03:06 / 08-05-2026
Vüqar Rəhimzadə: "Azərbaycan-İtaliya əlaqələri uğurlu əməkdaşlıq modelidir"
02:56 / 08-05-2026
Nazirləri bir də belə görün... - Video
00:26 / 08-05-2026
Tramp Braziliya Prezidenti Lula da Silva ilə görüşünü yekunlaşdırdı
00:19 / 08-05-2026
İranın cənubunda baş verən atışma ilə bağlı media xəbərləri
00:17 / 08-05-2026
Tramp Avropaya ticarət tariflərini sıfırlamaq üçün 4 iyula qədər vaxt verdi
00:05 / 08-05-2026
Rubio ABŞ-ın Kubaya qarşı yeni sanksiyaları ilə bağlı şərh verdi
23:54 / 07-05-2026
İsveçdə saxlanılan tankerin kapitanı həbsdən azad edilib
21:59 / 07-05-2026
BOK Belarusa qarşı qoyulan həbsləri aradan qaldırdı
21:54 / 07-05-2026
İqtisadçı növbəti 5-7 ildə Avropa iqtisadiyyatının daha da azalacağını proqnozlaşdırır
21:39 / 07-05-2026
NATO qırıcı təyyarələri Latviya səmasında Rusiyaya Ukrayna dronlarını vurmağa kömək etmiş ola bilər
21:35 / 07-05-2026
"Torpedo" klubunun keçmiş rəhbəri ilə bağlı istintaqı başa çatdırıb
21:29 / 07-05-2026
Moldova Parlamentdə rus dilini ləğv etmək istəyir
21:18 / 07-05-2026
"Real Madrid" oyunçusu komanda yoldaşı ilə dava etdikdən sonra xəstəxanaya yerləşdirilib
21:12 / 07-05-2026
Media orqanları Fikonun Moskvaya uçuşunun neçə saat çəkəcəyini açıqlayıb
21:09 / 07-05-2026
ABŞ və İran müharibəyə son qoymaq üçün müvəqqəti razılaşmaya yaxındırlar
21:06 / 07-05-2026
Çoxmərtəbəli binanın sakinləri arasında dəm qazından zəhərlənmə ilə bağlı cinayət işi açılıb
21:03 / 07-05-2026
İnstaqram ulduzları kütləvi təmizləmə nəticəsində milyonlarla izləyicisini itirib
20:54 / 07-05-2026
Avropa Rusiya və Norveç arasında balıqçılıq müqaviləsindən narahatdır
20:50 / 07-05-2026
Uşakov Putinin 10 may planlarından danışdı
20:47 / 07-05-2026
Yük vaqonunda yanğın baş verib
20:43 / 07-05-2026
11 yaşlı uşağı döyüblər
20:37 / 07-05-2026
Ukrayna Energodara zərbələrlə Zaporojye Atom Elektrik Stansiyasının (ZNPP) nəzarətini ələ keçirməyə çalışır
20:27 / 07-05-2026
İdmançı İsaevin qətlində şübhəli bilinən şəxsin həbsinin təfərrüatlarını açıqlayıb
20:22 / 07-05-2026
Rusiya Müdafiə Nazirliyi bir daha ictimaiyyəti və diplomatları Kiyevi tərk etmələrinin vacibliyi barədə xəbərdar etdi
20:19 / 07-05-2026
Avtomobil təmiri sexində baş verən yanğın tamamilə söndürülüb
20:13 / 07-05-2026
Uvarov bildirib ki, Ukrayna Zaporojye AES işçilərinə psixoloji təzyiq göstərmək üçün hücumlardan istifadə edir
23:37 / 06-05-2026
Prezident İlham Əliyev və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında telefon danışığı olub
23:31 / 06-05-2026
ABŞ Oman körfəzində İran tankerinə atəş açıb
23:19 / 06-05-2026
Damının uçduğu kollec distant təhsilə keçib
23:15 / 06-05-2026
"Spartak" Rusiya Kuboku Superfinalına yüksəldi
21:16 / 06-05-2026
İran Tehran və Vaşinqton arasında Memorandum haqqında xəbərləri təkzib edir
21:12 / 06-05-2026
Norveç hakimiyyəti Ukraynaya təxminən 300 milyon dollar dəstək ayırıb
21:04 / 06-05-2026
Qasırğa qüvvəsi ilə əsən küləklər yaşayış binalarını silkələdi
21:01 / 06-05-2026
İstirahət mərkəzinin administratoru yeniyetmənin ölümünə görə məhkəmə qarşısına çıxacaq
20:56 / 06-05-2026
Uşağın başını kəsən psixiatriya xəstəxanasında qalacaq
ƏLİ RZAZADƏ: “Bəzi coğrafi adlar toxunulmadan saxlanılmalıdır..”
