21:03 / 10-07-2026
Həmin layihələr Prezidentə təqdim olunacaq - Fotolar
20:58 / 10-07-2026
İlham Əliyev bir sıra beynəlxalq qurumların rəhbər şəxslərini qəbul edib
20:52 / 10-07-2026
Azərbaycan Ermənistana 434 min avro ödəyib
20:46 / 10-07-2026
Atasının ölüm xəbərini alan gəmi kapitanı vəfat etdi
20:37 / 10-07-2026
“Qardaşımla birgə 16 milyon vermişik” - Tale Heydərovun ifadəsi oxundu
20:24 / 10-07-2026
Azərbaycanın əsas prioritetlərindən biri regionda davamlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır-Könül Nurullayeva
19:42 / 09-07-2026
İİKK İordaniyadakı ABŞ-ın Əl-Əzraq Hava Bazasına 10 raket atıb
19:40 / 09-07-2026
RT prodüserinin həbsindən sonra Zaxarova Londona müraciət edib
19:37 / 09-07-2026
Paşinyan Ermənistandakı anklavlar məsələsindən imtina etməyin mümkün olmadığını bildirdi
19:33 / 09-07-2026
Teatr yanğına uğrayıb
19:30 / 09-07-2026
Çində fabrik yanğını: Xilasedicilər 28 nəfərin öldüyünü bildiriblər
19:27 / 09-07-2026
ABŞ-ın İrana hücumları Yaxın Şərqdə narahatlıq yaradıb
19:19 / 09-07-2026
Boğulan uşağı xilas etməyə tələsən ikinci bir kişinin cəsədi tapılıb
19:16 / 09-07-2026
"112": "Qazlar imperiyası"nı yaradan iki kişi 20-dən çox yeniyetməyə təcavüz edib
19:10 / 09-07-2026
Uşaqların nəzarətsiz üzməsini qadağan edən qanun qəbul edilib
19:06 / 09-07-2026
Keçmiş futbolçu Aldonin hazırda müalicə aldığını bildirib
19:03 / 09-07-2026
Pentaqon hava hücumundan müdafiə üçün lazer sistemlərinin inkişafına 86 milyon dollar ayırıb
18:58 / 09-07-2026
Məscidi soyan yeniyetmə saxlanılıb
18:45 / 09-07-2026
18 yaşlı bir kişi qısqanclıq zəminində sevgilisinin keçmiş sevgilisini bıçaqlayaraq öldürüb
18:41 / 09-07-2026
Rusiya Paralimpiya Komitəsi Asiya Federasiyasına niyə keçməli olduqlarını izah etdi
18:35 / 09-07-2026
ABŞ İrana qarşı yeni zərbə dalğasının müddətini proqnozlaşdırıb
18:31 / 09-07-2026
2026-cı ilin birinci yarısında Kim Çen In rekord sayda ictimaiyyət qarşısına çıxıb
18:29 / 09-07-2026
İtkin düşən ikinci qızın cəsədi tapılıb
18:26 / 09-07-2026
Aslanbi Xuştov vəfat edib
18:23 / 09-07-2026
24 saat ərzində 100-dən çox dron vurulub
18:19 / 09-07-2026
İran Səhiyyə Nazirliyi ABŞ hücumlarında 14 nəfərin öldüyünü və onlarla insanın yaralandığını bildirib
11:35 / 09-07-2026
İran ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki "Patriot" sistemlərinə və yanacaq anbarlarına zərbə endirib
11:32 / 09-07-2026
Jurova güclü Rusiya Olimpiya komandasının ABŞ-a nə üçün fayda verəcəyini izah etdi
21:04 / 08-07-2026
Politoloq: "NATO zirvəsi Türkiyə ilə Rusiya arasındakı əlaqələri pozmaq məqsədi daşıyır"
21:01 / 08-07-2026
Rus əsgərləri valideynlərini itirən 10 yaşlı qızı xilas etdilər
20:59 / 08-07-2026
Qərbdə parçalanma: ABŞ silahlarını təqdim edərkən Avropadan uzaqlaşır
20:56 / 08-07-2026
Tramp Zelenski ilə görüşdə Putinlə münasibətlərini çox yaxşı adlandırdı
20:54 / 08-07-2026
Xəsarət alan turist təxliyə edilib
20:51 / 08-07-2026
Türkiyə Ukraynada ABŞ-ın sülh təşəbbüslərini dəstəklədiyini bildirib
20:49 / 08-07-2026
Keçmiş futbolçu xərçənglə mübarizə aparmaq üçün Moskvaya qayıdıb
20:45 / 08-07-2026
Tramp Kiyevin neft emalı zavodlarına endirdiyi zərbələri münaqişənin sona çatmasına kömək edəcək eskalasiya adlandırdı
20:42 / 08-07-2026
Rusiya hökuməti dizel yanacağı ixracına qadağa qoyub
20:39 / 08-07-2026
İran ABŞ ilə danışıqları dayandırdı
20:36 / 08-07-2026
Krım və Sevastopolda yanacaq vəziyyəti: Putin əmr verdi
20:34 / 08-07-2026
Qılıncoynatma medalçısı quyuya yıxılaraq öldü
Akademik: "Rəbb" və "Tanrı"nın böyük hərflə yazılması müzakirədən çıxarılıb, başqa ölkələrdə də müqəddəs anlayışlar geniş müzakirə edilmir (ÖZƏL)
Tarix: 20-07-2018 10:15 | Bölmə: Manşet
İlkin variantda cəmiyyətə 69 maddə ilə təqdim edilən Azərbaycan dilinin yeni orfoqrafiya qaydaları layihəsində yalnız 10 maddəyə dəyişikliyin edilməsi məsələsi müzakirə ediləcək, layihədə qalan 59 maddəyə isə heç bir dəyişiklik edilməyəcək və onlar hazırda olduğu kimi saxlanılacaq.
