22:59 / 01-01-2026

Qabon Afrika Millətlər Kubokundakı uğursuzluqdan sonra milli futbol komandasını buraxdı

22:56 / 01-01-2026

Şepp: "Alman şirkətlərinin yalnız 4%-i sanksiyaların sərtləşdirilməsi səbəbindən Rusiyanı tərk etməyə hazırdır"

20:05 / 01-01-2026

WSJ: Trampın qocalma əlamətləri müşahidə olunur

20:02 / 01-01-2026

Lavrov: "Moskva Rusiyanın sədrliyi fonunda KTMT tərəfdaşlarının dəstəyinə əmindir"

19:59 / 01-01-2026

6 yaşlı oğlanın əlində fişəng partladı

19:55 / 01-01-2026

Analitik Orsini: "Zelenskinin təslim olması yaxılaşır"

19:52 / 01-01-2026

Medvedçuk: "Zelenski Putinin iqamətgahına edilən hücumdan özünü təmizə çıxara bilməyəcək"

17:49 / 01-01-2026

Minlərlə sərnişin Yeni ili qatarlarda qeyd etdi

17:46 / 01-01-2026

Əlverişsiz hava şəraiti səbəbindən 15 yaşayış məntəqəsi elektriksiz qalıb

17:43 / 01-01-2026

Xorlidə baş verən terror aktının qurbanlarından biri Cankoy Mərkəzi Rayon Xəstəxanasında reanimasiyadadır

17:39 / 01-01-2026

"Çelsi" Futbol Klubu baş məşqçi Enzo Mareskanı istefaya göndərib

15:54 / 01-01-2026

Vergi səhvi IRS kompüterini sıradan çıxardı

15:50 / 01-01-2026

Saldo: "Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin kafe və otelə dron hücumundan sonra yanğın altı saatdan çox vaxta söndürülüb"

15:46 / 01-01-2026

Şiddətli hava şəraiti səbəbindən təxminən 43.000 insan elektriksiz qalıb

15:43 / 01-01-2026

Səyahət Agentlikləri Alyansı Soçini il boyu fəaliyyət göstərən kurort adlandırıb

15:40 / 01-01-2026

Ukrayna Silahlı Qüvvələri 10 hədəf hücumu həyata keçirib

15:37 / 01-01-2026

24 nəfərin öldüyü yanan kafenin fotosunu yayımladı

15:35 / 01-01-2026

Ukraynaya daha iki "Patriot" hava hücumundan müdafiə sistemi gəldi

15:31 / 01-01-2026

2026-cı ilin ilk maqnit fırtınası şənbə gecəsi baş verə bilər

15:27 / 01-01-2026

Soçinin Riviera Parkını hər il 2 milyondan çox insan ziyarət edir

15:23 / 01-01-2026

Slovakiyanın Baş naziri Robert Fiko Yeni il müraciətində rus dilindən istifadə edib

15:21 / 01-01-2026

"Dinamo" və "Kuban"ın keçmiş məşqçisi Petreskuya xərçəng diaqnozu qoyulub

15:17 / 01-01-2026

Fiko, Aİ liderlərinin Ukraynadakı münaqişəyə qeyri-rəsmi yanaşmasından dəhşətə gəldiyini söylədi

23:37 / 31-12-2025

FT: Kiyev iqamətgaha hücumdan sonra diplomatik təzyiqlə üzləşib

23:33 / 31-12-2025

Meşədə itən ata və oğul sağ-salamat tapılıb

21:58 / 31-12-2025

Səudiyyə Ərəbistanı şahzadəsi Uitkova Dmitriyevlə danışıqlar aparmağı tövsiyə edib

21:51 / 31-12-2025

Yaponiyanın şimal-şərqində 5,7 bal gücündə zəlzələ baş verib

21:48 / 31-12-2025

Orban: "Rusiya və ABŞ 2026-cı ildə AB olmadan Ukraynadakı münaqişəni həll edə bilərlər"

21:44 / 31-12-2025

"L'Equipe": Mbappe diz zədəsi səbəbindən İspaniya Super Kubokunu buraxacaq

21:40 / 31-12-2025

Putin Lukaşenko ilə Novqorod vilayətindəki iqamətgahına edilən hücumu telefonla müzakirə ediblər

