Keçən il Yaponiyanın xarici işlər naziri Taro Kano 19 illik fasilədən sonra Azərbaycana səfər edib. Bütün bunlar son illər Yaponiyada Azərbaycana böyük marağın olduğunu təsdiq edir. Həmçinin yaponlar Azərbaycanda gedən inkişaf, sürətli tərəqqi ilə bağlı kifayət qədər məlumatlıdırlar. Bizim də əsas işimizYaponiya cəmiyyətində Azərbaycanın bu uğurlarına maraq yaratmaq, həyata keçirilən birgə layihələr haqqında Azərbaycan oxucuları ilə yanaşı, həm də yaponları məlumatlandırmaqdır. Buna görə də, işimizi Yaponiyanın Azərbaycanda tanıdılması ilə yanaşı, həm də ölkəmizin Yaponiyada təbliği istiqamətində qurmağa çalışırıq.
-Bəs bu təbliğat işləri necə həyata keçirilir? Bu yaxınlarda ölkə mətbuatında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 101-ci, Naxçıvan Muxtar Respublikasının 95-ci ildönümləri, Nəsimi və Cəlil Məmmədquluzadə ilə bağlı Yaponiyanın KİV-lərində xüsusi verilişlərin təşkili barədə məlumatlar yayılmışdı. HəmçininYaponiya və Azərbaycan arasında tibbi turizmin təşkili ilə bağlı sizin iştirakınızla seminarın təşkili barədə də məlumat yer almışdı.
- Düzünü deyim ki, Yaponiyada azərbaycanlılar sayca o qədər də çox deyil. Əsasən Kansay regionunda –Osaka və Kioto şəhərlərində həmyerlilərimiz daha çoxdur. Həmin regionda təqribən 70-ə yaxın həmyerlimiz yaşayır, oxuyur, müxtəlif şirkətlərdə çalışır. Eyni zamanda, paytaxt Tokioda 50-yə yaxın soydaşımız var. Onların sıralarında bu ölkədə təhsil aldıqdan sonra orada qalanlar, Türkiyədə yapon dilini öyrənib sonra gəlib yerli şirkətlərdə çalışanlar var. Bildiyiniz kimi, Azərbaycanda Yaponiyaya çox böyük maraq var. Hazırda Dillər Universitetində və Bakı Dövlət Universitetində yaponiyaşünaslıq fakültələri fəaliyyət göstərir. Bizim gənclər həmin fakültələrdə “Gündoğar ölkəni” öyrənirlər. Azərbaycanın Yaponiyadakı səfirliyinin təşkilatçılığı ilə bu ölkəyə gələn gənclərimiz söz yox ki, burada həm də ölkəmizi təşviq edirlər. Hazırda Yaponiyada fəaliyyət göstərən Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin sədri Xəlil bəy Kələntərin rəhbəriyi ilə diaspor təşkilatımız çox uğurlu fəaliyyət göstərir. Xəlil bəy Kələntər 40 ilə yaxındır Yaponiyada yaşayır. İki universitetdə doktorluq dissertasiyası müdafiə edib, yalnız Yaponiyada deyil, digər inkişaf etmiş ölkələrdə də tanınan alimdir. 2016-cı ildə bizim təşəbbüsümüz və Yaponiyadakı azərbaycanlıların dəstəyi ilə Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzi təsis edildi. Hazırda həmin təşkilat Yaponiya hökuməti tərəfindən dövlət qeydiyyatına alınan yeganə diaspor təşkilatıdır. Xəlil bəy həmin təşkilatın sədri olaraq Dünya Azərbaycanlılarının IV Qurultayında iştirak edib. O, həm də qurultay zamanı yaradılan və Prezident İlham Əliyevin rəhbərlik etdiyi Dünya Azərbaycanlılarını Əlaqələndirmə Şurasının üzvüdür. Biz həmin təşkilatın xətti ilə də Azərbaycanın təşviqini davam etdiririk.
- Vüqar müəllim, bir az da Naxçıvandan danışaq. Bu il muxtar respublikanın yaradılmasının 95 illiyidir. Bununla bağlı Yaponiyada hansı tədbirlər keçirilib?
