19:01 / 15-03-2026
Yaşayış binasında baş verən yanğında bir kişi ölüb
18:57 / 15-03-2026
ABŞ Xarq adasında İranın enerji infrastrukturunu hədəf almadığını təsdiqlədi
18:46 / 15-03-2026
Rus turistlərin kütləvi zəhərlənməsi baş verib
18:41 / 15-03-2026
Minlərlə macar Budapeştdə Ukrayna əleyhinə şüarlarla yürüş edib
18:39 / 15-03-2026
Yeniyetmə qız yelləncəyin qırılması nəticəsində başından xəsarət alıb
18:34 / 15-03-2026
"Akron", Dzyubanın 84-cü dəqiqədəki qolu sayəsində "Axmat" ilə heç-heçə etdi
18:17 / 15-03-2026
İraqdakı Amerika bazasına dron hücum etdi
18:11 / 15-03-2026
Sijjarto vəd edib ki, Orban Macarıstana rəhbərlik etdiyi müddətcə Ukrayna AB-yə qoşulmayacaq
18:06 / 15-03-2026
İtaliyada keçirilən Paralimpiya Oyunlarında qızıl medal qazandı
18:01 / 15-03-2026
Avtomobili yandıran şəxs həbs edilib
17:49 / 15-03-2026
Neft anbarında baş verən yanğın tamamilə söndürülüb
17:43 / 15-03-2026
Mema bildirib ki, İran münaqişəsi səbəbindən Kiyevin vaxtı bitir
14:09 / 14-03-2026
Xarici və milli QHT-lər Bakıda mədəniyyət vasitəsilə davamlı sülh təşəbbüsləri üçün toplaşacaq
14:04 / 14-03-2026
Azərbaycana qarşı məqsədli şəkildə dezinformasiya hücumları təşkil edilir-Könül Nurullayeva
14:00 / 14-03-2026
8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə şəhid ailələri üçün tibbi müayinə aksiyası təşkil olunub
23:58 / 12-03-2026
Avropa Putinin qaz təchizatı ilə bağlı açıqlamalarından sonra panikaya düşdü
23:56 / 12-03-2026
Şagirdlərin kütləvi zəhərlənməsindən sonra cinayət işi açılıb
23:41 / 12-03-2026
Nənə 7 aylıq nəvəsini ikinci mərtəbədən atıb
23:32 / 12-03-2026
Saxta sertifikatlar satdıqlarına görə dörd miqrant məhkəmə qarşısına çıxacaq
23:25 / 12-03-2026
Dağıstan Səhiyyə Nazirliyində axtarışlar aparılıb
23:11 / 12-03-2026
İsrail Müdafiə Qüvvələri (İDQ) ABŞ və İsrail pilotları arasında İran səmasında aparılan danışıqları dərc edib
22:56 / 12-03-2026
İsveçrə məhkəməsi "Qazprom"la mübahisədə Ukraynanın tərəfini tutdu
22:52 / 12-03-2026
Baş verən yanğından yeddi nəfəri xilas etdilər
22:38 / 12-03-2026
İran İsraili tamamilə məhv etməklə hədələyir
22:31 / 12-03-2026
İran Trampa bir neçə sosial media paylaşımı ilə müharibənin qazanıla bilməyəcəyini söylədi
22:28 / 12-03-2026
Zaxarova İsveçin keçmiş baş nazirinin nüvə təhdidlərinə cavab verdi
22:25 / 12-03-2026
Sinaqoqda atışma baş verib
22:18 / 12-03-2026
Yeniyetmələrə benzin satışına qadağa qoyub
15:15 / 12-03-2026
İsrail İranın nüvə mərkəzinə zərbə endirib
15:10 / 12-03-2026
Dubayda vertolyotun dronu vurduğunu göstərdi
15:04 / 12-03-2026
Hava Limanında bir kişi öldü
14:59 / 12-03-2026
İran Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, ABŞ məktəbi "Tomahawk" raketləri ilə vurub
14:52 / 12-03-2026
FSB Krımda rus hərbçisinə qarşı törədilmiş terror aktının qarşısı alınmış görüntülərini yayımlayıb
14:47 / 12-03-2026
19 "Krokus" terrorçusundan 15-i ömürlük həbs cəzası alacaq
