23:38 / 26-07-2026
Braziliya Prezidenti yeni ABŞ tariflərini strateji səhv adlandırdı
20:46 / 26-07-2026
Elbrus dağında həlak olan iki alpinistin cəsədlərini təxliyə ediblər
20:35 / 26-07-2026
Rusiya Silahlı Qüvvələrinin yeni "Banderol" raketinin zərbəsinin videosu yayımlanıb
20:29 / 26-07-2026
Rostov-na-Donda baş verən "əsrin qasırğası"nın nəticələrinin görüntüləri dərc edilib
20:26 / 26-07-2026
"Axmat" üzərində evdə qələbə qazana bilmədilər
20:22 / 26-07-2026
Putin etiraf edib ki, bəzən bloqerləri izləməkdən həzz alır
20:14 / 26-07-2026
Putin ordenli Hərbi Dəniz Qüvvələrinin şəxsi heyəti ilə şampan şərabı içərək söhbət etdi
20:10 / 26-07-2026
Kiçik raket gəmisi "Burya" müdafiə sisteminə daxil olub
20:07 / 26-07-2026
Media: İran Pakistana ABŞ ilə dialoqu sadəcə "dayandırdığını" bildirdi
19:59 / 26-07-2026
Solovyov qeyd edib ki, İran Xəzər dənizində Kiyevin gəmiyə hücumunu görməzdən gəlməyəcək
19:56 / 26-07-2026
Rumıniya Xarici İşlər Nazirliyi Rusiya səfirini çağırdı
19:50 / 26-07-2026
Oveçkin, Kuçerov və digər dörd rusiyalı 2027-ci il Ulduzlar Komandasına daxil edilib
19:48 / 26-07-2026
Bir ekspert ABŞ-ın İrana qarşı müharibəsinin real xərcləri ilə bağlı fikirlərini açıqladı
19:40 / 26-07-2026
Sanatoriyada uşaqlar xəstələndi, iş açıldı
19:36 / 26-07-2026
Almaniya Daxili İşlər Nazirliyi: Berlində izdiham hücumunda şübhəli şəxs insanlara hücum edib
19:17 / 26-07-2026
Amerikalıların yarıdan çoxu ABŞ-İran münaqişəsinin illərlə davam edəcəyinə inanır
19:14 / 26-07-2026
Volqa çayında bir nəfəri axtaran gəmi aşıb
19:11 / 26-07-2026
Yaponiyada rusdilli lövhələrin sayı artıb
23:25 / 23-07-2026
Almaniya Azərbaycanın sülh gündəliyini regional sabitliyin əsas faktoru hesab edir-Könül Nurullayeva
22:52 / 23-07-2026
Zelenski "Patriot" raket istehsalçısının nümayəndələri ilə görüşüb
22:43 / 23-07-2026
"Spartak" Rusiya Super Kuboku matçının təkrar oynanılmasından imtina ilə bağlı şərh verdi
22:39 / 23-07-2026
ABŞ milli təhlükəsizlik təhdidləri siyahısına 33 Rusiya universitetini əlavə edib
22:37 / 23-07-2026
"Mirage" qrupunun keçmiş solisti qrupun təsisçisinə qarşı 8 milyon rubldan çox təzminat iddiası qaldırıb
22:33 / 23-07-2026
İsrail müdafiə naziri Katz: "Təl-Əviv İranla bağlı istənilən inkişafa hazırlaşır"
22:30 / 23-07-2026
Dron hücumundan sonra yanacaq-enerji kompleksi obyektində baş verən yanğını 279 nəfər söndürür
13:25 / 23-07-2026
Zaxarova Lavrov-Rubio görüşünün ABŞ təşəbbüsü olduğunu təsdiqlədi
13:22 / 23-07-2026
Trampı ittiham edən xüsusi müşavir yalan ifadə verməkdə ittiham oluna bilər
13:15 / 23-07-2026
ABŞ ticarət müqaviləsinə əməl etməsə, AB əks tədbirlər tətbiq edə bilər
13:08 / 23-07-2026
Azərbaycan Orta Asiya ilə Avropa arasında strateji körpüdür
13:05 / 23-07-2026
Metro stansiyasında relslərdə gəzdiyinə görə yeniyetmə saxlanılıb
12:57 / 23-07-2026
"Mi-8" vertolyotunu yandıran yeniyetməyə hökm oxunub
12:53 / 23-07-2026
TASS: AB səfirləri Rusiya əleyhinə sanksiyaların 21-ci paketini təsdiqlədi
12:51 / 23-07-2026
Beşmərtəbəli binada partlayış baş verib, nəticədə üç nəfər xəsarət alıb
12:49 / 23-07-2026
Lantratova Ukrayna Ombudsmanı Lubinets ilə ilk təması haqqında danışdı
Donald Trampın Colan təpələri qərarı - Ağ ev sahibi beynəlxalq hüququ dağıdır - ŞƏRH
Tarix: 26-03-2019 13:15 | Bölmə: Siyasət
ABŞ Prezidenti Donald Tramp vaxtilə işğal olunmuş və uzun illərdir mübahisəli sayılan daha bir ərazinin İsrailə verilməsi barədə qərar qəbul edib.
