23:41 / 31-05-2026

ABŞ Avropa ilə ticarət müqaviləsinin təfərrüatlarını açıqladı

21:16 / 31-05-2026

Zelenski ABŞ-ın Trampa yazdığı məktubu cavabsız qoymasından şikayətləndi

21:13 / 31-05-2026

Keçmiş amerikalı astronavt rus həmkarlarını oğru adlandırır

21:05 / 31-05-2026

Bütün Ermənilərin Katolikosu Ermənistanda ədalətli seçkilərə çağırır

21:01 / 31-05-2026

89 yaşlı nənədən 800.000 rubl oğurlayan kuryer saxlanılıb

20:57 / 31-05-2026

Kvaratskhelia Çempionlar Liqasında mövsümün oyunçusu seçildi

20:53 / 31-05-2026

Zelenski ABŞ seçkilərində Respublikaçılara məğlubiyyət vəd etdi

20:51 / 31-05-2026

Partlayış nəticəsində 45-dən çox insan ölüb, 74 nəfər yaralanıb

20:48 / 31-05-2026

Danimarka Baş naziri Frederiksen Rusiyaya təzyiqin artırılmasına çağırdı

20:45 / 31-05-2026

Zelenski NATO ölkələrini "Rusiyaya daha güclü cavab verməyə" çağırdı

17:58 / 31-05-2026

Ulu öndərin milli mətbuat və söz azadlığı təlimi

17:47 / 31-05-2026

Xəzərdən Berlinə, Berlindən Əbədiyyətə: Mikayıl Əhmədin Şərəf Yolu

17:39 / 31-05-2026

ŞƏHİD RƏŞADƏT PİRİYEVİN ƏBƏDİYYƏT YOLU

17:09 / 31-05-2026

Ermənistan Baş nazirinin müavini Paşinyanın ölkənin varlanmaq planları ilə bağlı sözlərini dəstəklədi

17:04 / 31-05-2026

Peskov AB-nin "Qırmızı xətlər"lə bağlı müzakirələrini dayandırdı

17:02 / 31-05-2026

Qaz partlayışı ilə bağlı cinayət işi açılıb

16:59 / 31-05-2026

Rusiya Ermənistanın qaz vəziyyətinin pisləşməsini istəmir - Overçuk

16:54 / 31-05-2026

Vəkil yeniyetməyə hücum üçün mümkün cəzanı açıqladı

16:51 / 31-05-2026

Danimarka Baş naziri Avropanın Rusiya ilə hərbi qarşıdurmaya hazırlığını qiymətləndirdi

16:46 / 31-05-2026

Rusiyada artıq seksologlar mövcud olmayacaq

16:41 / 31-05-2026

MAQATE Ukraynanın Zaporojye AES-də pilotsuz təyyarə hücumunun baş verdiyi yeri yoxlayır

16:37 / 31-05-2026

Ermənistanda hakimiyyət orqanları kilsəni zəiflətməyə çalışır

16:31 / 31-05-2026

Ukrayna Almaniyadan yeni hava hücumundan müdafiə sistemi buraxıcısı aldı

16:25 / 31-05-2026

Putin Qazaxıstanda keçirilən AİB sammiti çərçivəsində Kuba nümayəndə heyəti ilə danışıb

16:20 / 31-05-2026

Fransa İsrailin Livandakı əməliyyatları ilə bağlı BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını tələb edir

00:49 / 31-05-2026

Şəhid XTQ giziri Şəhriyar Quliyevin doğum günü keçirilib-VİDEO+FOTOLAR

16:37 / 30-05-2026

Mütəxəssislər qozbel balinanın yarılmasını həyata keçirəcəklər

16:31 / 30-05-2026

Moldovanın Kişineu şəhərində “Heydər Əliyev həyatının 100 anı” kitabının təqdimatı - Fotolar

16:21 / 30-05-2026

Adil Əliyev haqqında yayılan məlumatlara münasibət bildirdi

16:14 / 30-05-2026

5 yaşlı qıza təcavüz etməyə cəhd edən saxlanıldı

16:06 / 30-05-2026

Oliqarx anasının dəfn mərasimində iştirak etmək üçün həbsxanasından azadlığa buraxılıb