Tarix: 26-12-2017 09:58 | Bölmə: Gündəm
Azərbaycada əsasən sovet dövründən qalma coğrafi adların, kənd və qəsəbələrin adının dəyişdirilməsi haqda məsələ artıq bir neçə ildir ki, ortaya çıxıb. Əslən Masallı rayonunun Kalinovka kəndindən olan şərşünas –yazar Əli Rzazadənin bu haqda bildirdiyi fikri oxucular tərəfindən bir mənalı qarşılanmayıb.
“Azərbaycanda olan bəzi kənd adları vaxtilə dəyişdirilərək sovetlər dövrünün vacib şəxslərinin adı ilə adlandırılmışlar. Əlbəttəki, bundan məqsəd həmin şəxsiyyətlərin adlarını əbədləşdirmək olmuşdur. Buna misal olaraq azərbaycanlıların yaşadığı ərazilərə Sovet qəhrəmanları Xanlar Səfərəliyev, Məşədi Əzizbəyov, Əli Bayramov, Qasım İsmayılovun adlarını göstəmək olar. Bu ərazilərin tarixi adını geri qaytarmaq düzgün atılan addımdır. Lakin bu prosesi bütün əraizlərə tətbiq etmək yanlışdır. Bəzi coğrafi adlar toxunulmadan saxlanılmalıdır. Məlumdur ki, Azərbaycanda uzun illər malokanların köçürüldüyü ərazilər olmuş, onlar boş ərazilərdə özlərinə yaşayış massivi, kəndlər qurub yaratmışlar. Bu kəndlərə isə elə ilk gündən öz mədəniyyətlərinə uyğun yer adları təyin etmişlər. Biz istəsək də istəməsək də bu bir tarixi hadisədir. Malokanlar və digər azsaylı xalqların
Azərbaycanda məskunlaşması bir növ xalqımızın qonqpərvərliyindən, digər dini və etnik konfessiyalara tolerant münasibətindən xəbər verən tutarlı tarixi faktdır və bu danılmazdır. Bu isti münasibətin bariz nümunələrindən biri də həmin ərazilərin öz adlarında saxlanılmasıdır.
Əli Rzazadə qeyd edib ki, bu gün Azərbaycanda olan rusların kompakt yaşadıqları kəndlər, o kəndlərdə onların mədəniyyətini əks etdirən tarixi abidələr gələcəkdə bu ərazilərə turist axınını cəlb etmək üçün tutarlı vasitələrdir. Amma onları məhv etmək, adları dəyişdirmək belə bir fürsətin tamamilə əldən verməyə aparıb çıxaran düşünülməmiş addımdır. “Boya başa çatdığım Kalinovka kəndindən köçüb getmiş ruslar uzun illər keçməsinə baxmayaraq hələ də kəndlə əlqələrini kəsmirlər, ildə bir neçə dəfə Rusiyadan Azərbaycana uzun məsafəni qət edərək öz babalarının yaşadığı və dəfn olunduğu kənddə qonaq olur, malokan mədəniyyətindən qalan izləri, valideynlərinin məzarlarını ziyarət edirlər. Bu bir növ yüzillər sonra da Rusiyadan Azərbaycana turistlərin axınını təmin edə bilər. Hətta bu ərazilərdə onları əks etdirən abidələr, məzarlıqlar restavrasiya olunub təmir edilməlidir. Biz tarixi söküb dağıtmaqla, adını dəyişdirməklə heç nə əldə edə bilməyəcək, əksinə itirdiyimiz çox şey olacaq.
