21:53 / 29-03-2026
Pakistanda İrandakı müharibənin gərginliyinin azaldılması ilə bağlı dördtərəfli danışıqlar başlayıb
18:40 / 29-03-2026
Binada çardaq yanğını baş verib, sakinlər təxliyə olunur
18:34 / 29-03-2026
Kirkorovun nümayəndəsi müğənninin Hava Limanında siqaret çəkməsi ilə bağlı şərh verdi
18:30 / 29-03-2026
Politoloq Evstafiyev Qərb liderlərinin davranışını şizofreniya adlandırdı
18:26 / 29-03-2026
Amerika mediasına görə, ABŞ İranla müharibəyə başlamamalı idi
18:21 / 29-03-2026
Bujinski Zelenskiyə heç kimin nüvə silahı verməyəcəyini bildirdi
18:07 / 29-03-2026
Finlandiyada iki dron qəzaya uğrayıb
18:04 / 29-03-2026
Bir binada tikinti materialları yanıb
18:01 / 29-03-2026
Fərdi taxta ev yanıb; iki qadının cəsədi tapılıb
17:23 / 29-03-2026
Miller onu musiqi məktəbinə apardıqları üçün valideynlərinə təşəkkür etdi
17:09 / 29-03-2026
Balıq tutarkən iki sakin boğuldu
17:06 / 29-03-2026
Media xəbərlərinə görə, Trampın siyasəti dünyanı yeni bir nüvə dövrünə qərq edə bilər
17:04 / 29-03-2026
Cənubi Afrikada Rusiya-Afrika münasibətləri üzrə mütəxəssis qaçırılıb və öldürülüb
17:01 / 29-03-2026
Ukrayna silah təchizatı ilə bağlı ABŞ-dan zəmanətlər açıqladı
16:58 / 29-03-2026
Naməlum uçan obyekt qəzaya uğrayıb
16:55 / 29-03-2026
İsrail onlarla İran hərbi obyektinə zərbə endirib
16:49 / 29-03-2026
İrəvan kilsəsində Paşinyanla bağlı münaqişə baş verib
16:45 / 29-03-2026
Ölümcül qəza ilə bağlı cinayət işi açılıb
16:41 / 29-03-2026
Çay sularının qalxması səbəbindən şəhər körpülərindən birinin altında nəqliyyatın hərəkəti bağlanıb
16:37 / 29-03-2026
Sürücü Berman Yaponiya Qran Prisində qəzadan sonra sınıqlardan xilas oldu
23:06 / 26-03-2026
İtalyan rejissor opera üzərində işləyərkən qabırğalarını sındırıb
20:18 / 26-03-2026
Yanacaqdoldurma məntəqəsi işçisinə bıçaqla hücum edib
19:56 / 26-03-2026
Tramp bildirib ki, ABŞ İrana qarşı əməliyyat zamanı NATO-dan məyus olub
19:51 / 26-03-2026
"Onlar razılaşma üçün yalvarırlar, amma bacarıb-bacarmayacağımızı bilmirəm": Tramp İran haqqında
18:56 / 26-03-2026
İlk gənə qurbanları peyda olub
18:53 / 26-03-2026
Mütəşəkkil cinayətkar dəstə lideri 21 qətldə ittiham olunur
18:46 / 26-03-2026
Yarımstansiyanı yandırdığına görə saxlanılıb
18:41 / 26-03-2026
İslah müəssisəsinin rəisi rüşvət almaqda şübhəli bilinir
17:49 / 26-03-2026
21 yaşlı tələbə Serbiyada qəribə şəraitdə yoxa çıxıb
17:46 / 26-03-2026
Rusiya İrana hücumun ciddi nəticələrə səbəb olacağı barədə xəbərdarlıq etdi
17:37 / 26-03-2026
Peskov Rusiyanın ABŞ və İran arasında danışıqlara ümid etdiyini bildirdi
17:34 / 26-03-2026
Peskov İranla bağlı vəziyyətin ən pis ssenari üzrə inkişaf etdiyini bildirib
17:32 / 26-03-2026
Zyuqanov İsrail hakimiyyətinin ölkələrini girova çevirdiyini bildirib
17:23 / 26-03-2026
İcazəsiz mitinqdə iştirak edən daha bir iştirakçı həbs edilib
Naxçıvan faunasında dünya elmi üçün yeni arı növü aşkar edilib-Akif Bayramov
Tarix: 11-01-2021 19:20 | Bölmə: Digər
AMEA Naxçıvan Bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən Naxçıvanın flora və fauna biomüxtəlifliyinin öyrənilməsi, nadir, nəsli kəsilmək üzrə olan bitki və heyvan növlərinin qorunması, bioresurslardan səmərəli istifadə imkanlarının araşdırılması istiqamətində tədqiqatlar aparılır.
