19:32 / 18-09-2026

Könül Nurullayeva İslam Həmrəyliyi İdman Assosiasiyasının 15-ci Baş Assambleyasında iştirak edib

00:17 / 18-09-2026

İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şamaxıda Pir Ömər Sultan ziyarətgahında aparılan konservasiya işləri ilə tanış olublar

00:13 / 18-09-2026

İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şamaxıda “Pirqulu Park” hotelinin açılışında iştirak ediblər

00:08 / 18-09-2026

İlham Əliyev Şamaxıda “Nəsimi Bağları” kompleksi ilə tanış olub

00:01 / 18-09-2026

İlham Əliyev Şamaxıda “Meysari Grand Hotel & SPA” kompleksinin açılışında iştirak edib

23:55 / 17-09-2026

İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şamaxı rayonuna səfər ediblər

23:50 / 17-09-2026

Dərbənddəki Azərbaycan teatrına Müslüm Maqomayevin adı verilib

23:46 / 17-09-2026

Təyyarə qəzaya uğrayıb

17:58 / 17-09-2026

Şoyqu: "Rusiya Ermənistanın Avropaya inteqrasiyasını maliyyələşdirməyəcək"

17:55 / 17-09-2026

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan rus dilini öyrəndiyini açıqladı

17:52 / 17-09-2026

Kreml Moldovada Lukaşenko əleyhinə qrupun yaradılmasından xəbərsiz olduğunu bildirib

17:49 / 17-09-2026

Motorlu gəminin kapitanı və iki dənizçisi itkin düşüb

17:45 / 17-09-2026

Bir ana 18 aylıq qızını bıçaqlayaraq öldürüb

17:43 / 17-09-2026

Boris Nemtsovun qızı beynəlxalq axtarışa verilib

17:39 / 17-09-2026

Baş verən yanğın zamanı bir qız pəncərədən asılıb, lakin yıxılaraq ölüb

17:36 / 17-09-2026

Uşaq bağçasında üç yaşlı oğlanı gənə dişləyib

17:31 / 17-09-2026

Yeddi yaşlı skuter sürücüsü zibil maşını tərəfindən vurulub

17:27 / 17-09-2026

İtaliyanın təhsil naziri təhdid məktubu və bir güllə aldı

17:23 / 17-09-2026

Putin cümə günü "MS-21-310" təyyarə müqaviləsinin imzalanması mərasimində iştirak edəcək

17:19 / 17-09-2026

Çin Xarici İşlər Nazirliyi: Çin digər ölkələrlə ticarətinə müdaxiləyə dözmür

17:15 / 17-09-2026

Kosovoda AB Missiyası binası yandırıldı

17:11 / 17-09-2026

Zooparkdan qaçan dəvəquşu yollarda xaosa səbəb olub

17:08 / 17-09-2026

Düşənbə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsindəki iştirakını nəzərdən keçirir: Tacikistan parlamenti çıxmağı müzakirə edir

17:06 / 17-09-2026

İkiqat Olimpiya çempionunun ölümünə xərçəng səbəb olub

17:02 / 17-09-2026

Lavrov Merzin Almaniyanı hara apardığını anladığına şübhə ilə yanaşıb

16:57 / 17-09-2026

Ermənistan Rusiya ilə münasibətlərdəki problemləri etiraf edir

16:53 / 17-09-2026

Paşinyan kədərli bir video paylaşdı

16:48 / 17-09-2026

Ayının giləmeyvə yığanları öldürməsi işini araşdırır

16:25 / 17-09-2026

Azərbaycanın dini və mədəni irsə münasibəti təqdir olunur-Könül Nurullayeva

23:44 / 16-09-2026

ABŞ İsveçrə vətəndaşına və bir türk şirkətinə qarşı Rusiya əleyhinə sanksiyaları ləğv etdi

21:19 / 16-09-2026

Almaniya Rusiyadan gələn təyyarənin Rusiya diplomatlarını götürmək üçün gəldiyini təsdiqlədi