Bunu özəl olaraq Trend-ə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) vitse-prezidenti, AMEA Orfoqrafiya Komissiyasının sədr müavini, akademik İsa Həbibbəyli deyib.
Onun sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinə cəmi 10 maddəyə dəyişikliyin edilməsi ilə bağlı layihə təqdim ediləcək:
“Yeni təklif olunan orfoqrafiya qaydaları layihəsindəki 69 maddənin 59-u ilə bağlı cəmiyyətdə aparılan müzakirələr nəticəsində qərar qəbul edildi. Onların bundan sonra əlavə müzakirə edilməsinə ehtiyac görmürük. "İsgəndər", "əsgər", "alqı-satqı" kimi sözlərin yazılış qaydası ilə bağlı məsələni də ictimai rəy özü həll etdi. Buna görə də bu məsələyə yenidən baxılmayacaq”.
İ.Həbibbəyli deyib ki, layihədə qalan 10 maddə daha dərin müzakirələrin aparılmasını tələb edir: “Əslində, onlar barədə də razılaşma var. Amma yenə də elmi müzakirələr aparılaraq qərar qəbul edilməlidir. Düşünürəm ki, sentyabrın əvvəlində Orfoqrafiya Komissiyasının üzvləri məzuniyyətdən qayıdan kimi komissiya qayda layihəsini son dəfə müzakirə edərək Nazirlər Kabinetinə təqdim edəcək”.
İ.Həbibbəyli qeyd edib ki, layihədə saxlanılan və baxılacaq məsələlərdən biri qoşa “y” samiti ilə yazılan sözlərdə bir “y” samitinin ixtisar
edilməsidir:
“İndiyə qədər qoşa “y” samiti ilə yazılan sözlərdə “y”lərdən birinin ixtisar edilməsi ilə bağlı təklifə mətbuatda etiraz edən olmayıb. Sadəcə olaraq, deyilirdi ki, bu, qəbul edilərsə, çoxlu sənədlər dəyişəcək və buna da çoxlu maliyyə vəsaiti tələb olunacaq. Ancaq mən adında iki “y” samiti olan nazirliklərə rəsmi olaraq, müraciət etmişəm. Məlum olub ki, bunun üçün çox cüzi maliyyə vəsaiti lazımdır. Çünki bu günə qədər olan sənədlərin heç biri, eyni zamanda bu günə qədər olan ədəbiyyat da dəyişməyəcək. Bu dəyişikliklər yalnız bundan sonra yaranacaq ədəbiyyata, sənədlərə aiddir. Bu dəyişikliklər üçün cüzi maliyyə vəsaitinin tələb edilməsi barədə rəsmi arayış da almışam. “İki “y” samitindən birinin ixtisarı ilə əlaqədar çoxlu maliyyə vəsati lazımdır” arqumenti artıq ortadan qalxıb”.