14:43 / 12-03-2026
Banqladeş Rusiyadan neft almaq üçün ABŞ-dan icazə istəyib
14:39 / 12-03-2026
İspaniya Madridin Ukraynaya yardım üçün nə qədər xərclədiyini hesablayıb
13:38 / 12-03-2026
İsrail pilotu İran döyüş başlıqlarından ibarət dəstəni ələ keçirib
13:33 / 12-03-2026
İran cəmiyyəti Xameneinin sui-qəsdindən sonra ABŞ və İsrailə qarşı birləşdi
13:12 / 12-03-2026
Azərbaycan Avropanın enerji və logistika təhlükəsizliyinə töhfə verir-Könül Nurullayeva
Donald Trampın Colan təpələri qərarı - Ağ ev sahibi beynəlxalq hüququ dağıdır - ŞƏRH
Tarix: 26-03-2019 13:15 | Bölmə: Siyasət
ABŞ Prezidenti Donald Tramp vaxtilə işğal olunmuş və uzun illərdir mübahisəli sayılan daha bir ərazinin İsrailə verilməsi barədə qərar qəbul edib.
Donald Tramp İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahunun iştirakı ilə yəhudi dövlətinin beynəlxalq hüquqla Suriyanın ərazisi hesab olunan Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanınmasına dair sənədə imza atıb. Binyamin Netanyahu bu addım qarşılığında ABŞ liderinə minnətdarlığını bildirib: “İsrailin heç vaxt sizin kimi yaxşı dostu olmayıb”.
O, sənədin imzalandığı günü də “tarixi hadisə” adlandırıb.
2017-ci il dekabrın 6-da isə Donald Trump Qüdsü (Yerusəlim) İsrailin paytaxtı kimi tanıyıb. O, bunu Yaxın Şərqdə sülh proseslərinə təkan vermək üçün "uzun zaman gecikmiş addım" olduğunu bildirmişdi.
Qüds şəhəri İsrail və Fələstin arasında mübahisəli məsələlərdən biridir.
Donald Trump bildirib ki, ABŞ Dövlət Departamentinə ABŞ səfirliyini Təl-Əvivdən Qüdsə köçürməsi barədə verdiyi göstərişə əməl edilib.
Həmin il dekabrın 21-də isə BMT Baş Assambleyası Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanımayıb. Qurum ABŞ-ın Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıması qərarının qəbul edilməməsi ilə bağlı qətnamə qəbul edib. Sənədin lehinə 128, əleyhinə isə 9 ölkə səs verib, 35 dövlət isə bitərəf qalıb.
Qətnamənin əleyhinə ABŞ, İsrail, Qvatemala, Honduras, Marşall adaları, Toqo, Nauru, Palau, Mikroneziya səs verib.
Bundan əvvəl isə Donald Tramp BMT-nin Qüdsün İsrailin paytaxtı kimi tanımaması qətnaməsini dəstəkləyən ölkələrə maliyyə yardımını dayandıracaqlarını bildirərək, qərarının əleyhinə olan dövlətləri hədələmişdi.
Ağ evin indiki sahibi ötən günkü çıxışında prezident seçkisi qabağı belə bir vədinin olduğunu xatırladaraq, onu yerinə yetirdiyini deyib. Daha əvvəl Tramp İsrailin Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyinin tanınmasının vaxtı gəldiyini demişdi.
Bəs Colan yüksəlikləri kimindir? İsrail işğalınadək bu ərazidə Colan (Kolan) türkləri yaşayıb. İşğaldan sonra onlar yurd-yuvalarını təkr edərək, Suriyanın başqa bölgələrində yerləşdiriliblər. Colan türklərinə vəd edilib ki, işğaldan sonra onlar öz torpaqlarına qaydacaqlar. Ancaq həmin vaxtdan 52 il keçməsinə baxmayaraq, colanlılar, kolanlılar hələ də öz dədə-baba torpaqlarına qayıda bilməyiblər.