21:16 / 16-09-2026

Makron Fransanın yanacaq təchizatını təmin etmək üçün daha sərt tədbirlərə çağırır

21:10 / 16-09-2026

Görünən ayının "ördək" olduğu ortaya çıxdı

21:06 / 16-09-2026

BMT Baş katibi Ukraynada dərhal atəşkəs elan etməyə çağırdı

21:03 / 16-09-2026

Paşinyan Rusiya bazasının çıxarılması məsələsini Putinlə heç vaxt müzakirə etmədiyini bildirib

20:57 / 16-09-2026

Karlson Ukraynadakı münaqişənin tezliklə bitməsi üçün dua etdiyini bildirib

20:54 / 16-09-2026

Karlson Trampın amerikalılara 5000 dollar ödəmək vədi ilə bağlı: "Bu, alçaldıcıdır"

20:48 / 16-09-2026

Bir kişi avtomobil paylaşma botu vasitəsilə 514.000 rubl dəyərində benzin oğurlamaqda təqsirli bilinib

20:31 / 16-09-2026

İlham Əliyev “Qobustan” Günəş Elektrik Stansiyasının açılışında iştirak edib

20:18 / 16-09-2026

Hikmət Hacıyev Ərəb Media Forumunda Qarabağda və digər bölgələrdə Qafqaz Albaniyasının zəngin xristian irsi barədə danışıb

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

“Təyyarənin şəxsi olduğunu iddia edənlər dövlətə müraciət etsinlər”

Əhdi həmin videosuna görə saxlanıldı

“100 min ayırıb kanatı öz qaynına çəkdirdin, camaatın balası öldü” - Video

Beyninə qan sızması və böyrək hidronefrozu ilə mübarizə aparan balaca Raula dəstək olaq!

“Çox yaxşı xatırlayıram, 13-14 yaşım var idi”

Azərbaycan-Türkiyə V Enerji Forumu - Strateji tərəfdaşlıq yeni mərhələdə

“Mədrəsədə oxumağım Heydər Əliyevin istəyi ilə olubmuş, sonradan dedi”

Hikmət Hacıyev həmin kitabı vərəqləyərək erməni saxtakarlığını ifşa etdi - Video

Hikmət Hacıyev Ərəb Media Forumunda Qarabağda və digər bölgələrdə Qafqaz Albaniyasının zəngin xristian irsi barədə danışıb

İlham Əliyev Bakıda keçirilən beynəlxalq konfransların iştirakçılarını qəbul edib

“Mehriban xanıma dedim şəkil çəkdirək və şeyxə göndərin”