-Bir naxçıvanlı kimi mən çalışıram ki, Naxçıvan mövzusu Yaponiyada geniş tanınsın. Bunun birinci səbəbi həm qədimliyi, həm də müasir inkişafı ilə tanınan Naxçıvanın təbliğidirsə, ikinci səbəbi ermənilərin qədim Azərbaycan torpağına olan iddialarıdır. Bildiyimiz kimi, Dağlıq Qarabağı işğal edən Ermənistanın təbliğat maşını indi dünyada Naxçıvanın guya onlara məxsus olması ilə bağlı iş aparır. Buna qarşı görülən işlərə baxmayaraq, həmin hallar davam edir. Bəzən özüm də şahidi oluram ki, başqa xalqların nümayəndələri bu təbliğata uyurlar. Ermənilərin ingilis, rus və başqa dillərdə sosial şəbəkələrdə, Vikipediya onlayn-ensiklopediyasında yerləşdirdikləri yalan informasiyalar bu fikirləri onlarda formalaşdırır. Bizim məqsədimiz bu yalanların qarşısını almaq, Naxçıvanı qədim və zəngin mədəniyyətə malik Azərbaycan torpağı kimi dünyaya tanıtmaqdır. Bu məqsədlə də mən həm AZƏRTAC-ınYaponiyadakı xüsusi müxbiri kimi, həm də Azərbaycan- Yaponiya Dostluq Mərkəzinin icraçı direktoru olaraq, bu ölkədəki dostlarımızın imkanlarından faydalanmağa, həmin mövzunun yapon ictimaiyyətinə çatdırılmasına çalışıram. Bunun üçün Yaponiyanın kütləvi-informasiya vasitələrində, türk xalqları və Azərbaycan barədə nəşr edilən kitablarda Naxçıvanla bağlı məlumatların geniş şəkildə əks olunmasını diqqət mərkəzində saxlayıram. Eyni zamanda, bu məqsədlə Naxçıvan ilə Yaponiyanın şəhərləri arasında qarşılıqlı faydaya əsaslanan qardaşlıq münasibətlərinin yaranması ilə bağlı layihələr irəli sürürük. Yapon dostlarla aparılan ardıcıl iş nəticəsində Okinava prefekturasının mərkəzi Miyakocima şəhəri ilə Naxçıvan şəhəri arasında qardaşlaşma müqaviləsinin imzalanması istiqamətində artıq müəyyən irəliləyişə nail olunub. Muxtar respublika ilə qurulan bu qarşılıqlı əməkdaşlığın nəticəsi olaraq Okinava prefekturasının parlamentinin sədri başda olmaqla 2016-cı ildə böyük bir qrup Naxçıvana səfər edib. Yaponların özünün də etiraf etdiyi kimi həmin səfər muxtar respublika rəhbərliyi tərəfindən çox yüksək səviyyədə təşkil edilmişdi. Yaponlar bu səfərdən çox xoş təəssüratlarla qayıtmışdılar. Yaponiyada bununla bağlı televiziyada xüsusi veriliş hazırlanmış, Myakocima prefekturasının qəzetində Naxçıvanla bağlı böyük bir yazı verilmişdi. Bir müddət sonra isə Miyakocima şəhərində həmin səfərlə bağlı xüsusi fotosərgi də təşkil olundu.
Qeyd etdiyim kimi, yaponlarda son vaxtlar Azərbaycana və onun ayrılmaz tarixi ərazisi olan Naxçıvana çox böyük maraq yaranıb. Söz yox ki, Naxçıvan Muxtar Respublikasının yaranmasının 95-ci ildönümü ilə bağlı tədbirlər bu mövzuya marağı daha da artırır. Naxçıvan Yaponiyada tarixən Azərbaycana məxsus və Azərbaycan türklərinin yaşadığı bir ərazi kimi tanınır və Naxçıvan reallıqları olduğu kimi qəbul edilir. Biz buna nail olmuşuq.
- Bəs Yaponiyada bizim məşhur şəxsiyyətlərdən kimi tanıyırlar?