21:32 / 31-12-2025

Rusiya səfirliyi Finlandiya tərəfindən saxlanılan gəmidə olan Rusiya vətəndaşlarına kömək göstərməyə hazırdır

21:27 / 31-12-2025

Rusiyalı turistlərin olduğu gəminin kapitanı iki il həbs cəzasına məhkum edilib

21:23 / 31-12-2025

Venesuela Putinin iqamətgahına edilən hücumu təhdidli terror aktı adlandırdı

18:38 / 31-12-2025

"Laskovıy may"ın prodüseri Andrey Razin beynəlxalq axtarışa verilib

18:35 / 31-12-2025

Kallas Putinin iqamətgahına hücum iddialarına inanmamağa çağırdı

18:21 / 31-12-2025

Baş verən yanğında iki nəfər xəsarət alıb

18:19 / 31-12-2025

Mironov: "Rusiyada 250.000 müəllim və 90.000 həkim çatışmazlığı var"

18:12 / 31-12-2025

Lukaşenko: "Dost olmayan ölkələr Putinə qarşı terror aktı planlaşdıra bilər"

18:09 / 31-12-2025

Saratov Hava Limanı müvəqqəti uçuş məhdudiyyətləri tətbiq edib

18:06 / 31-12-2025

NYT: Tramp Putini valeh etmək qabiliyyətini həddindən artıq qiymətləndirdiyini etiraf etdi

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

QIZIL ALMA

Vüqar Rəhimzadə: “Şəhərsalma və Memarlıq İli” ölkəmizin şəhərsalma və memarlıq ənənələrinin təbliğində mühüm rol oynayacaq

İlham Əliyev Ağdamda 2-ci yaşayış kompleksinin açılışında iştirak edib və buraya köçən sakinlərlə görüşüb

Hər bir vədini real addımları ilə təsdiqləyən Liderə xalqın sevgisi sonsuzdur

Şəhid atası Hacı Əhmədin Musiqi Kollecində dunya azerbaycanlılarının həmrəyliyi münasibətilə layihəsi-VİDEO+FOTOLAR

Vüqar Rəhimzadə: "Sakinlərinə qovuşan şəhərlərimiz sırasına Ağdam da daxil oldu"

Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

Könül Nurullayeva növbəti səyyar qəbulunu keçirib

Yeni reallıqlar və milli inkişaf strategiyası

Prezidentin idman ictimaiyyəti ilə görüşü uzunmüddətli strategiyaların reallaşmasını sürətləndirir-Könül Nurullayeva

Leyla və Alena Əliyevalar DOST İnklüziv İnkişaf və Yaradıcılıq Mərkəzində - Fotolar