Qeyd edək ki, Colan təpələri 1944-cü ildən Suriyanın ərazisi sayılır. 1967-ci ildə 6 günlük müharibə zamanı İsrail bölgəni ələ keçirib. 1981-ci ildən ərazi İsrailin hüquqi nəzarəti altına keçməklə faktiki olaraq ilhaq edilib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 497 saylı qətnaməsinə əsasən, rəsmi Təl-Əviv bu qərarını ləğv etməli idi. Ancaq İsrail həmin ərazidə 30 yaşayış məskəni saldı və hazırda orada 20 minə yaxın insan yaşayır. Bu köçürmə qanunsuz olsa da yəhudi dövlətinin rəsmiləri buna məhəl qoymurlar. Colana köçürülən yəhudilərlə çiyinə-çiyinə əsasən druzlardan ibarət olan suriyalılar yaşayır.
Qüdsün ABŞ tərəfindən birtərəfli tanınmasına beynəlxalq etirazlar olduğu kimi, Donald Trampın Colanla bağlı sənədinə də etirazlar göstərilir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu “Twitter” səhifəsində yazıb: "ABŞ İsrailin Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanımaqla, yenidən beynəlxalq hüquqa etinasızlıq edib. Bu, regiondakı gərginliyi daha da gücləndirməklə yanaşı, Yaxın Şərqdə sülh istiqamətində göstərilən səyləri əngəlləyəcək”.
ABŞ Prezidentinin qərarı beynəlxalq ictimaiyyət üçün ciddi xəbərdarlıqdır. Donald Trampın məlum addımı Suriyanın parçalanmasının başlanğıcı sayıla bilər. Çünki bu ölkədəki İŞİD-ə qarşı mübarizədən əvvəl və antiterror əməliyyatları zamanı Colan yüksəkliklərinin qaytarılması məsələsi də gündəlikdə idi. Belə ehtimal etmək olar ki, Suriyanın ərazisinin bölünməsi və separatçı–terrorçu qruplaşmaların dəstəklənməsi bundan sonra da güclənə bilər. Hətta İsrail hökumətinin Türkiyəyə qarşı olan terrorçu PKK qruplaşmasını müdafiə etməsinin də əsl mahiyyəti üzə çıxdı.
Narahatedici məqamlardan biri də dünyanın istənilən bölgəsində zəbt edilən torpaqlar üzərində ABŞ-ın işğalçının hüququnu tanımasıdır. Dünyada belə ərazilər az deyil. Həmin məntiqlə rəsmi Vaşinqton Krım yarımadasının Rusiyanın olduğunu da qəbul edə bilər. Çünki Colanla Krım arasında oxşarlıq var. Krım kimi Colan da türklərin torpaqları olub. Sonradan tarixi hadisələr nəticəsində başqa bir dövlətin ərazisinə çevirilib. Daha sonra baş verənlər isə uzaq keçmişdə deyil.
ABŞ həm də Azərbaycanın işğal altında olan Dağlıq Qarabağ ərazisi ilə bağlı münaqişənin həllində beynəlxalq vasitəçilərdəndir. Başqa sözlə, ATƏT-in Minsk qrupunun 3 həmsədrindən biridir. Donald Trampın bu addımı münaqişəli məsələlərin həllinə ABŞ-ın ədalətli münasibət göstərəcəyinin üzərinə ciddi şəkildə kölgə salır.
Beynəlxalq hüquq “güclüsənsə haqlısan”nın əleyhinədir. Çünki “güclüsənsə haqlısan” prinsipi daha çox meşə qanunlarına xasdır. İnsanlar isə “güclüsənsə ədalətli ol” düşüncəsi ilə tərbiyə edilir. Təəssüf ki, birinci hələ də hakimdir. Görəsən, Qüdsdən, Colandan sonra növbə işğal altındakı hansı ərazi olacaq? Hansı torpaqlar ədalətsizliyin qurbanına çevriləcək?