İ.Həbibbəyli əlavə edib ki, layihədə saxlanılan və baxılacaq digər məsələ tərkibində qoşa “s” samiti olan sözlərin yazılışı ilə bağlıdır. Sözün əvvəlində, ortasında və sonunda iki “s” olan belə belə sözlərlə bağlı komissiya tərəfindən qərar veriləcək:
“Komissiya baxacaq ki, dissertasiya, ssenari, ekspress kimi sözlərdə iki “s” qalsın, ya qalmasın. Sözün ortasında iki eyni samit olub, sonu “a” ilə bitən sözlərdəki həmin samitlərdən birinin yazılıb-yazılmaması ilə bağlı da mübahisəli fikirlər var. Bu da hələ müzakirə ediləcək ki, iki samit qalsın, ya qalmasın. Çünki bəzi sözlərdə, məsələn, qrammatika sözünü bir “m” ilə tələffüz edirik. Amma "simmetriya" sözünü "simetriya" deyə bilmirik. Ona görə də bu məsələ mübahisəlidir. Bu tipli sözlərə yenidən baxılacaq”.
İ.Həbibbəyli deyib edib ki, "Rəbb" və "Tanrı" sözlərinin böyük hərflə yazılması yeni orfoqrafiya qaydaları layihəsində öz əksini tapsa da, bu məsələ də müzakirədən çıxarılıb:
”Orfoqrafiya Komissiyası ümumiyyətlə bu tipli məsələlərin müzakirəyə çıxarılmasını məqsədəuyğun saymır. Ona görə biz də o məsələni müzakirədən çıxarmışıq. Dünyada vahid qayda var, bu sözlər də o qayda ilə yazılmalıdır. Başqa ölkələrdə də bu cür müqəddəs anlayışlar geniş müzakirə edilmir”.
İ.Həbibbəyli qeyd edib ki, layihədə qalan məsələlər eksperiment deyil, islahat xarakterlidir:
“Bu dəyişikliklər artıq dilin özünün yaşadığı, gəlib çatdığı nöqtədir. Orfoqrafiya Komissiyası da obyektiv olacaq və ortaq məxrəcə gələcək. Azərbaycanın elmi tarixində hələ indiyədək orfoqrafiya qaydalarının indiki müzakirəsinə bərabər olan, uzun sürən, belə mübahisəyə səbəb olan müzakirə aparılmayıb. Bu müzakirə cəmiyyətin bütün təbəqələrini əhatə etdi. Onların bir çoxuna işçi qrupda baxıldı və rəylərin statistikası çıxarıldı. Məsələn, hər hansı məsələyə dair 200 adamın 190-ı eyni fikrdə oldusa, onu müzakirəyə çıxarmağa dəyməz”.
Baxış sayı: 409
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 20-07-2018 10:15 | Bölmə: Manşet
İlkin variantda cəmiyyətə 69 maddə ilə təqdim edilən Azərbaycan dilinin yeni orfoqrafiya qaydaları layihəsində yalnız 10 maddəyə dəyişikliyin edilməsi məsələsi müzakirə ediləcək, layihədə qalan 59 maddəyə isə heç bir dəyişiklik edilməyəcək və onlar hazırda olduğu kimi saxlanılacaq.
Bunu özəl olaraq Trend-ə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) vitse-prezidenti, AMEA Orfoqrafiya Komissiyasının sədr müavini, akademik İsa Həbibbəyli deyib.
Onun sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinə cəmi 10 maddəyə dəyişikliyin edilməsi ilə bağlı layihə təqdim ediləcək:
“Yeni təklif olunan orfoqrafiya qaydaları layihəsindəki 69 maddənin 59-u ilə bağlı cəmiyyətdə aparılan müzakirələr nəticəsində qərar qəbul edildi. Onların bundan sonra əlavə müzakirə edilməsinə ehtiyac görmürük. "İsgəndər", "əsgər", "alqı-satqı" kimi sözlərin yazılış qaydası ilə bağlı məsələni də ictimai rəy özü həll etdi. Buna görə də bu məsələyə yenidən baxılmayacaq”.
İ.Həbibbəyli deyib ki, layihədə qalan 10 maddə daha dərin müzakirələrin aparılmasını tələb edir: “Əslində, onlar barədə də razılaşma var. Amma yenə də elmi müzakirələr aparılaraq qərar qəbul edilməlidir. Düşünürəm ki, sentyabrın əvvəlində Orfoqrafiya Komissiyasının üzvləri məzuniyyətdən qayıdan kimi komissiya qayda layihəsini son dəfə müzakirə edərək Nazirlər Kabinetinə təqdim edəcək”.
