23:56 / 14-08-2026
Naxçıvanın sürətli sosial-iqtisadi inkişafı təmin ediləcək
17:48 / 14-08-2026
Nağıllar Aləmi Uşaq Bağçası: Yaradıcılıq və Vətən sevgisi
17:38 / 14-08-2026
Tahir Gözel 1 milyon manat “premiya” sözü verdi
17:34 / 14-08-2026
Naxçıvanın iqtisadi fəallığı artır-Könül Nurullayeva
17:28 / 14-08-2026
“600-dən çox bal toplayanların bəziləri tibbə qəbul olmayacaq”
17:18 / 14-08-2026
DSX-də generalların yeri dəyişdi - Müzəffər Pirizadə Elçin Quliyevin müavini oldu
19:26 / 13-08-2026
Ukraynalı futbolçu Zabarnıy Safonovu PSJ-nin komanda fotosundan çıxardı
19:21 / 13-08-2026
Nyu-York şəhərində Zelenskinin mükafatlandırılmasına qarşı imzalar toplanır
19:17 / 13-08-2026
Turistin ölümü ilə bağlı qayığın sahibi və sürücüsü saxlanılıb
19:15 / 13-08-2026
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Britaniyanın hərbi əlaqələri bərpa etmək təklifini almayıb
19:12 / 13-08-2026
XİN: Rusiya Qara dənizdə hərbi əməliyyatlara moratorium qoyulması ilə bağlı Türkiyədən heç bir təklif almayıb
19:08 / 13-08-2026
Yaponiya hərbi neytrallıqdan uzaqlaşır
19:05 / 13-08-2026
Mikroavtobus sürücüsü saxlanılıb
19:03 / 13-08-2026
Keçmiş Ali Rada üzvü Ukraynanın Polşadakı hərbi parada niyə dəvət olunmadığını izah etdi
19:01 / 13-08-2026
Ukrayna Litvada sursat fabriki tikməyi planlaşdırır
18:57 / 13-08-2026
Limanında partlayış baş verib, nəticədə bir nəfər ölüb
18:55 / 13-08-2026
Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, Avropa Putinin gəmilərin ələ keçirilməsi ilə bağlı xəbərdarlığına qulaq asıb
18:51 / 13-08-2026
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin 55 yaşdan yuxarı ən azı 15 əsgəri Çerniqov yaxınlığında ölüb
18:49 / 13-08-2026
Polşada ukraynalı yeniyetmələr aksentlərinə görə döyülüblər
18:43 / 13-08-2026
Qərb Rusiyanın Xəzər dənizi vasitəsilə İrana təchizat etdiyini bildirib
18:40 / 13-08-2026
Filippot Zelenskinin təxribatlarının ifşa olunduğunu elan etdi
17:21 / 13-08-2026
Gürcüstanın Rusiya ilə sərhədi çay suyunun səviyyəsinin qalxması səbəbindən bağlanıb
17:18 / 13-08-2026
Sevastopol sakinləri hərbçinin qətlində şübhəli bilinən şəxsin tutulmasına kömək etdilər
17:15 / 13-08-2026
Səfirlik Putinin Kuril adalarına səfəri ilə bağlı Tokionun etirazını əsassız adlandırıb
17:11 / 13-08-2026
MKİ Avropanı mümkün Rusiya hücumları ilə bağlı xəbərdar etdi
23:31 / 12-08-2026
Magistral yolda qaya sürüşməsi baş verib
23:28 / 12-08-2026
Atəşfəşanlıq nəticəsində qaçan Alman çoban itini tapmaq üçün müşahidə kameralarından istifadə ediblər
17:21 / 12-08-2026
Qayıq qayaya çırpıldıqdan sonra bir qadın öldü
17:17 / 12-08-2026
Rusiya Yaponiya üçün düşmən deyil, tərəfdaş olaraq qalır
17:02 / 12-08-2026
Cinayət tərkibinin olmaması səbəbindən bəraət tələb edir
17:00 / 12-08-2026
Rus qadınına hücum edən kişinin cəzasının ağır olacağını açıqladı
16:57 / 12-08-2026
Tramp Türkiyədən təyyarə dəyişdirməli olduğunun səbəbini izah etdi
10:45 / 12-08-2026
Tramp Amerika qanunlarının sərtliyindən şikayətləndi
10:42 / 12-08-2026
Bir neçə nəfər fast food restoranında zəhərlənib
10:40 / 12-08-2026
Media Burnhamın Britaniya Baş naziri kimi ilk uğursuzluğunu xəbər verir
10:32 / 12-08-2026
Tramp təhdid olunduğunu iddia etdi
TALEYİMİZDƏKİ XİLASKARLIQ VƏ İNKİŞAF -HEYDƏR ƏLİYEV-95
Tarix: 09-05-2018 23:04 | Bölmə: Gündəm
Ölkəmiz artıq müstəqilliyinin 27 – ci ilini yaşayır. Bu zaman çərçivəsində Azərbaycan bir çox sınaqlardan qəhrəmanlıqla çıxaraq,bugünkü inkişafa gəlib çıxmışdır. Yeni mərhələ təkcə siyasi keçidi tələb etməməklə, eyni zamanda iqtisadi və sosial, mədəni və digər sahələrin də dəyişikliklərə uğramasını özündə cəmləşdirmişdir. İqtisadiyyatın elə əsaslar üzərində qurulması lazım idi ki, əldə olunacaq nəticələr milli zəmində dövlətimizin yaxından köməyi olsun.