16:00 / 30-05-2026

Türkiyə əlavə yaşayış icazəsi rüsumlarının tətbiqini rədd edir

15:57 / 30-05-2026

Tusk NATO-nu AB üçün "xeyirli gecə"nin sonu ilə bağlı sözləri ciddiyə almağa çağırdı

15:54 / 30-05-2026

Voronin Maya Sandunun seçki kampaniyasını xaricdəki seçki məntəqələrində seçki saxtakarlığında günahlandırdı

15:51 / 30-05-2026

Yanğınsöndürənlər geyim mağazasında baş verən yanğını söndürürlər

15:08 / 30-05-2026

ABŞ-a uçan "United Airlines" təyyarəsində rus dilində qışqıran sərnişin narahatlığa səbəb olub

15:05 / 30-05-2026

ABŞ-Ermənistan arasında nadir torpaq metalları üzrə müqavilə seçki saxtakarlığı kimi qəbul edilir

11:52 / 30-05-2026

Zelenski Ukrayna Ali Baş Komandanının qərargahını dəyişir

11:48 / 30-05-2026

Pentaqon rəhbəri: "Tramp İranla razılaşma əldə etməkdə səbirli olacaq"

11:44 / 30-05-2026

Əzizi: "İranın Hörmüz boğazı ilə bağlı qərar qəbul etmək hüququ var"

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

Prezidentin qızı və gəlini Sosial Reabilitasiya Mərkəzində - Fotolar

Azərbaycanın şəhərsalma modeli: qədim irslə müasir inkişafın vəhdəti

Şəhid XTQ giziri Şəhriyar Quliyevin doğum günü keçirilib-VİDEO+FOTOLAR

Azərbaycanda aqrar sektor iqtisadiyyatın əsas dayaqlarından biri kimi inkişaf etdiriləcək-Könül Nurullayeva

“Həmişə istəmişəm qızıl medalım olsun, atama həsr edim” - Şəhid qızından təsirli çıxış

17 yaşlı Yusif 10-dan çox nüfuzlu universitetdən qəbul aldı

Yeni direktor icra başçısının qardaşı imiş

Prezidentin qızları bayramı onlarla keçirdi - Fotolar

Milli birlik sayəsində Azərbaycan öz müstəqilliyini daha da möhkəmləndirib-Könül Nurullayeva

Kənd təsərrüfatının ölkə iqtisadiyyatındakı rolu

Vüqar Rəhimzadə: "Azərbaycan Türk dünyasının əsas birləşdirici aktorlarından biridir"