İ.Həbibbəyli qeyd edib ki, layihədə saxlanılan və baxılacaq məsələlərdən biri qoşa “y” samiti ilə yazılan sözlərdə bir “y” samitinin ixtisar
edilməsidir:
“İndiyə qədər qoşa “y” samiti ilə yazılan sözlərdə “y”lərdən birinin ixtisar edilməsi ilə bağlı təklifə mətbuatda etiraz edən olmayıb. Sadəcə olaraq, deyilirdi ki, bu, qəbul edilərsə, çoxlu sənədlər dəyişəcək və buna da çoxlu maliyyə vəsaiti tələb olunacaq. Ancaq mən adında iki “y” samiti olan nazirliklərə rəsmi olaraq, müraciət etmişəm. Məlum olub ki, bunun üçün çox cüzi maliyyə vəsaiti lazımdır. Çünki bu günə qədər olan sənədlərin heç biri, eyni zamanda bu günə qədər olan ədəbiyyat da dəyişməyəcək. Bu dəyişikliklər yalnız bundan sonra yaranacaq ədəbiyyata, sənədlərə aiddir. Bu dəyişikliklər üçün cüzi maliyyə vəsaitinin tələb edilməsi barədə rəsmi arayış da almışam. “İki “y” samitindən birinin ixtisarı ilə əlaqədar çoxlu maliyyə vəsati lazımdır” arqumenti artıq ortadan qalxıb”.
İ.Həbibbəyli əlavə edib ki, layihədə saxlanılan və baxılacaq digər məsələ tərkibində qoşa “s” samiti olan sözlərin yazılışı ilə bağlıdır. Sözün əvvəlində, ortasında və sonunda iki “s” olan belə belə sözlərlə bağlı komissiya tərəfindən qərar veriləcək:
“Komissiya baxacaq ki, dissertasiya, ssenari, ekspress kimi sözlərdə iki “s” qalsın, ya qalmasın. Sözün ortasında iki eyni samit olub, sonu “a” ilə bitən sözlərdəki həmin samitlərdən birinin yazılıb-yazılmaması ilə bağlı da mübahisəli fikirlər var. Bu da hələ müzakirə ediləcək ki, iki samit qalsın, ya qalmasın. Çünki bəzi sözlərdə, məsələn, qrammatika sözünü bir “m” ilə tələffüz edirik. Amma "simmetriya" sözünü "simetriya" deyə bilmirik. Ona görə də bu məsələ mübahisəlidir. Bu tipli sözlərə yenidən baxılacaq”.
İ.Həbibbəyli deyib edib ki, "Rəbb" və "Tanrı" sözlərinin böyük hərflə yazılması yeni orfoqrafiya qaydaları layihəsində öz əksini tapsa da, bu məsələ də müzakirədən çıxarılıb:
”Orfoqrafiya Komissiyası ümumiyyətlə bu tipli məsələlərin müzakirəyə çıxarılmasını məqsədəuyğun saymır. Ona görə biz də o məsələni müzakirədən çıxarmışıq. Dünyada vahid qayda var, bu sözlər də o qayda ilə yazılmalıdır. Başqa ölkələrdə də bu cür müqəddəs anlayışlar geniş müzakirə edilmir”.
İ.Həbibbəyli qeyd edib ki, layihədə qalan məsələlər eksperiment deyil, islahat xarakterlidir:
“Bu dəyişikliklər artıq dilin özünün yaşadığı, gəlib çatdığı nöqtədir. Orfoqrafiya Komissiyası da obyektiv olacaq və ortaq məxrəcə gələcək. Azərbaycanın elmi tarixində hələ indiyədək orfoqrafiya qaydalarının indiki müzakirəsinə bərabər olan, uzun sürən, belə mübahisəyə səbəb olan müzakirə aparılmayıb. Bu müzakirə cəmiyyətin bütün təbəqələrini əhatə etdi. Onların bir çoxuna işçi qrupda baxıldı və rəylərin statistikası çıxarıldı. Məsələn, hər hansı məsələyə dair 200 adamın 190-ı eyni fikrdə oldusa, onu müzakirəyə çıxarmağa dəyməz”.
Baxış sayı: 409
Bölməyə aid digər xəbərlər
8-07-2026, 20:51
Türkiyə Ukraynada ABŞ-ın sülh təşəbbüslərini dəstəklədiyini bildirib
8-07-2026, 20:45
Tramp Kiyevin neft emalı zavodlarına endirdiyi zərbələri münaqişənin sona çatmasına kömək edəcək eskalasiya adlandırdı
7-07-2026, 21:39
Tramp: "Ukraynadakı münaqişənin yaxın gələcəkdə həlli mümkündür"
7-07-2026, 21:25
"Polymarket", Ronaldonun Dünya Kubokunda göz yaşlarına qoyulan mərcləri qəbul etmədi.