İlham Əliyev “Qobustan” Günəş Elektrik Stansiyasının açılışında iştirak edib

“Bəxtiyar” filmi səhnədə
Tarix: 14-05-2022 22:02 | Bölmə: Mədəniyyət

Bakı, 14 may, AZƏRTAC

Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrında məşhur “Bəxtiyar” filmi əsasında hazırlanmış eyniadlı tamaşanın ilk nümayişi olub. Bu filmin səhnə versiyasının hazırlanması haqqında məlumatım var idi. Düşünürdüm ki, görəsən, on illər boyu populyarlığını və aktuallığını itirməyən filmin səhnə versiyası baxımlı olub, tamaşaçıları qane edə biləcəkmi? Nəhayət, ilk tamaşanın nümayış günü yetişdi və mən Akademik Musiqili Teatrın səhnəsində adı çəkilən tamaşaya baxdım.
Bu fikirlər teatrşünas Çingiz Ələsgərlinin “Bəxtiyar” filmi səhnədə” sərlövhəli yazısında yer alıb. Yazını təqdim edirik.
Haşiyə çıxıb yada salmaq istəyirəm ki, hamımızın bu günə qədər sevə-sevə izlədiyi “Bəxtiyar” filmi 1955-ci ildə “Bakı” kinostudiyasında Lətif Səfərov tərəfindən lentə alınıb. Bu film baxımlı rejissor quruluşuna, Tofiq Quliyevin ecazkar musiqi həlli və Rəşid Behbudovun səs sehrində, təkrarsız aktyor ifalarına görə bu günə qədər reytinqini qoruyub saxlayan sənət nümunəsidir. Dünya şöhrətli Rəşid Behbudovun Bəxtiyar, Tamara Çernovanın Saşa və əlbət ki, komik rolların mahir ifaçısı Ağasadıq Gəraybəylinin Ağabala obrazı və digər görkəmli aktyorların yaratdıqları sənət nümunələri yarım əsrdən artıqdır ki, aktuallığını və populyarlığını itirmir. Bu filmdə səslənən bir sıra deyimlər xalq arasında artıq çoxdan zərb- məsələ çevrilib. Nəsillər dəyişsə də bu filmə maraq azalmır. Bu filmin yarandığı vaxtdan yarım əsrdən artıq vaxt keçsə də, Azərbaycan kinosunda xeyli sayda filmlər yaransa da, “Bəxtiyar” adlı ekran nümunəsinə olan maraq nə itir, nə də azalır. Bu təkrarsız sənət nümunəsi bu gün də sevə-sevə izlənilir. Deməli, nə qədər qəribə də səslənsə də, zaman belə yüksək peşəkarlıq nümunəsinə təsir edə bilmək qüdrətində deyil. Bəlkə elə bu səbəbdən Akademik Musiqili Teatrının kollektivi bu əfsanəvi filmə müraciət edib. Amma, bəri başdan deməliyəm ki, bu populyar filmin səhnə versiyasını hazırlamaq çox böyük riskdir. Yaradıcı heyət bu riskə gedərək, maraqlı bir tamaşa yarada biliblər. Tamaşa maraqlı rejissor həlli, bədii bütövlüyü, mükəmməl vokal və baxımlı aktyor ifaları ilə diqqət çəkə bilib. Tamaşanın uğurlu səhnə həllində quruluşçu rejissor başda olmaqla yaradıcı heyətin hər bir üzvünün xidməti şəksizdir. Mən tamaşanın rejissor quruluşu, səhnə tərtibatı, musiqi həlli və əsas obrazların ifaları haqqında düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyirəm.
Tamaşanın quruluşçu rejissoru Cavid İmamverdiyev musiqili tamaşanın səhnə həllində yığcamlığa, baxımlılığa və effektliyə çalışıb. Səhnə versiyasına uyğun olaraq bəzi səhnələr və obrazlar ixtisar olunub. Quruluşçu rəssam Elxan Sərxanoğlu hər bir səhnənin məkan bütövlüyünə nail ola bilib. Tamaşanın səhnə tərtibatı müəllif fikrinin rejissor yozumunda açılmasına xidmət edən canlı ifadə vasitələri ilə diqqət çəkir. Ev, konsert salonu, qatar, vağzal və sair səhnələrin tərtibatı maraqlı, baxımlı aktyor ifaları üçün yetərlidir.