İlham Əliyev Xankəndi şəhərində Zəfər tağının önünə gül dəstələri düzüb

“Bəxtiyar” filmi səhnədə
Tarix: 14-05-2022 22:02 | Bölmə: Mədəniyyət

Bakı, 14 may, AZƏRTAC

Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrında məşhur “Bəxtiyar” filmi əsasında hazırlanmış eyniadlı tamaşanın ilk nümayişi olub. Bu filmin səhnə versiyasının hazırlanması haqqında məlumatım var idi. Düşünürdüm ki, görəsən, on illər boyu populyarlığını və aktuallığını itirməyən filmin səhnə versiyası baxımlı olub, tamaşaçıları qane edə biləcəkmi? Nəhayət, ilk tamaşanın nümayış günü yetişdi və mən Akademik Musiqili Teatrın səhnəsində adı çəkilən tamaşaya baxdım.
Bu fikirlər teatrşünas Çingiz Ələsgərlinin “Bəxtiyar” filmi səhnədə” sərlövhəli yazısında yer alıb. Yazını təqdim edirik.
Haşiyə çıxıb yada salmaq istəyirəm ki, hamımızın bu günə qədər sevə-sevə izlədiyi “Bəxtiyar” filmi 1955-ci ildə “Bakı” kinostudiyasında Lətif Səfərov tərəfindən lentə alınıb. Bu film baxımlı rejissor quruluşuna, Tofiq Quliyevin ecazkar musiqi həlli və Rəşid Behbudovun səs sehrində, təkrarsız aktyor ifalarına görə bu günə qədər reytinqini qoruyub saxlayan sənət nümunəsidir. Dünya şöhrətli Rəşid Behbudovun Bəxtiyar, Tamara Çernovanın Saşa və əlbət ki, komik rolların mahir ifaçısı Ağasadıq Gəraybəylinin Ağabala obrazı və digər görkəmli aktyorların yaratdıqları sənət nümunələri yarım əsrdən artıqdır ki, aktuallığını və populyarlığını itirmir. Bu filmdə səslənən bir sıra deyimlər xalq arasında artıq çoxdan zərb- məsələ çevrilib. Nəsillər dəyişsə də bu filmə maraq azalmır. Bu filmin yarandığı vaxtdan yarım əsrdən artıq vaxt keçsə də, Azərbaycan kinosunda xeyli sayda filmlər yaransa da, “Bəxtiyar” adlı ekran nümunəsinə olan maraq nə itir, nə də azalır. Bu təkrarsız sənət nümunəsi bu gün də sevə-sevə izlənilir. Deməli, nə qədər qəribə də səslənsə də, zaman belə yüksək peşəkarlıq nümunəsinə təsir edə bilmək qüdrətində deyil. Bəlkə elə bu səbəbdən Akademik Musiqili Teatrının kollektivi bu əfsanəvi filmə müraciət edib. Amma, bəri başdan deməliyəm ki, bu populyar filmin səhnə versiyasını hazırlamaq çox böyük riskdir. Yaradıcı heyət bu riskə gedərək, maraqlı bir tamaşa yarada biliblər. Tamaşa maraqlı rejissor həlli, bədii bütövlüyü, mükəmməl vokal və baxımlı aktyor ifaları ilə diqqət çəkə bilib. Tamaşanın uğurlu səhnə həllində quruluşçu rejissor başda olmaqla yaradıcı heyətin hər bir üzvünün xidməti şəksizdir. Mən tamaşanın rejissor quruluşu, səhnə tərtibatı, musiqi həlli və əsas obrazların ifaları haqqında düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyirəm.
Tamaşanın quruluşçu rejissoru Cavid İmamverdiyev musiqili tamaşanın səhnə həllində yığcamlığa, baxımlılığa və effektliyə çalışıb. Səhnə versiyasına uyğun olaraq bəzi səhnələr və obrazlar ixtisar olunub. Quruluşçu rəssam Elxan Sərxanoğlu hər bir səhnənin məkan bütövlüyünə nail ola bilib. Tamaşanın səhnə tərtibatı müəllif fikrinin rejissor yozumunda açılmasına xidmət edən canlı ifadə vasitələri ilə diqqət çəkir. Ev, konsert salonu, qatar, vağzal və sair səhnələrin tərtibatı maraqlı, baxımlı aktyor ifaları üçün yetərlidir.