5-07-2026, 18:32
Prezidentlik müddətini başa vurduqdan sonra Makron milyarder Nielin rəhbərliyi altında vəzifə tuta bilər
2-07-2026, 17:30
Peskov Kallasın son təhdidinə cavab verdi
28-06-2026, 12:58
Medvedev: "Ermənistanın Qərbin nəzarətindən qaçması çətin olacaq"
24-06-2026, 19:17
Bessent: "Rusiya Ukraynadakı münaqişədən sonra dollar sisteminə qayıtmaq istəyəcək"
24-06-2026, 19:14
Ukraynanın keçmiş xarici işlər naziri Kuleba Trampın münaqişə ilə bağlı mövqeyini dəyişdiyinə şübhə edir
24-06-2026, 16:10
"Spartak Moskva"nın keçmiş kapitanı Cikiya Türkiyədən Rusiya Premyer Liqasına qayıdıb
24-06-2026, 16:02
Sanksiyalar altında olan idmançıları ac itlərlə müqayisə etdi
24-06-2026, 15:58
Lavrov Trampın Kiyevə hərbi əməliyyatları sərtləşdirməyə icazə verdiyinə dair media xəbərlərinə şübhə ilə yanaşıb
22-06-2026, 20:48
Vens İranın MAQATE müfəttişlərini qəbul etməyə razı olduğunu bildirdi
22-06-2026, 16:03
Kreml: Putin və Lukaşenko tezliklə Zelenskinin Belarusa qarşı təhdidlərini müzakirə edəcəklər
21-06-2026, 20:09
Diesen: "London və NATO ölkələri vətəndaşlarını hədəfə çeviriblər"
18-06-2026, 20:36
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi: Heç bir hava hücumundan müdafiə sistemləri NATO ölkələrini cavab zərbələrindən xilas edə bilməz
18-06-2026, 20:17
Zaxarova avropalı diplomat Kaja Kallasın yalan danışdığını iddia etdi
17-06-2026, 20:48
Tramp Rusiyaya qarşı yeni sanksiyaların neft qiymətlərindən asılı olduğunu bildirdi
16-06-2026, 19:49
Lavrov Ukraynanın Avropa Birliyinə daxil olmasında üstünlüklər tapdı
16-06-2026, 19:37
"Rusiyanın unikal qızı": Karelin İsinbayevanın müdafiəsindən danışdı
16-06-2026, 19:10
Von der Leyen AB-ni Kiyevə dəstəyini ikiqat artırmağa çağırdı
15-06-2026, 18:10
Çin etiraf etdi ki, İsrail ABŞ-İran sazişini poza bilər
14-06-2026, 19:26
Pentaqon Hörmüz boğazından minaların təmizlənməsinin nə qədər vaxt aparacağını izah etdi
14-06-2026, 19:22
İsrailin Livana hücumu ABŞ-İran danışıqlar prosesini çətinləşdirib
14-06-2026, 16:28
Lavrov Türkiyə Xarici İşlər Naziri ilə Yaxın Şərq və Qara dənizdəki vəziyyəti müzakirə edəcək
11-06-2026, 23:20
Kanadada itkin düşən rusiyalı gimnast tapılıb
11-06-2026, 11:06
Dmitriyev Vitkoff və Kuşnerlə yenidən nə vaxt görüşəcəyini açıqladı
10-06-2026, 19:15
Bolqarıstan Baş naziri Radev Ukraynaya silah tədarükünün dayandırıldığını təsdiqlədi
10-06-2026, 19:11
Lavrov Ermənistanın NATO ilə artan əməkdaşlığına diqqət çəkdi
9-06-2026, 20:49
Makron heyrətləndi, Starmer panikaya düşdü: Dünya siyasətçiləri "60 dəqiqə" verilişinə reaksiya verdi
9-06-2026, 09:47
Kallas ortaq Avropa ordusunun yaradılmasına qarşı çıxdı
7-06-2026, 08:55
Torrembini: "İtaliya şirkətləri sanksiyalara baxmayaraq Rusiyada fəaliyyət göstərir"
7-06-2026, 08:19
Vulin: "Avropa Rusiyanı məhv etməyə çalışarkən tarixin risklərini və dərslərini unudur"
7-06-2026, 08:06
Kartayzer Avropanın hansı siyasətçilərdən məhrum olduğunu izah etdi
4-06-2026, 23:18
Putin Trampın Ukraynadakı münaqişənin sülh yolu ilə həlli ilə bağlı təkliflərini qiymətləndirdi
4-06-2026, 23:15
Putin: "Ukrayna rusdilli ölkədir"