Donald Tramp İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahunun iştirakı ilə yəhudi dövlətinin beynəlxalq hüquqla Suriyanın ərazisi hesab olunan Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanınmasına dair sənədə imza atıb. Binyamin Netanyahu bu addım qarşılığında ABŞ liderinə minnətdarlığını bildirib: “İsrailin heç vaxt sizin kimi yaxşı dostu olmayıb”.
O, sənədin imzalandığı günü də “tarixi hadisə” adlandırıb.
2017-ci il dekabrın 6-da isə Donald Trump Qüdsü (Yerusəlim) İsrailin paytaxtı kimi tanıyıb. O, bunu Yaxın Şərqdə sülh proseslərinə təkan vermək üçün "uzun zaman gecikmiş addım" olduğunu bildirmişdi.
Qüds şəhəri İsrail və Fələstin arasında mübahisəli məsələlərdən biridir.
Donald Trump bildirib ki, ABŞ Dövlət Departamentinə ABŞ səfirliyini Təl-Əvivdən Qüdsə köçürməsi barədə verdiyi göstərişə əməl edilib.
Həmin il dekabrın 21-də isə BMT Baş Assambleyası Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanımayıb. Qurum ABŞ-ın Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıması qərarının qəbul edilməməsi ilə bağlı qətnamə qəbul edib. Sənədin lehinə 128, əleyhinə isə 9 ölkə səs verib, 35 dövlət isə bitərəf qalıb.
Qətnamənin əleyhinə ABŞ, İsrail, Qvatemala, Honduras, Marşall adaları, Toqo, Nauru, Palau, Mikroneziya səs verib.
Bundan əvvəl isə Donald Tramp BMT-nin Qüdsün İsrailin paytaxtı kimi tanımaması qətnaməsini dəstəkləyən ölkələrə maliyyə yardımını dayandıracaqlarını bildirərək, qərarının əleyhinə olan dövlətləri hədələmişdi.
Ağ evin indiki sahibi ötən günkü çıxışında prezident seçkisi qabağı belə bir vədinin olduğunu xatırladaraq, onu yerinə yetirdiyini deyib. Daha əvvəl Tramp İsrailin Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyinin tanınmasının vaxtı gəldiyini demişdi.
Bəs Colan yüksəlikləri kimindir? İsrail işğalınadək bu ərazidə Colan (Kolan) türkləri yaşayıb. İşğaldan sonra onlar yurd-yuvalarını təkr edərək, Suriyanın başqa bölgələrində yerləşdiriliblər. Colan türklərinə vəd edilib ki, işğaldan sonra onlar öz torpaqlarına qaydacaqlar. Ancaq həmin vaxtdan 52 il keçməsinə baxmayaraq, colanlılar, kolanlılar hələ də öz dədə-baba torpaqlarına qayıda bilməyiblər.