İndi bu kəndin adını dəyişərək “Viləş” qoymaq hansı məntiqə uyğundur? Viləş Yardımlı rayonundna başlayaraq Xəzərə doğru hərəkət edir və yol boyu iki rayonu və onlarla kəndin içərisindən keçən bir çaydır. Və tarixin heç bir dönəmində Kalinovka kəndinin adı Viləş olmamışdır. Kəndin ilk daşı qoyulan gündən Mixailovka, Nikolayevka və daha sonra Kalinovka olmuşdur. Eyni hal İsmayıllı rayonu İvanovka kəndinə də şamildir. Əsrlərdir İvanovka köçüb gəlmiş malokanların yurduna çevrilib. Onlar İsmayıllıda azərbaycanlılarla qaynıyıb qarışmışlar.
Bu ərazilərin ruslara yaxud malokanlara məxsus olması anlamında yox, Azərbaycanın mülkiyyəti olan bu ərazilərdə sonradan köçürülmüş rusların yaşaması və illər keçsə də onlarln mədəniyyətinə ehtiramın saxlanılması anlamındadır. Eyni təcrübəyə Rusya federasiyasında da rast gəlmək olar. Rusiyanın Rostov vilayətində Aksay qəsəbəsi və Aksay adlı çay var. Mənası dilimizdəki Ağ Çay anlamındadır. Bundan əlavə Rusiya Federasiyasında, Dağıstanın qərbində yerləşən Qızlar (Kızlyar) şəhərini də göstərmək olar. Belə misalların siyahısını uzatmak mümkündür.
Qanunvericilikdə təsbit olunan yer adları ya tarixi adın, ya da yerli toponimin bərpası prinsipi ilə dəyişdirilməsi prossesi, ancaq azərbaycanlıların yaşadığı, heç bir azsaylı xalqın yaşamadığı və əzəli adı dəyişdirilmiş kəndlərə tətbiq edilməsi məqsədə müvafiqdir”
SABAHA-İNAMLA.AZ
Baxış sayı: 1 649
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 26-12-2017 09:58 | Bölmə: Gündəm
Azərbaycada əsasən sovet dövründən qalma coğrafi adların, kənd və qəsəbələrin adının dəyişdirilməsi haqda məsələ artıq bir neçə ildir ki, ortaya çıxıb. Əslən Masallı rayonunun Kalinovka kəndindən olan şərşünas –yazar Əli Rzazadənin bu haqda bildirdiyi fikri oxucular tərəfindən bir mənalı qarşılanmayıb.
“Azərbaycanda olan bəzi kənd adları vaxtilə dəyişdirilərək sovetlər dövrünün vacib şəxslərinin adı ilə adlandırılmışlar. Əlbəttəki, bundan məqsəd həmin şəxsiyyətlərin adlarını əbədləşdirmək olmuşdur. Buna misal olaraq azərbaycanlıların yaşadığı ərazilərə Sovet qəhrəmanları Xanlar Səfərəliyev, Məşədi Əzizbəyov, Əli Bayramov, Qasım İsmayılovun adlarını göstəmək olar. Bu ərazilərin tarixi adını geri qaytarmaq düzgün atılan addımdır. Lakin bu prosesi bütün əraizlərə tətbiq etmək yanlışdır. Bəzi coğrafi adlar toxunulmadan saxlanılmalıdır. Məlumdur ki, Azərbaycanda uzun illər malokanların köçürüldüyü ərazilər olmuş, onlar boş ərazilərdə özlərinə yaşayış massivi, kəndlər qurub yaratmışlar. Bu kəndlərə isə elə ilk gündən öz mədəniyyətlərinə uyğun yer adları təyin etmişlər. Biz istəsək də istəməsək də bu bir tarixi hadisədir. Malokanlar və digər azsaylı xalqların
Azərbaycanda məskunlaşması bir növ xalqımızın qonqpərvərliyindən, digər dini və etnik konfessiyalara tolerant münasibətindən xəbər verən tutarlı tarixi faktdır və bu danılmazdır. Bu isti münasibətin bariz nümunələrindən biri də həmin ərazilərin öz adlarında saxlanılmasıdır. Əli Rzazadə qeyd edib ki, bu gün Azərbaycanda olan rusların kompakt yaşadıqları kəndlər, o kəndlərdə onların mədəniyyətini əks etdirən tarixi abidələr gələcəkdə bu ərazilərə turist axınını cəlb etmək üçün tutarlı vasitələrdir. Amma onları məhv etmək, adları dəyişdirmək belə bir fürsətin tamamilə əldən verməyə aparıb çıxaran düşünülməmiş addımdır. “Boya başa çatdığım Kalinovka kəndindən köçüb getmiş ruslar uzun illər keçməsinə baxmayaraq hələ də kəndlə əlqələrini kəsmirlər, ildə bir neçə dəfə Rusiyadan Azərbaycana uzun məsafəni qət edərək öz babalarının yaşadığı və dəfn olunduğu kənddə qonaq olur, malokan mədəniyyətindən qalan izləri, valideynlərinin məzarlarını ziyarət edirlər. Bu bir növ yüzillər sonra da Rusiyadan Azərbaycana turistlərin axınını təmin edə bilər. Hətta bu ərazilərdə onları əks etdirən abidələr, məzarlıqlar restavrasiya olunub təmir edilməlidir. Biz tarixi söküb dağıtmaqla, adını dəyişdirməklə heç nə əldə edə bilməyəcək, əksinə itirdiyimiz çox şey olacaq.