Tamaşanın musiqi, rəqs və balet həlli səhnə nümunəsi üçün vacib hesab olunur. Xormeyster Yaqub Məstanovun, dirijor Səməd Süleymanlının, konsertmeyster Fidan Babayevanın və rəqslərin quruluş müəllifi Elvira Əzizovanın təqdimati ilə quruluşçu rejissor Cavid İmamverdiyevin yozumunda baxımlı və cəlbedici aktyor ifaları ilə qarşılaşırıq. Tamaşanın əsas obrazları Bəxtiyar, Saşa və əlbət ki, Ağabaladır. Səhnə nümunəsində aktyorların təsvirində hər bir obrazın ifaçısı tamaşanın ideya həllinə xidmət edən təqdimatlardır. Əməkdar artist Əkbər Əlizadə ilə Əliməmməd Novruzovun ifasında Yusif obrazı komik vəziyyətin tələblərinə müvafiq baxımlı və cəlbedicidir. Elçin İmanovla Əməkdar artist Nadir Xasıyevin professor Rəcəbov, Əməkdar artistlər İqrar Salamov və Ələkbər Əliyevin Dmitri Verxovski, Nahidə Orucova (Əməkdar artist) və Rəsmiyyə Nurməmmədovanın Natalya Alekseyevna, Səmədzadə Xasıyevlə Əli Kərimovun Həbib, Hidayət Əliyevlə Murad Əliyevin Petya, Fatma Mahmudova (Xalq artisti), Ülviyyə Əliyeva və Telnaz Hüseynovanın Gülzar, Elnarə Nağdəliyeva ilə Nigar Qafarovanın Zəhra və digər obrazlar aktyorlar tərəfindən baxımlı peşəkarlıq nümunələri kimi qəbul olunurlar. Tamaşa tamlığı və mükəmməlliyi ilə diqqət çəkir. Maraqlı rejissor yozumunda cəlbedici aktyor ifaları orkestr, xor və balet artistlərinin baxımlı oyun tərzləri ilə tamamlanır.
Baş obrazların aktyor ifalarına gəlincə Şaban Cəfərov, İbrahim Əlizadə və Emin Zeynallının Bəxtiyar və Aydan Həsənova, Mehriban Zaliyeva və Nəzrin İsmayılovanın Saşa obrazlarının mükəmməl vokal ifaları cəlbedici aktyor oyun tərzləri ilə üst-üstə düşüb, tamaşaçı rəğbəti qazana bilir. Ölməz Tofiq Quliyevin musiqi şedevrlərini dönə-dönə dinləsək də filmin tamaşa həllində bu ecazkar sənət nümunəsini gənc aktyorların ifalarını bir daha sevə-sevə dinlədik.
Yaxşı bilirik ki, nə “Bəxtiyar” filmini, nə də “Bəxtiyar” tamaşasını Ağabala adlı obrazsız təsəvvür etmək olmaz. Dramatik hadisələrin bir tərəfində Bəxtiyar, Saşa, professor Rəcəbov və digər müsbət obrazlar, əks tərəfdə Ağabala, Gülzar, Zəhra, Rza və sair mənfi obrazlar durur. Ağabala mənfi obraz olsa da tamaşaçı tərəfindən rəğbətlə və hətta məhəbbətlə qarşılanır. Kino və teatr tarixində belə hallar olur. Tamaşaçılar bu və ya digər mənfi qəhrəmanı sevimli obrazları kimi qəbul edib, alqışlara qərq edirlər. Söz yox ki, Ağabala obrazı da adı çəkilən obrazlar sırasındadır. Xalq artisti İlham Namiq Kamalın Ağabala obrazı, filmdə gördüyümüz və sevdiyimiz nümunədən tam fərqlidir. Ağabala dövrə uyğun müasirləşib, dəbli geyim tərzi, ona ziyalı görkəmi verən eynək və aktyorun təqdimində hərəkət-mizan-davranış toplusu baxımlıdır. O, tanınmaz dərəcədə dəyişsə də biz onu ilk baxışdan dərhal və asanlıqla tanıyırıq. Onu tanımamaq mümkünsüzdür. Ağabala yarım əsrdən artıq yol gəlib, onun geyimi də düşüncə tərzi dəyişərək, tam yenilənib və müasirləşib. O, tam yeni bir Ağabaladır. Amma, yenə elə Ağabaladır.
Biz hər gün, bəlkə də hər saat başqa-başqa adları olan neçə-neçə belə ağabalarla rastlaşırıq. Ağabala yenə “mənim klubum” deyir, yenə yoxlama gələndə vəziyyətdən çıxış yolu axtarır və sair. Aktyor yumoristik komik obrazın təsvirində parlaq və rəngarəng boyalardan, dəqiq ştrixlərdən istifadə edir. Deyirlər ki, absurd və anlaşılmazlıq olan yerdə komediya başlanır.