Putin İlham Əliyevi ad günü münasibətilə təbrik etdi

“Bəxtiyar” filmi səhnədə
Tarix: 14-05-2022 22:02 | Bölmə: Mədəniyyət

Bakı, 14 may, AZƏRTAC

Azərbaycan Dövlət Akademik Musiqili Teatrında məşhur “Bəxtiyar” filmi əsasında hazırlanmış eyniadlı tamaşanın ilk nümayişi olub. Bu filmin səhnə versiyasının hazırlanması haqqında məlumatım var idi. Düşünürdüm ki, görəsən, on illər boyu populyarlığını və aktuallığını itirməyən filmin səhnə versiyası baxımlı olub, tamaşaçıları qane edə biləcəkmi? Nəhayət, ilk tamaşanın nümayış günü yetişdi və mən Akademik Musiqili Teatrın səhnəsində adı çəkilən tamaşaya baxdım.
Bu fikirlər teatrşünas Çingiz Ələsgərlinin “Bəxtiyar” filmi səhnədə” sərlövhəli yazısında yer alıb. Yazını təqdim edirik.
Haşiyə çıxıb yada salmaq istəyirəm ki, hamımızın bu günə qədər sevə-sevə izlədiyi “Bəxtiyar” filmi 1955-ci ildə “Bakı” kinostudiyasında Lətif Səfərov tərəfindən lentə alınıb. Bu film baxımlı rejissor quruluşuna, Tofiq Quliyevin ecazkar musiqi həlli və Rəşid Behbudovun səs sehrində, təkrarsız aktyor ifalarına görə bu günə qədər reytinqini qoruyub saxlayan sənət nümunəsidir. Dünya şöhrətli Rəşid Behbudovun Bəxtiyar, Tamara Çernovanın Saşa və əlbət ki, komik rolların mahir ifaçısı Ağasadıq Gəraybəylinin Ağabala obrazı və digər görkəmli aktyorların yaratdıqları sənət nümunələri yarım əsrdən artıqdır ki, aktuallığını və populyarlığını itirmir. Bu filmdə səslənən bir sıra deyimlər xalq arasında artıq çoxdan zərb- məsələ çevrilib. Nəsillər dəyişsə də bu filmə maraq azalmır. Bu filmin yarandığı vaxtdan yarım əsrdən artıq vaxt keçsə də, Azərbaycan kinosunda xeyli sayda filmlər yaransa da, “Bəxtiyar” adlı ekran nümunəsinə olan maraq nə itir, nə də azalır. Bu təkrarsız sənət nümunəsi bu gün də sevə-sevə izlənilir. Deməli, nə qədər qəribə də səslənsə də, zaman belə yüksək peşəkarlıq nümunəsinə təsir edə bilmək qüdrətində deyil. Bəlkə elə bu səbəbdən Akademik Musiqili Teatrının kollektivi bu əfsanəvi filmə müraciət edib. Amma, bəri başdan deməliyəm ki, bu populyar filmin səhnə versiyasını hazırlamaq çox böyük riskdir. Yaradıcı heyət bu riskə gedərək, maraqlı bir tamaşa yarada biliblər. Tamaşa maraqlı rejissor həlli, bədii bütövlüyü, mükəmməl vokal və baxımlı aktyor ifaları ilə diqqət çəkə bilib. Tamaşanın uğurlu səhnə həllində quruluşçu rejissor başda olmaqla yaradıcı heyətin hər bir üzvünün xidməti şəksizdir. Mən tamaşanın rejissor quruluşu, səhnə tərtibatı, musiqi həlli və əsas obrazların ifaları haqqında düşüncələrimi oxucularla bölüşmək istəyirəm.
Tamaşanın quruluşçu rejissoru Cavid İmamverdiyev musiqili tamaşanın səhnə həllində yığcamlığa, baxımlılığa və effektliyə çalışıb. Səhnə versiyasına uyğun olaraq bəzi səhnələr və obrazlar ixtisar olunub. Quruluşçu rəssam Elxan Sərxanoğlu hər bir səhnənin məkan bütövlüyünə nail ola bilib. Tamaşanın səhnə tərtibatı müəllif fikrinin rejissor yozumunda açılmasına xidmət edən canlı ifadə vasitələri ilə diqqət çəkir. Ev, konsert salonu, qatar, vağzal və sair səhnələrin tərtibatı maraqlı, baxımlı aktyor ifaları üçün yetərlidir.