-Yaponiyanın “Worldİnvesters TV“ televiziyasında Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illiyi ilə bağlı verilişi hazırlayarkən bir maraqlı faktla rastlaşdım. Bizim mərhum şair Nəbi Xəzri 1980-ci illərdə Yaponiyada olarkən Cəlil Məmmədquluzadənin nəvəsi Pəriruh xanımla görüşüb. Onların birgə şəkili sosial şəbəkələrdə yayılmışdı. Amma təəssüf ki, həmin xanımın hazırda harada olduğunu aydınlaşdıra bilməmişik. Bu işdə Azərbaycanın yaxın dostu, professor Akira Matsunaqada yardım etməyə söz verib. Yeri gəlmişkən qeyd edim ki, bu yapon alim türk xalqları ilə bağlı yazdığı kitablarda, məqalələrdə Azərbaycan mövzusuna, Azərbaycan tarixinin böyük şəxsiyyətlərinə xüsusi yer ayırır.
Təbii ki, yaponların tanıdığı ən məşhur azərbaycanlı ümummilli liderimiz Heydər Əliyevdir. Azərbaycan və Yaponiya arasında əlaqələrin yaradılmasının ilkin mərhələsində onun çoxlu yapon dostları olub. Müsahibə aldığım həmin şəxslərin əksəriyyətinin yaddaşlarında Heydər Əliyev fenomen bir insan kimi qalıb. Bunların arasında 10 il UNESCO-nun baş direktoru olmuş Kouşiro Maatsura, professor Akina Matsunaqa, Yaponiya baş nazirinin idman məsələləri üzrə müşaviri Takeo Hirata, NHK telekanalının baş beynəlxalq icmalçısı İçio İşikava və digərləri var. Yaponiya cəmiyyətində yüksək nüfuza malik olan bu şəxslərin hər birinin Ulu Öndərlə bağlı çox yüksək fikirləri var.
-Vüqar müəllim, bu yaxınlarda Yaponiyada Naxçıvanın Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzi ilə bağlı bir seminar keçirildi. Bu təbii sağlamlıq ocağı yapon ictimaiyyəti üçün nə dərəcədə maraqlıdır?
-Bu yeni bir layihədir. “Cross Border Club” (“Sərhədləri aşanlar”) təşkilatı ilə Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin birgə planı əsasında həyata keçiriləcək həmin layihə Azərbaycanla Yaponiya arasında tibb turizminin təşkilini nəzərdə tutur. Bilirisiniz ki, Yaponiyada səhiyyə çox yüksək səviyyədədir. Buradakı tibb müəssisələrində ən müasir avadanlıq tətbiq edilir. O da faktdır ki, dünyanın bütün tibb müəssisələrində, o cümlədən Azərbaycanda Yaponiyanın məşhur Sony, Hitachi, Toshiba şirkətlərinin istehsalı olan avadanlıqdan istifadə edilir.
Azərbaycanda mövcud olan təbii tibb müəssisələri - Naftalan, Duzdağ kimi müalicə ocaqları dünyanın demək olar ki, heç bir yerində yoxdur. Həmin tibb müəssisələrində olanlar buradakı fizioterapiyanın yüksək səmərəliliyini hər yerdə deyirlər. Biz seminarda Naftalan neftinin I Dünya müharibəsi zamanı hər bir yapon əsgərin tibbi çantasında mütləq şəkildə olduğunu deyəndə iştirakçılar bunu çox böyük maraqla qarşıladılar. Bu hələ 100 il əvvəl Yaponiyada Naftalan neftinin tanındığını birbaşa təsdiq edir.
Biz Duzdağ və onun müalicəvi əhəmiyyəti barədə də məlumat verdik. Bilirsiniz ki, Yaponiyanın çox rütubətli iqlimi var. Buna görə də, orada bronxial xəstəliklər, xüsusən kəskin astma geniş yayılıb. Biz deyəndə ki, Duzdağda məhz bu xəstəlik təbii yolla sağalır, onlar bu məlumata çox böyük maraqla yanaşdılar. Orada iştirak edən nümayəndələr isə tibbi turizmin təşkili ilə məşğul olan şirkətlərin nümayəndələri idi. Bu seminar Duzdağ ilə bağlı təşviqatın başlanmasına böyük təkan verdi.