Report.Az
Baxış sayı: 690
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 26-03-2019 13:15 | Bölmə: Siyasət
ABŞ Prezidenti Donald Tramp vaxtilə işğal olunmuş və uzun illərdir mübahisəli sayılan daha bir ərazinin İsrailə verilməsi barədə qərar qəbul edib.
Donald Tramp İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahunun iştirakı ilə yəhudi dövlətinin beynəlxalq hüquqla Suriyanın ərazisi hesab olunan Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanınmasına dair sənədə imza atıb. Binyamin Netanyahu bu addım qarşılığında ABŞ liderinə minnətdarlığını bildirib: “İsrailin heç vaxt sizin kimi yaxşı dostu olmayıb”.
O, sənədin imzalandığı günü də “tarixi hadisə” adlandırıb.
2017-ci il dekabrın 6-da isə Donald Trump Qüdsü (Yerusəlim) İsrailin paytaxtı kimi tanıyıb. O, bunu Yaxın Şərqdə sülh proseslərinə təkan vermək üçün "uzun zaman gecikmiş addım" olduğunu bildirmişdi.
Qüds şəhəri İsrail və Fələstin arasında mübahisəli məsələlərdən biridir.
Donald Trump bildirib ki, ABŞ Dövlət Departamentinə ABŞ səfirliyini Təl-Əvivdən Qüdsə köçürməsi barədə verdiyi göstərişə əməl edilib.
Həmin il dekabrın 21-də isə BMT Baş Assambleyası Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanımayıb. Qurum ABŞ-ın Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıması qərarının qəbul edilməməsi ilə bağlı qətnamə qəbul edib. Sənədin lehinə 128, əleyhinə isə 9 ölkə səs verib, 35 dövlət isə bitərəf qalıb.
Qətnamənin əleyhinə ABŞ, İsrail, Qvatemala, Honduras, Marşall adaları, Toqo, Nauru, Palau, Mikroneziya səs verib.
Bundan əvvəl isə Donald Tramp BMT-nin Qüdsün İsrailin paytaxtı kimi tanımaması qətnaməsini dəstəkləyən ölkələrə maliyyə yardımını dayandıracaqlarını bildirərək, qərarının əleyhinə olan dövlətləri hədələmişdi.
Ağ evin indiki sahibi ötən günkü çıxışında prezident seçkisi qabağı belə bir vədinin olduğunu xatırladaraq, onu yerinə yetirdiyini deyib. Daha əvvəl Tramp İsrailin Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyinin tanınmasının vaxtı gəldiyini demişdi.
Bəs Colan yüksəlikləri kimindir? İsrail işğalınadək bu ərazidə Colan (Kolan) türkləri yaşayıb. İşğaldan sonra onlar yurd-yuvalarını təkr edərək, Suriyanın başqa bölgələrində yerləşdiriliblər. Colan türklərinə vəd edilib ki, işğaldan sonra onlar öz torpaqlarına qaydacaqlar. Ancaq həmin vaxtdan 52 il keçməsinə baxmayaraq, colanlılar, kolanlılar hələ də öz dədə-baba torpaqlarına qayıda bilməyiblər.
Qeyd edək ki, Colan təpələri 1944-cü ildən Suriyanın ərazisi sayılır. 1967-ci ildə 6 günlük müharibə zamanı İsrail bölgəni ələ keçirib. 1981-ci ildən ərazi İsrailin hüquqi nəzarəti altına keçməklə faktiki olaraq ilhaq edilib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 497 saylı qətnaməsinə əsasən, rəsmi Təl-Əviv bu qərarını ləğv etməli idi. Ancaq İsrail həmin ərazidə 30 yaşayış məskəni saldı və hazırda orada 20 minə yaxın insan yaşayır. Bu köçürmə qanunsuz olsa da yəhudi dövlətinin rəsmiləri buna məhəl qoymurlar. Colana köçürülən yəhudilərlə çiyinə-çiyinə əsasən druzlardan ibarət olan suriyalılar yaşayır.