Bazar iqtisadi sisteminə keçən ölkəmizdə hər bir sahənin dərindən incələnməsi, yerində və düzgün istifadə olunması mühüm məqsəd idi. Təbii ki, bütün bunlar həm çətin, həm zəruri, həm də bugünkü dövr üçün olduqca əhəmiyyətli idi. Çünki bir iqtisadi formasiyadan digərinə keçid etmək müvafiq dövr üçün böyük həssaslıq tələb edirdi. Aydın məsələdir ki, keçmiş iqtisadi sistemdən müasir iqtisadi sistemə birdən-birə keçmək olmazdı. Əvvəlcə, həmin iqtisadi sistemin dayaqlarını zəiflətmək və bunların əsasında da yeni iqtisadi mühiti formalaşdırmaq lazım idi. Bunlar isə böyük təcrübə və nəhəng iqtisadi islahatlar əsasında mümkün ola bilərdi.
1988-1993-cü illər arasında sadalanan məsələlərin gerçəkliyə qovuşması çox çətin idi. Çünki bir tərəfdən tarixi düşmənlərimiz olan ermənilərin torpaqlarımıza təcavüzü, bir tərəfdən daxili siyasi çəkişmələr, digər tərəfdən isə müstəqillik yolunda siyasi və iqtisadi yeniliklərin edilməsi zərurəti həqiqətən də əsas maneə obyektinə çevrilməklə vəziyyətdən çıxış üçünmüdriklik tələb edirdi. Amma təəssüf hissi ilə qeyd etmək lazımdır ki, işğal olunan iyirmi faiz torpaqlarımız, öz torpaqlarımızda qaçqın kimi yaşamağa məcbur olan bir milyon iki yüz min soydaşımız məhz həmin dövrlərin mirası kimi hələ də qalmaqdadır. İqtisadiyyatımıza altmış milyard dollar həcmində ziyan dəymiş və zəngin maddi-mədəni dəyərlərə malik ərazilərimiz düşmən tapdağı altında imdad diləməkdədir.
1993-cü ilə qədərki dövrü ölkəmizin hərtərəfli gerilik dövrü kimi xarakterizə etmək olar. Elə təkcə torpaqlarımızda baş alıb gedən müharibə, gündəlik hal alan şəhidlər, hər bir regionda və evdə mövcud olan ruh düşkünlüyü və göz yaşları dediklərimizə əyani sübutdur. Dünyanın heç bir ölkəsi tərəfindən dəstəklənməyən və bununla da haqlı ikən haqsız və-ziyyətə düşən respublikamız acınacaqlı günlərini yaşayırdı. Həmin dövrlərdə nə sərhəddə, nə ölkə daxilində, nə də buna görə xarici arenada heç bir əlverişli mühit yox idi. Res-publikamızın inkişafını təmin edə biləcək sahələrin heç biri diqqətdə deyildi. Əhalinin sosial-iqtisadi vəziyyəti ən aşağı həddə düşmüşdü. Əldə olan imkanların dəyərləndirilməməsi, ölkəmizin iqtisadi potensialından nəinki yetərincə, hətta ümumiyyətlə istifadə olunmaması beynəlxalq miqyasda da mövqelərin olmamasına səbəb olurdu. Bir sözlə, bəhs olunan dövrdə ölkəmizin siyasi-iqtisadi, sosial-mədəni və digər sahələrində əsl maneə var idi.