Əməkdaşlardan İnstitutun “Zooloji tədqiqatlar” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Mahir Məhərrəmov 2004-cü ildən başlayaraq Naxçıvan Muxtar Respublikası faunasının iynəli zarqanadlılarını tədqiq edir.Bacarıqlı entomoloq mütəxəssis Azərbaycan faunası üçün 300-dən artıq vəhşi arı növünü ilk dəfə göstərmiş, onları elmi ədəbiyyata daxil etmişdir. Onun uzunmüddətli araşdırmalarının nəticələridünyanın bir sıra nüfuzlu elmi dərgilərində dərc olunmuş, məqalələri bir çox tanınmış xarici ölkə alimlərinin marağına səbəb olmuşdur.
Həmin tədqiqatların nəticələri və muxtar respublikanıniynəli zarqanadlılar faunasının zənginliyi rus mütəxəssis - Rusiya Elmlər Akademiyası Uzaq Şərq Bölməsi Biomüxtəliflik Elmi Mərkəzinin əməkdaşı, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Maksim Yuryeviç Proşalıkinin diqqətini cəlb etmişdir.Belə ki, o, 2018-2019-cu illərdə Naxçıvana dəvət edilmiş vəazərbaycanlı alimlərlə birlikdə çoxsaylı elmi ekspedisiyalar həyata keçirilmişdir. Ötən müddət ərzində müəlliflərin səmərəli axtarışlarının nəticələrini özündə əks etdirən 11 elmi məqalə ingilis və rus dillərində yüksək indeksli jurnallarda dərc edilmişdir.
Aparılan gərgin araşdırmaların nəticəsi olaraq Naxçıvanın füsunkar guşələrindən olan Darıdağ və Sirabərazisindən yeni arı növü - Hoplisoides flavescens (Sarımtıl hoplisoides) dünya elmi üçün ilk dəfə qeyd edilmişdir.
Qazıcı arı cinsi olan Hoplisoides Avstraliya istisna olmaqla dünyanın bütün zoocoğrafi vilayətlərində yayılıb.Cinsin Palearktikada 10, Oriental regionda 10, Afrotropikal regionda 17, Neotropikal regionda 28,Nearktikada 9, Neotropikal-Nearktikada 8 növüolmaqla dünyada cəmi 82 növü yayılıb.Adıçəkilən arı cinsinin növləri torpaqda, xüsusilə çılpaq, qumlu torpaqda çoxhücrəli yuvalar qurur. Faydalı arı növləri kimi əsasən yarpaqyeyən böcəklərin sürfələrini ovlayıb,onların sayının bioloji tənzimlənməsində əhəmiyyətli rol oynayırlar.
Sarımtıl hoplisoides bütün Palearktik növlərdən mezosomanın qarın hissəsində sarı rəngin və əsasən sarı metasomal sternanın olması ilə fərqlənir.
Qeyd etmək lazımdır ki, respublikamız Palearktikanın bir hissəsi olduğu üçün Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində təyin olunmuş bu yeni arı növü dünya entomologiya elmi üçün dəyərli tövhədir.