Tamaşanın musiqi, rəqs və balet həlli səhnə nümunəsi üçün vacib hesab olunur. Xormeyster Yaqub Məstanovun, dirijor Səməd Süleymanlının, konsertmeyster Fidan Babayevanın və rəqslərin quruluş müəllifi Elvira Əzizovanın təqdimati ilə quruluşçu rejissor Cavid İmamverdiyevin yozumunda baxımlı və cəlbedici aktyor ifaları ilə qarşılaşırıq. Tamaşanın əsas obrazları Bəxtiyar, Saşa və əlbət ki, Ağabaladır. Səhnə nümunəsində aktyorların təsvirində hər bir obrazın ifaçısı tamaşanın ideya həllinə xidmət edən təqdimatlardır. Əməkdar artist Əkbər Əlizadə ilə Əliməmməd Novruzovun ifasında Yusif obrazı komik vəziyyətin tələblərinə müvafiq baxımlı və cəlbedicidir. Elçin İmanovla Əməkdar artist Nadir Xasıyevin professor Rəcəbov, Əməkdar artistlər İqrar Salamov və Ələkbər Əliyevin Dmitri Verxovski, Nahidə Orucova (Əməkdar artist) və Rəsmiyyə Nurməmmədovanın Natalya Alekseyevna, Səmədzadə Xasıyevlə Əli Kərimovun Həbib, Hidayət Əliyevlə Murad Əliyevin Petya, Fatma Mahmudova (Xalq artisti), Ülviyyə Əliyeva və Telnaz Hüseynovanın Gülzar, Elnarə Nağdəliyeva ilə Nigar Qafarovanın Zəhra və digər obrazlar aktyorlar tərəfindən baxımlı peşəkarlıq nümunələri kimi qəbul olunurlar. Tamaşa tamlığı və mükəmməlliyi ilə diqqət çəkir. Maraqlı rejissor yozumunda cəlbedici aktyor ifaları orkestr, xor və balet artistlərinin baxımlı oyun tərzləri ilə tamamlanır.
Baş obrazların aktyor ifalarına gəlincə Şaban Cəfərov, İbrahim Əlizadə və Emin Zeynallının Bəxtiyar və Aydan Həsənova, Mehriban Zaliyeva və Nəzrin İsmayılovanın Saşa obrazlarının mükəmməl vokal ifaları cəlbedici aktyor oyun tərzləri ilə üst-üstə düşüb, tamaşaçı rəğbəti qazana bilir. Ölməz Tofiq Quliyevin musiqi şedevrlərini dönə-dönə dinləsək də filmin tamaşa həllində bu ecazkar sənət nümunəsini gənc aktyorların ifalarını bir daha sevə-sevə dinlədik.
Yaxşı bilirik ki, nə “Bəxtiyar” filmini, nə də “Bəxtiyar” tamaşasını Ağabala adlı obrazsız təsəvvür etmək olmaz. Dramatik hadisələrin bir tərəfində Bəxtiyar, Saşa, professor Rəcəbov və digər müsbət obrazlar, əks tərəfdə Ağabala, Gülzar, Zəhra, Rza və sair mənfi obrazlar durur. Ağabala mənfi obraz olsa da tamaşaçı tərəfindən rəğbətlə və hətta məhəbbətlə qarşılanır. Kino və teatr tarixində belə hallar olur. Tamaşaçılar bu və ya digər mənfi qəhrəmanı sevimli obrazları kimi qəbul edib, alqışlara qərq edirlər. Söz yox ki, Ağabala obrazı da adı çəkilən obrazlar sırasındadır. Xalq artisti İlham Namiq Kamalın Ağabala obrazı, filmdə gördüyümüz və sevdiyimiz nümunədən tam fərqlidir. Ağabala dövrə uyğun müasirləşib, dəbli geyim tərzi, ona ziyalı görkəmi verən eynək və aktyorun təqdimində hərəkət-mizan-davranış toplusu baxımlıdır. O, tanınmaz dərəcədə dəyişsə də biz onu ilk baxışdan dərhal və asanlıqla tanıyırıq. Onu tanımamaq mümkünsüzdür. Ağabala yarım əsrdən artıq yol gəlib, onun geyimi də düşüncə tərzi dəyişərək, tam yenilənib və müasirləşib. O, tam yeni bir Ağabaladır. Amma, yenə elə Ağabaladır.
Biz hər gün, bəlkə də hər saat başqa-başqa adları olan neçə-neçə belə ağabalarla rastlaşırıq. Ağabala yenə “mənim klubum” deyir, yenə yoxlama gələndə vəziyyətdən çıxış yolu axtarır və sair. Aktyor yumoristik komik obrazın təsvirində parlaq və rəngarəng boyalardan, dəqiq ştrixlərdən istifadə edir. Deyirlər ki, absurd və anlaşılmazlıq olan yerdə komediya başlanır.