- Bəs bununla bağlı Yaponiya KİV-lərində hansı təbliğatın aparılması nəzərdə tutulur?
- Bilirisiniz ki, bu gün Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzi çox yüksək şəviyyədə təşkil olunub. Dövlətin və şəxsən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbovun diqqəti və qayğısı ilə bu yer indi sözün əsl mənasında həm müalicəxana, həm də turizm mərkəzinə çevrilib. İnfrastruktur yüksək səviyyədə qurulub. Hər iş peşəkarlıqla görülüb və ən əsası xəstələrlə bərabər onların yaxınları, turistlər üçün 5 ulduzlu “Duzdağ” oteli inşa olunub. Bütün bunlar yalnız Yaponiyadan deyil, dünyanın istənilən ölkəsindən bura gələn qonaqları məmnun edir. Onlar bu cür şəraiti yüksək qiymətləndirirlər.
Təbliğat işlərinə gəlincə isə, bununla bağlı mən Naxçıvanda olarkən “Duzdağ” otelin rəhbərliyi ilə görüşdüm. Razılaşdıq ki, yaradılan şəraitlə bağlı hazırlanan videomaterialları mən özümlə Yaponiyaya aparım və orada sosial şəbəkələrdə, yerli televiziyada və digər KİV-lərdə təbliğat işini quraq. Bu materialların müxtəlif dillərdə hazırlanaraq geniş auditoriyaya çatdırılması barədə də razılığa gəldik.
- Yəqin ki, yapon turistləri bundan sonra Naxçıvanda daha tez-tez görərik.
- Mütləq. Elə Okinava ilə olan layihədə də əsas məqsəd yaponların reaksiyasını müşahidə etmək idi. Onlar artıq bu layihəyə yetərincə diqqət göstərirlər. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbov bu ilin fevralında Yaponiyanın ölkəmizdəki səfiri Teruyuki Katorini qəbul edərkən bildirdi ki, biz Okinava prefekturası ilə layihələri davam etdirməkdə maraqlıyıq. Bu fikir yaponiyalı dostlarımızı yenidən hərəkətə gətirib. Düşünürəm ki, bu, Yaponiya ilə Naxçıvan arasında əlaqələrin qurulmasında çox müsbət nəticələrə gətirib çıxaracaq və hər iki tərəf üçün faydalı olacaq.
-Sizə bu işlərdə uğurlar arzulayırıq.
Baxış sayı: 807
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 20:04
İlham Əliyevin Belqradda rəsmi qarşılanma mərasimi olub
9-02-2026, 21:35
Naxçıvanın Baş naziri kolektivə təqdim olundu - Fotolar
9-02-2026, 00:08
Prezidentin qızı və gəlini uşaqlarla belə əyləndilər - Fotolar
6-02-2026, 23:03
Komitə sədri Sumqayıt Cümə Məscidini ziyarət etdi-VİDEO+FOTOLAR
3-02-2026, 12:37
İlham Əliyevin Əbu-Dabidə Müsəlman Ağsaqqalları Şurasının baş katibi ilə görüşü olub
1-02-2026, 20:58
ABŞ-də saxlanılan azərbaycanlı alim sərbəst buraxıldı
29-01-2026, 22:30
Leyla Əliyeva İsveçrədə Qretel Agilar ilə görüşdü - Fotolar
28-01-2026, 00:09
İlham Əliyev Sumqayıt Sənaye Parkında güzgü vərəqələrin istehsalı zavodunun açılışında iştirak edib
22-01-2026, 19:00
İlham Əliyevlə Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Trampın görüşü olub
21-01-2026, 17:49
İlham Əliyev Davosda “Azərbaycan rəhbərliyi ilə səhər yeməyi” adlı tədbirdə iştirak edib
20-01-2026, 15:30