Bütün bu kimi problemlərin aradan qaldırılmasında yeganə çıxış yolu Heydər Əliyev kimi müdrik rəhbərin, qətiyyətli liderin olması ola bilərdi. Danılmaz faktdır ki, keçmiş ittifaqdan ayrılan ölkə kimi Azərbaycanda siyasi sabitlik yox dərəcəsində idi. Ancaq buna baxmayaraq, ölkəmizin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikası özünün siyasi və hərtərəfli sabitliyi, həmçinin inkişafı ilə digər bölgələrə nümunə oldu. Buradan da görünür ki, Heydər Əliyev siyasətinin xalqımıza bəxş etdiyi nailiyyətlər onun hər bir üzvünün payına düşmüş və xoşbəxtlik rəmzi olmaqla gündəlik həyat tərzində özünü göstərməkdədir. Bu bir həqiqətdir ki, Heydər Əliyev müdrikliyi olmasaydı, Xocalı soyqırımı bu günə qədər bir çox bölgələrimizdə təkrar oluna bilərdi. 1988-ci ildən 1993-cü ilə qədər olan dövrdə faciəvi 20 Yanvar hadisələri, torpaqların işğalı, eləcə də dövlətimizi və ərazi bütövlüyümüzü təhlükə altına alan digər siyasi təxribatlar kimi yüzlərlə faktları sadalamaq mümkündür. Təkcə ermənilər tərəfindən Azərbaycana qarşı edilən təcavüzün dağıntılarını və ziyanlarını, bir sözlə, acı nəticələrini göstərmək yerinə düşər:
Yaşayış məntəqələri 900
Evlər 150 000
İctimai binalar 7 000
Məktəblər 693
Uşaq bağçaları 855
Tibb müəssisələri 695
Kitabxanalar 927
Məbədlər 44
Məscidlər 9
Tarixi abidələr, saraylar və muzeylər 473
Muzey eksponatları 40 000
Sənaye və kənd təsərrüfatı müəssisələri 6 000
Avtomobil yolları 2 670
Körpülər 160
Su kommunikasiyaları 2 300 km
Qaz kommunikasiyaları 2 000 km
Elektrik xətləri 15 000 km
Meşələr 280 000 ha
Kənd təsərrüfatı üçün yaralı torpaqlar 1 000 000 ha
İrriqasiya sistemləri 1 200 km
Ulu Tanrının xalqımıza nicat yolu kimi bəxş etdiyi Heydər Əliyev taleyin və zamanın ən zəruri anlarında qarşımızda işıq oldu və bu bəlalara son qoyuldu.
Heydər Əliyev siyasətinin ölkəmiz üçün bəxş etdiyi tərəqqi və yüksəliş yuxarıda sadalanan məqamların asan izahına imkan verir. Bu gün hər bir vətəndaş ulu öndərin başladığı və ölkə Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən zənginləşməklə davam etdirilən siyasətin ən fəal təbliğatçılarıdırlar.
Böyük Heydər Əliyev siyasətinin ölkəmizə bəxş etdiyi uğurları sadalamaqla bitməz. Bu uğurlar özünü respublikamızın inkişafını təmin edəcək bütün sahələrdə göstərməkdədir. 1995-ci ildən başlanan nəhəng aqrar islahatlar ümumilikdə yeni iqtisadi şərait üçün əlverişli mühit yaratmışdır. Təbiidir ki, bütün dövrlər üçün öz aktuallığını saxlayan yeganə və strateji məsələ xalqımızın firavan həyat tərzinin təminatından ibarətdir. Bu baxımdan da müstəqilliyimizin ilk illərində əsasları yaradılan bazar iqtisadi sisteminin mühüm ünsürlərindən biri kimi məhz əhali və onun səmərəli məşğulluğunun təmin olunması təşkil edirdi. Aydındır ki, bunun təmin olunması üçün ilk əvvəl yeni iqtisadi sistemin tam formalaşmasına imkanlar yaradılmalı idi. Elə bu məqsədlə də xalqın içərisindən çıxan dahi rəhbərimiz xalqımızın gələcəyi üçün də davamlı fəaliyyətə başladı. Bu məqsədlə 1995-ci il 18 fevral tarixində iki böyük qanuna imza atdı. Bunlardan biri “Aqrar İslahatların əsasları haqqında”, digəri isə “Sovxoz və kolxozların islahatı haqqında” qanunlardan ibarət idi. Hər iki qanun müasir bazar iqtisadi sisteminin mahiyyətini və xüsusiyyətlərini özündə əks etdirməkdədir. Çünki bazar münasibətləri ilə uyğunlaşmayan və bu iqtisadi sistemin tələblərinə cavab verməyən təsərrüfat subyektlərinin yeniləri ilə əvəz olunması zərurəti özünü göstərirdi. Buna görə də həmin təsərrüfatlarda islahatların aparılması lazım idi. Həmin prosesdə ardıcıl fəaliyyəti təmin etmək məqsədi ilə elə 1995-ci ilin ok-tyabr ayında Dövlət Mülkiyyətinin Özəlləşdirilməsini nəzərdə tutan eyni adlı Dövlət Proqramı qəbul olundu. Bu Proqram 1996-1998, 1998-2000, 2000-2001, 2001-2005-ci illəri əhatə etməklə müasir milli iqtisadi inkişafın təməl prinsiplərini təşkil edirdi. Burada bir məqamı qeyd etmək lazımdır ki, həyata keçirilən bu tədbirlər özünün genişmiqyaslı olmağı ilə seçil-məklə, həm də gündəlik hal almışdır. 1996-cı ilin iyul ayında “Torpaq islahatı haqqında” qanunun qəbul edilməsi bu istiqa-mətdə təkanverici qüvvəyə çevrildi. Bu qanuna görə ölkəmizin torpaqlarının əksər hissəsi özəlləşdirilərək dövlət, xüsusi və bələdiyyə mülkiyyətinə verildi. Yəni bir müstəqil dövlət kimi zə-ruri olan hər bir tədbir vaxtında və faydalı həllini tapırdı.