Qüdsün ABŞ tərəfindən birtərəfli tanınmasına beynəlxalq etirazlar olduğu kimi, Donald Trampın Colanla bağlı sənədinə də etirazlar göstərilir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu “Twitter” səhifəsində yazıb: "ABŞ İsrailin Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanımaqla, yenidən beynəlxalq hüquqa etinasızlıq edib. Bu, regiondakı gərginliyi daha da gücləndirməklə yanaşı, Yaxın Şərqdə sülh istiqamətində göstərilən səyləri əngəlləyəcək”.
ABŞ Prezidentinin qərarı beynəlxalq ictimaiyyət üçün ciddi xəbərdarlıqdır. Donald Trampın məlum addımı Suriyanın parçalanmasının başlanğıcı sayıla bilər. Çünki bu ölkədəki İŞİD-ə qarşı mübarizədən əvvəl və antiterror əməliyyatları zamanı Colan yüksəkliklərinin qaytarılması məsələsi də gündəlikdə idi. Belə ehtimal etmək olar ki, Suriyanın ərazisinin bölünməsi və separatçı–terrorçu qruplaşmaların dəstəklənməsi bundan sonra da güclənə bilər. Hətta İsrail hökumətinin Türkiyəyə qarşı olan terrorçu PKK qruplaşmasını müdafiə etməsinin də əsl mahiyyəti üzə çıxdı.
Narahatedici məqamlardan biri də dünyanın istənilən bölgəsində zəbt edilən torpaqlar üzərində ABŞ-ın işğalçının hüququnu tanımasıdır. Dünyada belə ərazilər az deyil. Həmin məntiqlə rəsmi Vaşinqton Krım yarımadasının Rusiyanın olduğunu da qəbul edə bilər. Çünki Colanla Krım arasında oxşarlıq var. Krım kimi Colan da türklərin torpaqları olub. Sonradan tarixi hadisələr nəticəsində başqa bir dövlətin ərazisinə çevirilib. Daha sonra baş verənlər isə uzaq keçmişdə deyil.
ABŞ həm də Azərbaycanın işğal altında olan Dağlıq Qarabağ ərazisi ilə bağlı münaqişənin həllində beynəlxalq vasitəçilərdəndir. Başqa sözlə, ATƏT-in Minsk qrupunun 3 həmsədrindən biridir. Donald Trampın bu addımı münaqişəli məsələlərin həllinə ABŞ-ın ədalətli münasibət göstərəcəyinin üzərinə ciddi şəkildə kölgə salır.
Beynəlxalq hüquq “güclüsənsə haqlısan”nın əleyhinədir. Çünki “güclüsənsə haqlısan” prinsipi daha çox meşə qanunlarına xasdır. İnsanlar isə “güclüsənsə ədalətli ol” düşüncəsi ilə tərbiyə edilir. Təəssüf ki, birinci hələ də hakimdir. Görəsən, Qüdsdən, Colandan sonra növbə işğal altındakı hansı ərazi olacaq? Hansı torpaqlar ədalətsizliyin qurbanına çevriləcək?