Medianın İnkişafı Agentliyinin nümayəndələri 20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü ilə əlaqədar Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər
20-01-2026, 12:36
20 Yanvar faciəsindən sonra müstəqillik ideyası ümummilli məqsədə çevrildi-Könül Nurullayeva
13-01-2026, 11:45
Kamran Əliyev: "Azərbaycanla Ermənistan arasında ABŞ-də əldə edilən razılaşma mühüm nailiyyətdir"
13-01-2026, 11:17
Xızı-Abşeron” kimi layhələr Azərbaycana enerji bazarında rəqabət üstünlüyü qazandırır-Könül Nurullayeva
11-01-2026, 10:55
Vüqar Rəhimzadə: "Prezident İlham Əliyevin müsahibəsi gələcəyimizlə bağlı strateji yanaşma və yol xəritəsidir"
6-01-2026, 19:03
Leyla Əliyeva Omanda məsciddə - Fotolar
6-01-2026, 18:47
İlham Əliyev yerli televiziya kanallarına müsahibə verib
25-12-2025, 13:51
İlham Əliyev Ağdamda 2-ci yaşayış kompleksinin açılışında iştirak edib və buraya köçən sakinlərlə görüşüb
24-12-2025, 10:46
Putin İlham Əliyevi ad günü münasibətilə təbrik etdi
23-12-2025, 13:13
Yeni reallıqlar və milli inkişaf strategiyası
21-12-2025, 12:57
Namiq MƏMMƏDLİ Prezidentin təsis etdiyi yubiley medalı ilə təltif edildi-CƏNAB PREZİDENTƏ TƏŞƏKKÜR EDİRƏM!
12-12-2025, 21:55
Prokurorluq əməkdaşları anım günü ilə bağlı Fəxri Xiyabanı ziyarət edib
12-12-2025, 17:38
Rəsmilər Fəxri xiyabanda - Fotolar
12-12-2025, 17:07
İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ümummilli Lider Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər
5-12-2025, 22:57
Baş prokuror Sumqayıt şəhərində vətəndaşları qəbul edib
4-12-2025, 20:54
Almaniya Kansleri İlham Əliyevə zəng etdi
27-11-2025, 17:09
İlham Əliyev “AZWOOL” mineral daş yunu zavodunun açılışında iştirak edib
25-11-2025, 23:08
Baş prokuror Rumıniyada işgüzar səfərdədir
25-11-2025, 19:16
Prezident Fərman imzaladı
24-11-2025, 20:38
Leyla Əliyeva Qaradağda yeni parkın açılışında - Fotolar
21-11-2025, 20:23
“Dialoqun, əməkdaşlığın və regional həmrəyliyin təşviq edilməsi” mövzusunda D-8 Media Forumunun iştirakçılarına
20-11-2025, 12:28
Hərbi Prokurorluq Daxili Qoşunlarda dəyirmi masa keçirdi - Fotolar
18-11-2025, 23:16
Zəngəzur dəhlizi üzrə görülən işlərlə tanış oldular - Fotolar
16-11-2025, 10:27
İlham Əliyev Daşkənddəki Konqres Mərkəzinə gəlib
15-11-2025, 21:30
İlham Əliyev Daşkənddə İslam Sivilizasiyası Mərkəzi ilə tanış olub
12-11-2025, 20:01
İlham Əliyev Naxçıvanda Prezidentin yeni səlahiyyətli nümayəndəsini və bir sıra rayonların icra hakimiyyətlərinə təyin olunan başçıları qəbul edib
6-11-2025, 20:57
Ordumuz Zəfər paradına hazırdır - Video - Fotolar
4-11-2025, 17:08
Azərbaycan nümayəndə heyəti Buxarestdə Ulu Öndər Heydər Əliyevin büstünü ziyarət edib
3-11-2025, 17:07
“Əminəm ki, Azərbaycan alimləri bundan sonra da ölkəmizin uğurlu inkişafına öz töhfələrini verəcəklər”
3-11-2025, 16:56
“Desəm ki, vəziyyət məni tam qane edir, əlbəttə ki, səmimi olmaram”
31-10-2025, 17:34
Hikmət Hacıyev Zəngəzur dəhlizindən son görüntüləri paylaşdı - Video