Qeyd edək ki, bütün bunlar ölkəmizdə hər bir sahə kimi əhalinin məşğulluq məsələsinə diqqət ayırmağa imkan yaratmışdır. Yuxarıda sadalanan məqamlardan görünür ki, həyata keçirilmiş məqsədyönlü iqtisadi tədbirlər əhalinin məşğulluq probleminin həllində aqrar sektorun rolunu önə çəkmiş və bunu daha da təkmilləşdirmişdir. Ümummilli liderimizin siyasi fəaliyyətinin Naxçıvan dövründə göstərilən məsələlərin də uğurlu başlanğıcı təmin olunmuş və nümunəvi nəticələr əldə olunmuşdur. Belə ki, 1992-ci il aprel ayının 6-da Naxçıvan MR Ali Məclisinin qəbul etdiyi “Naxçıvan Muxtar Respublikasında zərərlə işləyən kolxoz və sovxozların ləğv edilməsi və onların əsasında şəxsi təsərrüfatların yaradılması haqqında” qərar və rentabelsiz işləyən kolxoz və sovxozların ictimai mal-qarasının özəlləşdirilməsini nəzərdə tutan təkliflər aqrar sahədə məhsul istehsalının artırılmasına, eyni zamanda məşğulluğun yüksəldilməsinə şərait yaradan mühüm addımlar idi. Bu qərarlarla Naxçıvan MR-də aqrar sahənin yeni iqtisadi sistemin tələbləri əsasında inkişaf etdirilməsinə, eyni zamanda burada əhalinin səmərəli məşğulluq təminatının formalaşdırılmasına möhkəm zəmin yaranmış oldu.
Ölkə miqyasında isə 2 iyul 2001-ci il tarixdə “Məşğulluq haqqında” Qanun qəbul edilmiş və müvafiq sahə üzrə hüquqi baza təkmilləşdirilmişdir. Qeyd edək ki, bu qanun 27 iyun 1991-ci il tarixdə qəbul olunmuş eyniadlı qanundan daha mü-kəmməl olmaqla, bu günümüzlə səsləşməkdədir. Bundan əlavə, dövlət başçısı İlham Əliyev tərəfindən 26 oktyabr 2005-ci il tarixdə imzalanan sərəncamla 2006-2015-ci illəri nəzərdə tutan “Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyası”nın, 15 may 2007-ci il tarixdə imzalanmış sərəncamla isə “Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsi üzrə (2007-2010-cu illər) Dövlət Proqramı”nın təsdiq edilməsi məşğulluq səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün real imkanlar yarat-mışdır. Həmin Dövlət Proqramının vəzifələri iqtisadi inkişafa və səmərəli məşğulluğun təmin edilməsinə istiqamətləndirilmiş makroiqtisadi siyasətin həyata keçirilməsi kimi izah edilmişdir. Məşğulluq potensialının artırılması istiqamətindəki tədbirlər özünün davamlılığı ilə daha da önəm qazanmış, birinci mərhələdə 2004-2008-ci illəri, ikinci mərhələdə 2009-2013-cü illəri, üçüncü mərhələdə isə 2014-2018-ci illəri əhatə əhatə edən “Regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramları” qəbul olunmuşdur. Həmin tarixi sənədlərlə bir daha bir çox sahələr-xüsusən də aqrar sektor üzrə məşğulluğun təminat mexanizmi tam olaraq yerinə yetirilmişdir.
Ulu öndər Heydər Əliyevin ideyalarının Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi nəticəsində bu gün Azərbaycan ən yüksək zirvələri fəth edir. Ölkəmiz son illərdə iqtisadi artımın sürətinə görə liderliyi ələ alıb. Bu gün harda yaşamasından asılı olmayaraq hər bir azərbaycanlı belə bir ölkənin vətəndaşı olmaqdan qürur duyur. Güclü, qüdrətli, demokratik prinsipləri bu gününün, sabahının əsası kimi qəbul edən Azərbaycan qürur mənbəyimizdir.