İndi bu kəndin adını dəyişərək “Viləş” qoymaq hansı məntiqə uyğundur? Viləş Yardımlı rayonundna başlayaraq Xəzərə doğru hərəkət edir və yol boyu iki rayonu və onlarla kəndin içərisindən keçən bir çaydır. Və tarixin heç bir dönəmində Kalinovka kəndinin adı Viləş olmamışdır. Kəndin ilk daşı qoyulan gündən Mixailovka, Nikolayevka və daha sonra Kalinovka olmuşdur. Eyni hal İsmayıllı rayonu İvanovka kəndinə də şamildir. Əsrlərdir İvanovka köçüb gəlmiş malokanların yurduna çevrilib. Onlar İsmayıllıda azərbaycanlılarla qaynıyıb qarışmışlar.
Bu ərazilərin ruslara yaxud malokanlara məxsus olması anlamında yox, Azərbaycanın mülkiyyəti olan bu ərazilərdə sonradan köçürülmüş rusların yaşaması və illər keçsə də onlarln mədəniyyətinə ehtiramın saxlanılması anlamındadır. Eyni təcrübəyə Rusya federasiyasında da rast gəlmək olar. Rusiyanın Rostov vilayətində Aksay qəsəbəsi və Aksay adlı çay var. Mənası dilimizdəki Ağ Çay anlamındadır. Bundan əlavə Rusiya Federasiyasında, Dağıstanın qərbində yerləşən Qızlar (Kızlyar) şəhərini də göstərmək olar. Belə misalların siyahısını uzatmak mümkündür.
Qanunvericilikdə təsbit olunan yer adları ya tarixi adın, ya da yerli toponimin bərpası prinsipi ilə dəyişdirilməsi prossesi, ancaq azərbaycanlıların yaşadığı, heç bir azsaylı xalqın yaşamadığı və əzəli adı dəyişdirilmiş kəndlərə tətbiq edilməsi məqsədə müvafiqdir”
SABAHA-İNAMLA.AZ
Baxış sayı: 1 649
Bölməyə aid digər xəbərlər
6-05-2026, 23:37
Prezident İlham Əliyev və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında telefon danışığı olub
6-05-2026, 16:48
Kaya Kallasın səfəri Aİ-Azərbaycan arasında strateji tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından vacibdir-Könül Nurullayeva
5-05-2026, 17:38
İlham Əliyev 19-cu “Caspian Agro Week” və 31-ci “InterFood Azerbaijan” sərgiləri ilə tanış olub
4-05-2026, 16:35
İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı formatında çıxış edib-VİDEO
1-05-2026, 13:53
Azərbaycan güləşinin növbəti zəfəri
27-04-2026, 20:45
Vüqar Rəhimzadə: “Sülh və Barışıq üçün Gernika mükafatı” Azərbaycanın sülh modelinin beynəlxalq səviyyədə qəbulu və təsdiqidir"
27-04-2026, 13:45
Leyla Əliyeva İsmayıllı səfərindən fotolar paylaşdı
23-04-2026, 18:20
Vüqar Rəhimzadə: "İmzalanan sənədlər Azərbaycan-Latviya əlaqələrinin gələcək inkişafının aydın mənzərəsini yaradır"
23-04-2026, 18:09
Vüqar Rəhimzadə: "Mənəvi-əxlaqi dəyərlərdən uzaq olan ünsürlərin qarayaxmaları onların daxili xislətini ortaya qoyur
22-04-2026, 15:39
Latviya Prezidentinin rəsmi qarşılanma mərasimi olub
16-04-2026, 19:11
Atletika idmanın əsası, sağlam həyat tərzinin təməli və gənc nəslin fiziki və mənəvi inkişafına töhfə verir
14-04-2026, 16:55