Akif Bayramov,
AMEA Naxçıvan Bölməsi Bioresurslar İnstitutunun
“Zooloji tədqiqatlar” şöbəsinin müdiri,
biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Baxış sayı: 513
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 11-01-2021 19:20 | Bölmə: Digər
AMEA Naxçıvan Bölməsinin Bioresurslar İnstitutunun əməkdaşları tərəfindən Naxçıvanın flora və fauna biomüxtəlifliyinin öyrənilməsi, nadir, nəsli kəsilmək üzrə olan bitki və heyvan növlərinin qorunması, bioresurslardan səmərəli istifadə imkanlarının araşdırılması istiqamətində tədqiqatlar aparılır.
Əməkdaşlardan İnstitutun “Zooloji tədqiqatlar” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Mahir Məhərrəmov 2004-cü ildən başlayaraq Naxçıvan Muxtar Respublikası faunasının iynəli zarqanadlılarını tədqiq edir.Bacarıqlı entomoloq mütəxəssis Azərbaycan faunası üçün 300-dən artıq vəhşi arı növünü ilk dəfə göstərmiş, onları elmi ədəbiyyata daxil etmişdir. Onun uzunmüddətli araşdırmalarının nəticələridünyanın bir sıra nüfuzlu elmi dərgilərində dərc olunmuş, məqalələri bir çox tanınmış xarici ölkə alimlərinin marağına səbəb olmuşdur.
Həmin tədqiqatların nəticələri və muxtar respublikanıniynəli zarqanadlılar faunasının zənginliyi rus mütəxəssis - Rusiya Elmlər Akademiyası Uzaq Şərq Bölməsi Biomüxtəliflik Elmi Mərkəzinin əməkdaşı, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Maksim Yuryeviç Proşalıkinin diqqətini cəlb etmişdir.Belə ki, o, 2018-2019-cu illərdə Naxçıvana dəvət edilmiş vəazərbaycanlı alimlərlə birlikdə çoxsaylı elmi ekspedisiyalar həyata keçirilmişdir. Ötən müddət ərzində müəlliflərin səmərəli axtarışlarının nəticələrini özündə əks etdirən 11 elmi məqalə ingilis və rus dillərində yüksək indeksli jurnallarda dərc edilmişdir.
Aparılan gərgin araşdırmaların nəticəsi olaraq Naxçıvanın füsunkar guşələrindən olan Darıdağ və Sirabərazisindən yeni arı növü - Hoplisoides flavescens (Sarımtıl hoplisoides) dünya elmi üçün ilk dəfə qeyd edilmişdir.
Qazıcı arı cinsi olan Hoplisoides Avstraliya istisna olmaqla dünyanın bütün zoocoğrafi vilayətlərində yayılıb.Cinsin Palearktikada 10, Oriental regionda 10, Afrotropikal regionda 17, Neotropikal regionda 28,Nearktikada 9, Neotropikal-Nearktikada 8 növüolmaqla dünyada cəmi 82 növü yayılıb.Adıçəkilən arı cinsinin növləri torpaqda, xüsusilə çılpaq, qumlu torpaqda çoxhücrəli yuvalar qurur. Faydalı arı növləri kimi əsasən yarpaqyeyən böcəklərin sürfələrini ovlayıb,onların sayının bioloji tənzimlənməsində əhəmiyyətli rol oynayırlar.
Sarımtıl hoplisoides bütün Palearktik növlərdən mezosomanın qarın hissəsində sarı rəngin və əsasən sarı metasomal sternanın olması ilə fərqlənir.
Qeyd etmək lazımdır ki, respublikamız Palearktikanın bir hissəsi olduğu üçün Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində təyin olunmuş bu yeni arı növü dünya entomologiya elmi üçün dəyərli tövhədir.
Akif Bayramov,
AMEA Naxçıvan Bölməsi Bioresurslar İnstitutunun
“Zooloji tədqiqatlar” şöbəsinin müdiri,
biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
Baxış sayı: 513
Bölməyə aid digər xəbərlər