Cavadxan QASIMOV,
İqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Baxış sayı: 1 253
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 09-05-2018 23:04 | Bölmə: Gündəm
Ölkəmiz artıq müstəqilliyinin 27 – ci ilini yaşayır. Bu zaman çərçivəsində Azərbaycan bir çox sınaqlardan qəhrəmanlıqla çıxaraq,bugünkü inkişafa gəlib çıxmışdır. Yeni mərhələ təkcə siyasi keçidi tələb etməməklə, eyni zamanda iqtisadi və sosial, mədəni və digər sahələrin də dəyişikliklərə uğramasını özündə cəmləşdirmişdir. İqtisadiyyatın elə əsaslar üzərində qurulması lazım idi ki, əldə olunacaq nəticələr milli zəmində dövlətimizin yaxından köməyi olsun.Bazar iqtisadi sisteminə keçən ölkəmizdə hər bir sahənin dərindən incələnməsi, yerində və düzgün istifadə olunması mühüm məqsəd idi. Təbii ki, bütün bunlar həm çətin, həm zəruri, həm də bugünkü dövr üçün olduqca əhəmiyyətli idi. Çünki bir iqtisadi formasiyadan digərinə keçid etmək müvafiq dövr üçün böyük həssaslıq tələb edirdi. Aydın məsələdir ki, keçmiş iqtisadi sistemdən müasir iqtisadi sistemə birdən-birə keçmək olmazdı. Əvvəlcə, həmin iqtisadi sistemin dayaqlarını zəiflətmək və bunların əsasında da yeni iqtisadi mühiti formalaşdırmaq lazım idi. Bunlar isə böyük təcrübə və nəhəng iqtisadi islahatlar əsasında mümkün ola bilərdi.
1988-1993-cü illər arasında sadalanan məsələlərin gerçəkliyə qovuşması çox çətin idi. Çünki bir tərəfdən tarixi düşmənlərimiz olan ermənilərin torpaqlarımıza təcavüzü, bir tərəfdən daxili siyasi çəkişmələr, digər tərəfdən isə müstəqillik yolunda siyasi və iqtisadi yeniliklərin edilməsi zərurəti həqiqətən də əsas maneə obyektinə çevrilməklə vəziyyətdən çıxış üçünmüdriklik tələb edirdi. Amma təəssüf hissi ilə qeyd etmək lazımdır ki, işğal olunan iyirmi faiz torpaqlarımız, öz torpaqlarımızda qaçqın kimi yaşamağa məcbur olan bir milyon iki yüz min soydaşımız məhz həmin dövrlərin mirası kimi hələ də qalmaqdadır. İqtisadiyyatımıza altmış milyard dollar həcmində ziyan dəymiş və zəngin maddi-mədəni dəyərlərə malik ərazilərimiz düşmən tapdağı altında imdad diləməkdədir.
1993-cü ilə qədərki dövrü ölkəmizin hərtərəfli gerilik dövrü kimi xarakterizə etmək olar. Elə təkcə torpaqlarımızda baş alıb gedən müharibə, gündəlik hal alan şəhidlər, hər bir regionda və evdə mövcud olan ruh düşkünlüyü və göz yaşları dediklərimizə əyani sübutdur. Dünyanın heç bir ölkəsi tərəfindən dəstəklənməyən və bununla da haqlı ikən haqsız və-ziyyətə düşən respublikamız acınacaqlı günlərini yaşayırdı. Həmin dövrlərdə nə sərhəddə, nə ölkə daxilində, nə də buna görə xarici arenada heç bir əlverişli mühit yox idi. Res-publikamızın inkişafını təmin edə biləcək sahələrin heç biri diqqətdə deyildi. Əhalinin sosial-iqtisadi vəziyyəti ən aşağı həddə düşmüşdü. Əldə olan imkanların dəyərləndirilməməsi, ölkəmizin iqtisadi potensialından nəinki yetərincə, hətta ümumiyyətlə istifadə olunmaması beynəlxalq miqyasda da mövqelərin olmamasına səbəb olurdu. Bir sözlə, bəhs olunan dövrdə ölkəmizin siyasi-iqtisadi, sosial-mədəni və digər sahələrində əsl maneə var idi.
Bütün bu kimi problemlərin aradan qaldırılmasında yeganə çıxış yolu Heydər Əliyev kimi müdrik rəhbərin, qətiyyətli liderin olması ola bilərdi. Danılmaz faktdır ki, keçmiş ittifaqdan ayrılan ölkə kimi Azərbaycanda siyasi sabitlik yox dərəcəsində idi. Ancaq buna baxmayaraq, ölkəmizin ayrılmaz tərkib hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikası özünün siyasi və hərtərəfli sabitliyi, həmçinin inkişafı ilə digər bölgələrə nümunə oldu. Buradan da görünür ki, Heydər Əliyev siyasətinin xalqımıza bəxş etdiyi nailiyyətlər onun hər bir üzvünün payına düşmüş və xoşbəxtlik rəmzi olmaqla gündəlik həyat tərzində özünü göstərməkdədir. Bu bir həqiqətdir ki, Heydər Əliyev müdrikliyi olmasaydı, Xocalı soyqırımı bu günə qədər bir çox bölgələrimizdə təkrar oluna bilərdi. 1988-ci ildən 1993-cü ilə qədər olan dövrdə faciəvi 20 Yanvar hadisələri, torpaqların işğalı, eləcə də dövlətimizi və ərazi bütövlüyümüzü təhlükə altına alan digər siyasi təxribatlar kimi yüzlərlə faktları sadalamaq mümkündür. Təkcə ermənilər tərəfindən Azərbaycana qarşı edilən təcavüzün dağıntılarını və ziyanlarını, bir sözlə, acı nəticələrini göstərmək yerinə düşər:
Yaşayış məntəqələri 900
Evlər 150 000
İctimai binalar 7 000
Məktəblər 693
Uşaq bağçaları 855
Tibb müəssisələri 695
Kitabxanalar 927
Məbədlər 44
Məscidlər 9
Tarixi abidələr, saraylar və muzeylər 473
Muzey eksponatları 40 000
Sənaye və kənd təsərrüfatı müəssisələri 6 000
Avtomobil yolları 2 670
Körpülər 160
Su kommunikasiyaları 2 300 km
Qaz kommunikasiyaları 2 000 km
Elektrik xətləri 15 000 km
Meşələr 280 000 ha
Kənd təsərrüfatı üçün yaralı torpaqlar 1 000 000 ha
İrriqasiya sistemləri 1 200 km
Ulu Tanrının xalqımıza nicat yolu kimi bəxş etdiyi Heydər Əliyev taleyin və zamanın ən zəruri anlarında qarşımızda işıq oldu və bu bəlalara son qoyuldu.