Absurd dramaturgiya janrının görkəmli nümayəndəsi E. İonesko yazırdı ki, faciənin ağırlığını çəkməyə güc verən komizmdir. Ağabala obrazının təsvirində İlham Namiq Kamal rəng tonlarından bacarıqla və qədərində istifadə edərək, yumoristik satirik tipaj təqdim edir. Onun komik vəziyyətə uyğun hərəkət mizan toplusu, üzünün mimikasının vəziyyətə uyğun dəyişməyi, konserti apararkən şit gülüşləri və sair obrazın bədii tamlığına xidmət edir. Onun xarici təsvirində qırmızı rənglərin müxtəlif çalarlarının vəhdəti ilə qarşılaşırıq. Ağabalanın boynundakı qırmızı kəpənəklə ayağındakı qırmızı rəngli yüngül ayaqqabılar və konsert pencəyi onun xarici təsvirini tamamlayır. Obrazın müəllif mətninə uyğun hərəkət-mizan toplusu ilə mətnin deyim təqdimatı vəhdət təşkil edir. Müasir Ağabala elə bu görkəmdə ola bilər. Ağabalanın bizə yaxşı tanış olan mətnini dinlədikcə, onun müasir görkəmi arxasında məharətlə gizlədilmiş iç dünyası tədricən üzə çıxır. Ağabala obrazında İlham Namiq Kamal dəqiq daxili dünyasının təqdimi ilə xarici təsvirin vəhdətinə nail ola bilir. O, hərəkətlərində ehtiyatlı və diqqətlidir. Etdiyi çirkin əməllərin ucbatından həmişə xofludur. Onun diqqətli baxışlarından heç nə yayınmır. Ağabala daxili puçluğunu müasir görkəmi arxasında məharətlə gizlədə bilir. Müasir görkəm onun maskasıdır. Ağabala filmdən yaxşı tanıdığımız obraz olsa da, biz onu müasirimiz kimi qəbul edirik. Bu sadəcə olaraq, İlham Namiq Kamalın təsvir etdiyi obrazın müasir təsvir və təqdimatı ilə bağlıdır. İlham Namiq Kamal obrazın xarakterinə köklənərək, müasir Ağabala obrazı yaradır. Ağabala akt- yorun ifasında tam yeni görkəmdə və düşüncə tərzində bizə təqdim olunur. Yeni düşüncə tərzi deyəndə, biz heç də Ağabalanın dəyişərək, müsbət obraza çevrilməyini nəzərdə tutmuruq. Ağabala elə həmin Ağabaladır. O, dəyişə bilməz. Ağabala, sadəcə olaraq, dövrə uyğunlaşaraq asan yolla pul qazanmağın daha müasir yollarını tapan fırıldaqçıya və dələduza çevrilib. O, klubda özünə iş yeri tapıb. Amma bu iş yeri başqa bir idarə və təşkilat da ola bilər. O, tapdığı hər bir iş yerinə öz qohum-əqrəbasını və dost-tanışlarını toplaya bilər. O, özü cılız və mənən puç biri olduğu üçün ətrafında da özünə uyğun olan insancığazları toplamalıdır. Onun əsas işi min-bir fırıldaq qurub kiminsə hesabına pul qazanmaqdır. O, Bəxtiyarı tapanda sevincdən gözləri parıldayır.
Başqasının hesabına pul qazananda və bu haram pulları sayanda Ağabala tam tanınmaz olur. Artıq aktyorun üzündə acgözlük və hərislik nişanələri görürük. Aktyor Ağabala obrazını daxilən duyub, bunu xarici təqdimatda dəqiq təqdim edir. Biz bu səbəbdən obrazı tanıyır, müasirimiz bilib, ürəkdən alqışlayırıq.
İlham Namiq Kamalın yaratdığı Ağabala obrazı müəllif ideyasına uyğun mükəmməl olub, düzgün seçilmiş rəng çalarlarında təsvir olunur. Mürəkkəb obrazı seyr etdikcə aktyorun zəngin yaradıcılıq imkanlarının əhatə dairəsinə və rəngarəngliyinə heyran qalmamaq mümkünsüzdür. Zəngin xarakterli Ağabala obrazını seyr etdikcə düşünürdüm ki, İlham Namiq Kamal daha mürəkkəb obrazları yaratmağa qadir bir sənətkardır.