Absurd dramaturgiya janrının görkəmli nümayəndəsi E. İonesko yazırdı ki, faciənin ağırlığını çəkməyə güc verən komizmdir. Ağabala obrazının təsvirində İlham Namiq Kamal rəng tonlarından bacarıqla və qədərində istifadə edərək, yumoristik satirik tipaj təqdim edir. Onun komik vəziyyətə uyğun hərəkət mizan toplusu, üzünün mimikasının vəziyyətə uyğun dəyişməyi, konserti apararkən şit gülüşləri və sair obrazın bədii tamlığına xidmət edir. Onun xarici təsvirində qırmızı rənglərin müxtəlif çalarlarının vəhdəti ilə qarşılaşırıq. Ağabalanın boynundakı qırmızı kəpənəklə ayağındakı qırmızı rəngli yüngül ayaqqabılar və konsert pencəyi onun xarici təsvirini tamamlayır. Obrazın müəllif mətninə uyğun hərəkət-mizan toplusu ilə mətnin deyim təqdimatı vəhdət təşkil edir. Müasir Ağabala elə bu görkəmdə ola bilər. Ağabalanın bizə yaxşı tanış olan mətnini dinlədikcə, onun müasir görkəmi arxasında məharətlə gizlədilmiş iç dünyası tədricən üzə çıxır. Ağabala obrazında İlham Namiq Kamal dəqiq daxili dünyasının təqdimi ilə xarici təsvirin vəhdətinə nail ola bilir. O, hərəkətlərində ehtiyatlı və diqqətlidir. Etdiyi çirkin əməllərin ucbatından həmişə xofludur. Onun diqqətli baxışlarından heç nə yayınmır. Ağabala daxili puçluğunu müasir görkəmi arxasında məharətlə gizlədə bilir. Müasir görkəm onun maskasıdır. Ağabala filmdən yaxşı tanıdığımız obraz olsa da, biz onu müasirimiz kimi qəbul edirik. Bu sadəcə olaraq, İlham Namiq Kamalın təsvir etdiyi obrazın müasir təsvir və təqdimatı ilə bağlıdır. İlham Namiq Kamal obrazın xarakterinə köklənərək, müasir Ağabala obrazı yaradır. Ağabala akt- yorun ifasında tam yeni görkəmdə və düşüncə tərzində bizə təqdim olunur. Yeni düşüncə tərzi deyəndə, biz heç də Ağabalanın dəyişərək, müsbət obraza çevrilməyini nəzərdə tutmuruq. Ağabala elə həmin Ağabaladır. O, dəyişə bilməz. Ağabala, sadəcə olaraq, dövrə uyğunlaşaraq asan yolla pul qazanmağın daha müasir yollarını tapan fırıldaqçıya və dələduza çevrilib. O, klubda özünə iş yeri tapıb. Amma bu iş yeri başqa bir idarə və təşkilat da ola bilər. O, tapdığı hər bir iş yerinə öz qohum-əqrəbasını və dost-tanışlarını toplaya bilər. O, özü cılız və mənən puç biri olduğu üçün ətrafında da özünə uyğun olan insancığazları toplamalıdır. Onun əsas işi min-bir fırıldaq qurub kiminsə hesabına pul qazanmaqdır. O, Bəxtiyarı tapanda sevincdən gözləri parıldayır.
Başqasının hesabına pul qazananda və bu haram pulları sayanda Ağabala tam tanınmaz olur. Artıq aktyorun üzündə acgözlük və hərislik nişanələri görürük. Aktyor Ağabala obrazını daxilən duyub, bunu xarici təqdimatda dəqiq təqdim edir. Biz bu səbəbdən obrazı tanıyır, müasirimiz bilib, ürəkdən alqışlayırıq.
İlham Namiq Kamalın yaratdığı Ağabala obrazı müəllif ideyasına uyğun mükəmməl olub, düzgün seçilmiş rəng çalarlarında təsvir olunur. Mürəkkəb obrazı seyr etdikcə aktyorun zəngin yaradıcılıq imkanlarının əhatə dairəsinə və rəngarəngliyinə heyran qalmamaq mümkünsüzdür. Zəngin xarakterli Ağabala obrazını seyr etdikcə düşünürdüm ki, İlham Namiq Kamal daha mürəkkəb obrazları yaratmağa qadir bir sənətkardır.