Tamaşanın musiqi, rəqs və balet həlli səhnə nümunəsi üçün vacib hesab olunur. Xormeyster Yaqub Məstanovun, dirijor Səməd Süleymanlının, konsertmeyster Fidan Babayevanın və rəqslərin quruluş müəllifi Elvira Əzizovanın təqdimati ilə quruluşçu rejissor Cavid İmamverdiyevin yozumunda baxımlı və cəlbedici aktyor ifaları ilə qarşılaşırıq. Tamaşanın əsas obrazları Bəxtiyar, Saşa və əlbət ki, Ağabaladır. Səhnə nümunəsində aktyorların təsvirində hər bir obrazın ifaçısı tamaşanın ideya həllinə xidmət edən təqdimatlardır. Əməkdar artist Əkbər Əlizadə ilə Əliməmməd Novruzovun ifasında Yusif obrazı komik vəziyyətin tələblərinə müvafiq baxımlı və cəlbedicidir. Elçin İmanovla Əməkdar artist Nadir Xasıyevin professor Rəcəbov, Əməkdar artistlər İqrar Salamov və Ələkbər Əliyevin Dmitri Verxovski, Nahidə Orucova (Əməkdar artist) və Rəsmiyyə Nurməmmədovanın Natalya Alekseyevna, Səmədzadə Xasıyevlə Əli Kərimovun Həbib, Hidayət Əliyevlə Murad Əliyevin Petya, Fatma Mahmudova (Xalq artisti), Ülviyyə Əliyeva və Telnaz Hüseynovanın Gülzar, Elnarə Nağdəliyeva ilə Nigar Qafarovanın Zəhra və digər obrazlar aktyorlar tərəfindən baxımlı peşəkarlıq nümunələri kimi qəbul olunurlar. Tamaşa tamlığı və mükəmməlliyi ilə diqqət çəkir. Maraqlı rejissor yozumunda cəlbedici aktyor ifaları orkestr, xor və balet artistlərinin baxımlı oyun tərzləri ilə tamamlanır.
Baş obrazların aktyor ifalarına gəlincə Şaban Cəfərov, İbrahim Əlizadə və Emin Zeynallının Bəxtiyar və Aydan Həsənova, Mehriban Zaliyeva və Nəzrin İsmayılovanın Saşa obrazlarının mükəmməl vokal ifaları cəlbedici aktyor oyun tərzləri ilə üst-üstə düşüb, tamaşaçı rəğbəti qazana bilir. Ölməz Tofiq Quliyevin musiqi şedevrlərini dönə-dönə dinləsək də filmin tamaşa həllində bu ecazkar sənət nümunəsini gənc aktyorların ifalarını bir daha sevə-sevə dinlədik.
Yaxşı bilirik ki, nə “Bəxtiyar” filmini, nə də “Bəxtiyar” tamaşasını Ağabala adlı obrazsız təsəvvür etmək olmaz. Dramatik hadisələrin bir tərəfində Bəxtiyar, Saşa, professor Rəcəbov və digər müsbət obrazlar, əks tərəfdə Ağabala, Gülzar, Zəhra, Rza və sair mənfi obrazlar durur. Ağabala mənfi obraz olsa da tamaşaçı tərəfindən rəğbətlə və hətta məhəbbətlə qarşılanır. Kino və teatr tarixində belə hallar olur. Tamaşaçılar bu və ya digər mənfi qəhrəmanı sevimli obrazları kimi qəbul edib, alqışlara qərq edirlər. Söz yox ki, Ağabala obrazı da adı çəkilən obrazlar sırasındadır. Xalq artisti İlham Namiq Kamalın Ağabala obrazı, filmdə gördüyümüz və sevdiyimiz nümunədən tam fərqlidir. Ağabala dövrə uyğun müasirləşib, dəbli geyim tərzi, ona ziyalı görkəmi verən eynək və aktyorun təqdimində hərəkət-mizan-davranış toplusu baxımlıdır. O, tanınmaz dərəcədə dəyişsə də biz onu ilk baxışdan dərhal və asanlıqla tanıyırıq. Onu tanımamaq mümkünsüzdür. Ağabala yarım əsrdən artıq yol gəlib, onun geyimi də düşüncə tərzi dəyişərək, tam yenilənib və müasirləşib. O, tam yeni bir Ağabaladır. Amma, yenə elə Ağabaladır.
Biz hər gün, bəlkə də hər saat başqa-başqa adları olan neçə-neçə belə ağabalarla rastlaşırıq. Ağabala yenə “mənim klubum” deyir, yenə yoxlama gələndə vəziyyətdən çıxış yolu axtarır və sair. Aktyor yumoristik komik obrazın təsvirində parlaq və rəngarəng boyalardan, dəqiq ştrixlərdən istifadə edir. Deyirlər ki, absurd və anlaşılmazlıq olan yerdə komediya başlanır.