Vüqar Rəhimzadə: "Zərifə xanım Əliyeva elm fədaisi, xeyirxah insan kimi xatirələrdə əbədi yaşayacaq"
14-04-2026, 16:41
Zərifə xanımın rəhbərliyi ilə yeni alim və həkim nəsli formalaşıb-Könül Nurullayeva
8-04-2026, 21:07
İlham Əliyev Milli Aviasiya Akademiyasında Beynəlxalq Təlim Mərkəzinin açılışında iştirak edib
6-04-2026, 23:45
İlham Əliyevin Tbilisidə rəsmi qarşılanma mərasimi olub
5-04-2026, 19:14
“Regionlarda peşə təhsili: imkanlar və perspektivlər” mövzusunda Təhsil Forumu keçirilib
19-03-2026, 17:24
Vüqar Rəhimzadə: "Prezidentin Novruz tonqalını Qarabağda alovlandırması bu məkandan dünyaya sülh, birlik, həmrəylik çağırışıdır"
19-03-2026, 17:20
Vüqar Rəhimzadə: "Yeni dünya nizamının formalaşmasında Azərbaycanın rolu daha da artır"
12-03-2026, 13:12
Azərbaycan Avropanın enerji və logistika təhlükəsizliyinə töhfə verir-Könül Nurullayeva
10-03-2026, 00:19
Qadınlar şəhid tibb bacısı Mehriban Qarayevanın məzarını ziyarət ediblər-VİDEO+FOTOLAR
6-03-2026, 11:31
Prezident ölkəmizə qarşı təxribatçı mövqedə olan qüvvələrə xəbərdarlıq etdi-Könül Nurullayeva
6-03-2026, 00:42
Ərdoğan Naxçıvana hücumdan danışdı - Video
5-03-2026, 13:10
Vurulan Naxçıvan aeroportunun içindən - Video - Fotolar
4-03-2026, 18:15
İlham Əliyev İranın ölkəmizdəki səfirliyində olub, başsağlığı verib
3-03-2026, 23:38
Vüqar Rəhimzadə: "Azərbaycanın enerji siyasəti qlobal miqyasda sabitliyə töhfə verən strateji modeldir"
3-03-2026, 15:08
İlham Əliyev Avropa Komissiyasının enerji və mənzil siyasəti üzrə komissarını qəbul edib
1-03-2026, 13:25
İsrail Müdafiə Qüvvələri: Xamenei öz evində öldürülüb
27-02-2026, 19:47
Prokurorluq əməkdaşları Xocalı soyqırımı abidəsini ziyarət edib
27-02-2026, 01:04
Sumqayıtda Xocalı faciəsinin 34-cü ildönümündə dini quurmların və dini konfessiyaların nümayəndələri iştitak ediblər-VİDEO+FOTOLAR
26-02-2026, 23:32
İlham Əliyev Xocavənd şəhər və Xocavənd kənd sakinləri ilə görüşüb
23-02-2026, 19:54
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadənin Culfada seçiciləri ilə növbəti görüşü olub - FOTO
23-02-2026, 19:10
Müşfiq Abbasov həbs olundu
18-02-2026, 21:35
Daha 17 itkin şəhidimiz dəfn ediləcək - İkisi qadındır - Siyahı
18-02-2026, 21:27
İlham Əliyev Vaşinqtonda Amerika İsrail İctimai Əlaqələr Komitəsinin icraçı direktoru və digər rəhbər heyəti ilə görüşüb
18-02-2026, 20:32
Prokurorluq əməkdaşlarına və media qurumlarına mükafatlar təqdim olunub
15-02-2026, 20:04
İlham Əliyevin Belqradda rəsmi qarşılanma mərasimi olub
9-02-2026, 21:35
Naxçıvanın Baş naziri kolektivə təqdim olundu - Fotolar
9-02-2026, 00:08
Prezidentin qızı və gəlini uşaqlarla belə əyləndilər - Fotolar
6-02-2026, 23:03
Komitə sədri Sumqayıt Cümə Məscidini ziyarət etdi-VİDEO+FOTOLAR