Heydər Əliyev siyasətinin ölkəmiz üçün bəxş etdiyi tərəqqi və yüksəliş yuxarıda sadalanan məqamların asan izahına imkan verir. Bu gün hər bir vətəndaş ulu öndərin başladığı və ölkə Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən zənginləşməklə davam etdirilən siyasətin ən fəal təbliğatçılarıdırlar.
Böyük Heydər Əliyev siyasətinin ölkəmizə bəxş etdiyi uğurları sadalamaqla bitməz. Bu uğurlar özünü respublikamızın inkişafını təmin edəcək bütün sahələrdə göstərməkdədir. 1995-ci ildən başlanan nəhəng aqrar islahatlar ümumilikdə yeni iqtisadi şərait üçün əlverişli mühit yaratmışdır. Təbiidir ki, bütün dövrlər üçün öz aktuallığını saxlayan yeganə və strateji məsələ xalqımızın firavan həyat tərzinin təminatından ibarətdir. Bu baxımdan da müstəqilliyimizin ilk illərində əsasları yaradılan bazar iqtisadi sisteminin mühüm ünsürlərindən biri kimi məhz əhali və onun səmərəli məşğulluğunun təmin olunması təşkil edirdi. Aydındır ki, bunun təmin olunması üçün ilk əvvəl yeni iqtisadi sistemin tam formalaşmasına imkanlar yaradılmalı idi. Elə bu məqsədlə də xalqın içərisindən çıxan dahi rəhbərimiz xalqımızın gələcəyi üçün də davamlı fəaliyyətə başladı. Bu məqsədlə 1995-ci il 18 fevral tarixində iki böyük qanuna imza atdı. Bunlardan biri “Aqrar İslahatların əsasları haqqında”, digəri isə “Sovxoz və kolxozların islahatı haqqında” qanunlardan ibarət idi. Hər iki qanun müasir bazar iqtisadi sisteminin mahiyyətini və xüsusiyyətlərini özündə əks etdirməkdədir. Çünki bazar münasibətləri ilə uyğunlaşmayan və bu iqtisadi sistemin tələblərinə cavab verməyən təsərrüfat subyektlərinin yeniləri ilə əvəz olunması zərurəti özünü göstərirdi. Buna görə də həmin təsərrüfatlarda islahatların aparılması lazım idi. Həmin prosesdə ardıcıl fəaliyyəti təmin etmək məqsədi ilə elə 1995-ci ilin ok-tyabr ayında Dövlət Mülkiyyətinin Özəlləşdirilməsini nəzərdə tutan eyni adlı Dövlət Proqramı qəbul olundu. Bu Proqram 1996-1998, 1998-2000, 2000-2001, 2001-2005-ci illəri əhatə etməklə müasir milli iqtisadi inkişafın təməl prinsiplərini təşkil edirdi. Burada bir məqamı qeyd etmək lazımdır ki, həyata keçirilən bu tədbirlər özünün genişmiqyaslı olmağı ilə seçil-məklə, həm də gündəlik hal almışdır. 1996-cı ilin iyul ayında “Torpaq islahatı haqqında” qanunun qəbul edilməsi bu istiqa-mətdə təkanverici qüvvəyə çevrildi. Bu qanuna görə ölkəmizin torpaqlarının əksər hissəsi özəlləşdirilərək dövlət, xüsusi və bələdiyyə mülkiyyətinə verildi. Yəni bir müstəqil dövlət kimi zə-ruri olan hər bir tədbir vaxtında və faydalı həllini tapırdı.