Absurd dramaturgiya janrının görkəmli nümayəndəsi E. İonesko yazırdı ki, faciənin ağırlığını çəkməyə güc verən komizmdir. Ağabala obrazının təsvirində İlham Namiq Kamal rəng tonlarından bacarıqla və qədərində istifadə edərək, yumoristik satirik tipaj təqdim edir. Onun komik vəziyyətə uyğun hərəkət mizan toplusu, üzünün mimikasının vəziyyətə uyğun dəyişməyi, konserti apararkən şit gülüşləri və sair obrazın bədii tamlığına xidmət edir. Onun xarici təsvirində qırmızı rənglərin müxtəlif çalarlarının vəhdəti ilə qarşılaşırıq. Ağabalanın boynundakı qırmızı kəpənəklə ayağındakı qırmızı rəngli yüngül ayaqqabılar və konsert pencəyi onun xarici təsvirini tamamlayır. Obrazın müəllif mətninə uyğun hərəkət-mizan toplusu ilə mətnin deyim təqdimatı vəhdət təşkil edir. Müasir Ağabala elə bu görkəmdə ola bilər. Ağabalanın bizə yaxşı tanış olan mətnini dinlədikcə, onun müasir görkəmi arxasında məharətlə gizlədilmiş iç dünyası tədricən üzə çıxır. Ağabala obrazında İlham Namiq Kamal dəqiq daxili dünyasının təqdimi ilə xarici təsvirin vəhdətinə nail ola bilir. O, hərəkətlərində ehtiyatlı və diqqətlidir. Etdiyi çirkin əməllərin ucbatından həmişə xofludur. Onun diqqətli baxışlarından heç nə yayınmır. Ağabala daxili puçluğunu müasir görkəmi arxasında məharətlə gizlədə bilir. Müasir görkəm onun maskasıdır. Ağabala filmdən yaxşı tanıdığımız obraz olsa da, biz onu müasirimiz kimi qəbul edirik. Bu sadəcə olaraq, İlham Namiq Kamalın təsvir etdiyi obrazın müasir təsvir və təqdimatı ilə bağlıdır. İlham Namiq Kamal obrazın xarakterinə köklənərək, müasir Ağabala obrazı yaradır. Ağabala akt- yorun ifasında tam yeni görkəmdə və düşüncə tərzində bizə təqdim olunur. Yeni düşüncə tərzi deyəndə, biz heç də Ağabalanın dəyişərək, müsbət obraza çevrilməyini nəzərdə tutmuruq. Ağabala elə həmin Ağabaladır. O, dəyişə bilməz. Ağabala, sadəcə olaraq, dövrə uyğunlaşaraq asan yolla pul qazanmağın daha müasir yollarını tapan fırıldaqçıya və dələduza çevrilib. O, klubda özünə iş yeri tapıb. Amma bu iş yeri başqa bir idarə və təşkilat da ola bilər. O, tapdığı hər bir iş yerinə öz qohum-əqrəbasını və dost-tanışlarını toplaya bilər. O, özü cılız və mənən puç biri olduğu üçün ətrafında da özünə uyğun olan insancığazları toplamalıdır. Onun əsas işi min-bir fırıldaq qurub kiminsə hesabına pul qazanmaqdır. O, Bəxtiyarı tapanda sevincdən gözləri parıldayır.
Başqasının hesabına pul qazananda və bu haram pulları sayanda Ağabala tam tanınmaz olur. Artıq aktyorun üzündə acgözlük və hərislik nişanələri görürük. Aktyor Ağabala obrazını daxilən duyub, bunu xarici təqdimatda dəqiq təqdim edir. Biz bu səbəbdən obrazı tanıyır, müasirimiz bilib, ürəkdən alqışlayırıq.
İlham Namiq Kamalın yaratdığı Ağabala obrazı müəllif ideyasına uyğun mükəmməl olub, düzgün seçilmiş rəng çalarlarında təsvir olunur. Mürəkkəb obrazı seyr etdikcə aktyorun zəngin yaradıcılıq imkanlarının əhatə dairəsinə və rəngarəngliyinə heyran qalmamaq mümkünsüzdür. Zəngin xarakterli Ağabala obrazını seyr etdikcə düşünürdüm ki, İlham Namiq Kamal daha mürəkkəb obrazları yaratmağa qadir bir sənətkardır.