Report.Az
Baxış sayı: 690
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 14:04
Azərbaycana qarşı məqsədli şəkildə dezinformasiya hücumları təşkil edilir-Könül Nurullayeva
12-03-2026, 23:11
İsrail Müdafiə Qüvvələri (İDQ) ABŞ və İsrail pilotları arasında İran səmasında aparılan danışıqları dərc edib
12-03-2026, 22:28
Zaxarova İsveçin keçmiş baş nazirinin nüvə təhdidlərinə cavab verdi
11-03-2026, 21:41
Lavrov İrandakı vəziyyəti Oman Xarici İşlər Naziri ilə müzakirə etdi
10-03-2026, 21:15
İran İsrail və ABŞ infrastrukturuna cavab zərbələri endirəcəyi barədə xəbərdarlıq edib
10-03-2026, 18:04
Ekspert Makarenko deyir ki, İran zamanın və müharibənin sınağından keçib
9-03-2026, 22:12
ABŞ İran neftini ələ keçirə bilər, "NBC News" xəbər verir
9-03-2026, 19:26
"ABC News" iddia edir ki, İran dünya miqyasında "yatmış agentlərə" siqnallar göndərib
9-03-2026, 15:47
Orban fon der Leyendən Rusiya enerji sektoruna qarşı bütün AB sanksiyalarını ləğv etməsini istədi
8-03-2026, 17:13
Venesuela Rusiyanı yaxın dostu hesab edir
5-03-2026, 13:15
İran səfiri Azərbaycan XİN-ə çağırıldı
4-03-2026, 19:34
Politoloq İbrahimov: "ABŞ-ın etnik azlıqlarla bağlı təxribatları yalnız İranı birləşdirir"
4-03-2026, 18:04
32 yaşlı Fərid Bağırzadə nazir təyin olundu
4-03-2026, 14:52
Rusiya Fransa və Britaniyanın nüvə arsenallarının genişləndirilməsini nəzərə alacaq
3-03-2026, 12:07
Şərqşünas: "ABŞ-İran müharibəsi Rusiya üçün siyasi xərclər daşıyır"
2-03-2026, 13:16
Ekspert: "ABŞ İranda quru əməliyyatı keçirəcəyinə risk etməyəcək"
2-03-2026, 12:31
Rusiya Yaxın Şərq münaqişəsinin həllində vasitəçilik etməyə hazırdır
1-03-2026, 13:43
Əhməd Vəhidi İİKK-nın yeni komandiri təyin edildi
28-02-2026, 20:28
Xocalı soyqırımı azərbaycanlılara qarşı etnik nifrətin ən qəddar forması idi-Könül Nurullayeva
27-02-2026, 20:44
Kelin Zalujnının Britaniyada necə davrandığını izah etdi
27-02-2026, 20:38
Kelin bildirib ki, Ukraynanın AB-yə sürətləndirilmiş qəbulu bütün qaydaların pozulmasıdır
27-02-2026, 20:24
Finlandiya səfirinə Rusiya diplomatlarına qarşı etirazları dayandırmaq tələbi verildi
27-02-2026, 20:20
Bolton Qərblə İran arasında nüvə danışıqlarının faydasız olduğuna inanır
27-02-2026, 19:39
Xocalı Memorial Kompleksi tarixi faktların sistemli şəkildə təqdim olunmasına imkan yaradacaq-Könül Nurullayeva
27-02-2026, 11:03
Xocalı – faciədən qürura gedən yol
26-02-2026, 23:01
Mariya Zaxarova Merzin barbarlıq ittihamlarını ləğv etdi
26-02-2026, 22:56
Cenevrə danışıqlarını tərk etdi
26-02-2026, 17:47
Medinski Rusiya və Ukrayna əsgərlərinin cəsədlərinin mübadiləsi ilə bağlı saytından foto paylaşdı
26-02-2026, 16:48
Media xəbərlərinə görə, Rusiya 10 il ərzində AB ölkələrindən nüvə raketlərini vura biləcək
25-02-2026, 22:53
Peskov Putin, Tramp və Zelenskinin nə vaxt görüşə biləcəyini açıqladı
25-02-2026, 10:31
Tariximizin faciə və zəfər səhifələri
24-02-2026, 16:28
Ukrayna müdafiə naziri Kiyevin yeni strategiyasını açıqladı
23-02-2026, 23:19
Tramp artıq sui-qəsd cəhdlərinin qurbanı olmaq istəmir, ona görə də yavaşlamağa hazırdır
23-02-2026, 20:07
Medvedev Kim Çen Inı
22-02-2026, 21:09
Antimilli ünsürlər radikal erməni dairələrinin sifarişçisi qismində çıxış edir-Könül Nurullayeva
22-02-2026, 20:17
Kliçko Trampa etibar barədə soruşulduqda tərəddüd etdi
22-02-2026, 20:12
Filippot: "Makronun Trampdan Tyerri Breton əleyhinə sanksiyaları ləğv etməsini istəməsi rüsvayçılıqdır"