Qeyd edək ki, bütün bunlar ölkəmizdə hər bir sahə kimi əhalinin məşğulluq məsələsinə diqqət ayırmağa imkan yaratmışdır. Yuxarıda sadalanan məqamlardan görünür ki, həyata keçirilmiş məqsədyönlü iqtisadi tədbirlər əhalinin məşğulluq probleminin həllində aqrar sektorun rolunu önə çəkmiş və bunu daha da təkmilləşdirmişdir. Ümummilli liderimizin siyasi fəaliyyətinin Naxçıvan dövründə göstərilən məsələlərin də uğurlu başlanğıcı təmin olunmuş və nümunəvi nəticələr əldə olunmuşdur. Belə ki, 1992-ci il aprel ayının 6-da Naxçıvan MR Ali Məclisinin qəbul etdiyi “Naxçıvan Muxtar Respublikasında zərərlə işləyən kolxoz və sovxozların ləğv edilməsi və onların əsasında şəxsi təsərrüfatların yaradılması haqqında” qərar və rentabelsiz işləyən kolxoz və sovxozların ictimai mal-qarasının özəlləşdirilməsini nəzərdə tutan təkliflər aqrar sahədə məhsul istehsalının artırılmasına, eyni zamanda məşğulluğun yüksəldilməsinə şərait yaradan mühüm addımlar idi. Bu qərarlarla Naxçıvan MR-də aqrar sahənin yeni iqtisadi sistemin tələbləri əsasında inkişaf etdirilməsinə, eyni zamanda burada əhalinin səmərəli məşğulluq təminatının formalaşdırılmasına möhkəm zəmin yaranmış oldu.
Ölkə miqyasında isə 2 iyul 2001-ci il tarixdə “Məşğulluq haqqında” Qanun qəbul edilmiş və müvafiq sahə üzrə hüquqi baza təkmilləşdirilmişdir. Qeyd edək ki, bu qanun 27 iyun 1991-ci il tarixdə qəbul olunmuş eyniadlı qanundan daha mü-kəmməl olmaqla, bu günümüzlə səsləşməkdədir. Bundan əlavə, dövlət başçısı İlham Əliyev tərəfindən 26 oktyabr 2005-ci il tarixdə imzalanan sərəncamla 2006-2015-ci illəri nəzərdə tutan “Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyası”nın, 15 may 2007-ci il tarixdə imzalanmış sərəncamla isə “Azərbaycan Respublikasının Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsi üzrə (2007-2010-cu illər) Dövlət Proqramı”nın təsdiq edilməsi məşğulluq səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün real imkanlar yarat-mışdır. Həmin Dövlət Proqramının vəzifələri iqtisadi inkişafa və səmərəli məşğulluğun təmin edilməsinə istiqamətləndirilmiş makroiqtisadi siyasətin həyata keçirilməsi kimi izah edilmişdir. Məşğulluq potensialının artırılması istiqamətindəki tədbirlər özünün davamlılığı ilə daha da önəm qazanmış, birinci mərhələdə 2004-2008-ci illəri, ikinci mərhələdə 2009-2013-cü illəri, üçüncü mərhələdə isə 2014-2018-ci illəri əhatə əhatə edən “Regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramları” qəbul olunmuşdur. Həmin tarixi sənədlərlə bir daha bir çox sahələr-xüsusən də aqrar sektor üzrə məşğulluğun təminat mexanizmi tam olaraq yerinə yetirilmişdir.
Ulu öndər Heydər Əliyevin ideyalarının Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsi nəticəsində bu gün Azərbaycan ən yüksək zirvələri fəth edir. Ölkəmiz son illərdə iqtisadi artımın sürətinə görə liderliyi ələ alıb. Bu gün harda yaşamasından asılı olmayaraq hər bir azərbaycanlı belə bir ölkənin vətəndaşı olmaqdan qürur duyur. Güclü, qüdrətli, demokratik prinsipləri bu gününün, sabahının əsası kimi qəbul edən Azərbaycan qürur mənbəyimizdir.
Cavadxan QASIMOV,
İqtisad üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Baxış sayı: 1 253
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 17:34
Naxçıvanın iqtisadi fəallığı artır-Könül Nurullayeva
8-08-2026, 23:10
“Azərbaycan Vaşinqton üçün daha dəyərli strateji tərəfdaşa çevrilib”
31-07-2026, 10:30
İlham Əliyevin Çolpon-Ata şəhərində rəsmi qarşılanma mərasimi olub
30-07-2026, 19:57
İlham Əliyev Qırğızıstan, Özbəkistan və Tacikistan prezidentləri ilə birlikdə Çolpon-Ata şəhərində Qolf Klubun açılışında iştirak edib
22-07-2026, 08:51
Güclü media etibarlı informasiya təminatını həyata keçirən vacib institutdur-Könül Nurullayeva
21-07-2026, 18:09
İlham Əliyevin Berlində rəsmi qarşılanma mərasimi keçirilib
15-07-2026, 20:10
Şuşa Qlobal Media Forumu reallıqların beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasına imkanı yaratdı-Könül Nurullayeva
13-07-2026, 23:40
İlham Əliyev IV Şuşa Qlobal Media Forumunun açılışında iştirak edib
11-07-2026, 16:26
İlham Əliyev Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndində görülən işlərlə tanış olub və kəndə qayıdan sakinlərlə görüşüb
10-07-2026, 20:58
İlham Əliyev bir sıra beynəlxalq qurumların rəhbər şəxslərini qəbul edib
3-07-2026, 21:27
Emin Ağalarovdan Leyla Əliyevaya ad günü təbriki - Video
2-07-2026, 00:00
İlham Əliyev və Avropa Komissiyasının Prezidenti mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər
29-06-2026, 19:15
Leyla və Alyona Əliyevalar festivalda - Fotolar
23-06-2026, 17:30
Türkmənistan Prezidentinə Qarabağ atı hədiyyə edilib
15-06-2026, 14:06
Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycanın xilasa aparan dönüş nöqtəsi
14-06-2026, 16:16
Vaqif Qurbanovun şərəfli ömür yolu gənc nəsil üçün cəsarət və fədakarlıq nümunəsidir-Könül Nurullayeva
5-06-2026, 00:04
Anar Eminov: “Kibertəhlükəsizlik sahəsində görülən hər bir iş Azərbaycanın təhlükəsiz gələcəyinə qoyulan sərmayədir”
30-05-2026, 16:21
Adil Əliyev haqqında yayılan məlumatlara münasibət bildirdi
28-05-2026, 17:22
İlham Əliyev Xocalı şəhərində “Qarabağ Tekstil Evi” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin (MMC) açılışında iştirak edib
28-05-2026, 17:08
İlham Əliyev Şuşanın Böyük Qaladərəsi kəndində görülən işlərlə tanış olub, sakinlərlə görüşüb
27-05-2026, 23:30
Əli Nağıyev Rusiyada iclasda - Foto
24-05-2026, 21:43
Prezidentin qızı və gəlini Sosial Reabilitasiya Mərkəzində - Fotolar
19-05-2026, 11:35
WUF13 Azərbaycanın dünyaya təqdim etdiyi inkişaf modelinin nümayişidir-Könül Nurullayeva
18-05-2026, 18:32
İlham Əliyev Bakıda Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasının (WUF13) açılış mərasimində iştirak edib
17-05-2026, 19:27
Millət vəkilinin növbəti vətəndaş qəbulu baş tutub
16-05-2026, 12:32
Vüqar Rəhimzadə: "Ümumdünya Şəhərsalma Forumu qlobal inkişaf modellərinin yenidən formalaşdığı mərkəzi platformadır"
12-05-2026, 17:52
İlham Əliyev Bakı Olimpiya Stadionunun ərazisində WUF13 ilə bağlı görülən işlərlə tanış olub
6-05-2026, 23:37
Prezident İlham Əliyev və Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında telefon danışığı olub
6-05-2026, 16:48
Kaya Kallasın səfəri Aİ-Azərbaycan arasında strateji tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsi baxımından vacibdir-Könül Nurullayeva
5-05-2026, 17:38
İlham Əliyev 19-cu “Caspian Agro Week” və 31-ci “InterFood Azerbaijan” sərgiləri ilə tanış olub
4-05-2026, 16:35
İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı formatında çıxış edib-VİDEO
1-05-2026, 13:53
Azərbaycan güləşinin növbəti zəfəri
27-04-2026, 20:45
Vüqar Rəhimzadə: “Sülh və Barışıq üçün Gernika mükafatı” Azərbaycanın sülh modelinin beynəlxalq səviyyədə qəbulu və təsdiqidir"
27-04-2026, 13:45
Leyla Əliyeva İsmayıllı səfərindən fotolar paylaşdı
23-04-2026, 18:20
Vüqar Rəhimzadə: "İmzalanan sənədlər Azərbaycan-Latviya əlaqələrinin gələcək inkişafının aydın mənzərəsini yaradır"
23-04-2026, 18:09
Vüqar Rəhimzadə: "Mənəvi-əxlaqi dəyərlərdən uzaq olan ünsürlərin qarayaxmaları onların daxili xislətini ortaya qoyur
22-04-2026, 15:39
Latviya Prezidentinin rəsmi qarşılanma mərasimi olub
16-04-2026, 19:11
Atletika idmanın əsası, sağlam həyat tərzinin təməli və gənc nəslin fiziki və mənəvi inkişafına töhfə verir
14-04-2026, 16:55
Vüqar Rəhimzadə: "Zərifə xanım Əliyeva elm fədaisi, xeyirxah insan kimi xatirələrdə əbədi yaşayacaq"
14-04-2026, 16:41
Zərifə xanımın rəhbərliyi ilə yeni alim və həkim nəsli formalaşıb-Könül Nurullayeva
8-04-2026, 21:07
İlham Əliyev Milli Aviasiya Akademiyasında Beynəlxalq Təlim Mərkəzinin açılışında iştirak edib
6-04-2026, 23:45
İlham Əliyevin Tbilisidə rəsmi qarşılanma mərasimi olub