Qeyd edək ki, Colan təpələri 1944-cü ildən Suriyanın ərazisi sayılır. 1967-ci ildə 6 günlük müharibə zamanı İsrail bölgəni ələ keçirib. 1981-ci ildən ərazi İsrailin hüquqi nəzarəti altına keçməklə faktiki olaraq ilhaq edilib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 497 saylı qətnaməsinə əsasən, rəsmi Təl-Əviv bu qərarını ləğv etməli idi. Ancaq İsrail həmin ərazidə 30 yaşayış məskəni saldı və hazırda orada 20 minə yaxın insan yaşayır. Bu köçürmə qanunsuz olsa da yəhudi dövlətinin rəsmiləri buna məhəl qoymurlar. Colana köçürülən yəhudilərlə çiyinə-çiyinə əsasən druzlardan ibarət olan suriyalılar yaşayır.
Qüdsün ABŞ tərəfindən birtərəfli tanınmasına beynəlxalq etirazlar olduğu kimi, Donald Trampın Colanla bağlı sənədinə də etirazlar göstərilir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu “Twitter” səhifəsində yazıb: "ABŞ İsrailin Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanımaqla, yenidən beynəlxalq hüquqa etinasızlıq edib. Bu, regiondakı gərginliyi daha da gücləndirməklə yanaşı, Yaxın Şərqdə sülh istiqamətində göstərilən səyləri əngəlləyəcək”.
ABŞ Prezidentinin qərarı beynəlxalq ictimaiyyət üçün ciddi xəbərdarlıqdır. Donald Trampın məlum addımı Suriyanın parçalanmasının başlanğıcı sayıla bilər. Çünki bu ölkədəki İŞİD-ə qarşı mübarizədən əvvəl və antiterror əməliyyatları zamanı Colan yüksəkliklərinin qaytarılması məsələsi də gündəlikdə idi. Belə ehtimal etmək olar ki, Suriyanın ərazisinin bölünməsi və separatçı–terrorçu qruplaşmaların dəstəklənməsi bundan sonra da güclənə bilər. Hətta İsrail hökumətinin Türkiyəyə qarşı olan terrorçu PKK qruplaşmasını müdafiə etməsinin də əsl mahiyyəti üzə çıxdı.
Narahatedici məqamlardan biri də dünyanın istənilən bölgəsində zəbt edilən torpaqlar üzərində ABŞ-ın işğalçının hüququnu tanımasıdır. Dünyada belə ərazilər az deyil. Həmin məntiqlə rəsmi Vaşinqton Krım yarımadasının Rusiyanın olduğunu da qəbul edə bilər. Çünki Colanla Krım arasında oxşarlıq var. Krım kimi Colan da türklərin torpaqları olub. Sonradan tarixi hadisələr nəticəsində başqa bir dövlətin ərazisinə çevirilib. Daha sonra baş verənlər isə uzaq keçmişdə deyil.
ABŞ həm də Azərbaycanın işğal altında olan Dağlıq Qarabağ ərazisi ilə bağlı münaqişənin həllində beynəlxalq vasitəçilərdəndir. Başqa sözlə, ATƏT-in Minsk qrupunun 3 həmsədrindən biridir. Donald Trampın bu addımı münaqişəli məsələlərin həllinə ABŞ-ın ədalətli münasibət göstərəcəyinin üzərinə ciddi şəkildə kölgə salır.
Beynəlxalq hüquq “güclüsənsə haqlısan”nın əleyhinədir. Çünki “güclüsənsə haqlısan” prinsipi daha çox meşə qanunlarına xasdır. İnsanlar isə “güclüsənsə ədalətli ol” düşüncəsi ilə tərbiyə edilir. Təəssüf ki, birinci hələ də hakimdir. Görəsən, Qüdsdən, Colandan sonra növbə işğal altındakı hansı ərazi olacaq? Hansı torpaqlar ədalətsizliyin qurbanına çevriləcək?
Report.Az
Baxış sayı: 729
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 26-03-2019 13:15 | Bölmə: Siyasət
ABŞ Prezidenti Donald Tramp vaxtilə işğal olunmuş və uzun illərdir mübahisəli sayılan daha bir ərazinin İsrailə verilməsi barədə qərar qəbul edib.
Donald Tramp İsrailin Baş naziri Binyamin Netanyahunun iştirakı ilə yəhudi dövlətinin beynəlxalq hüquqla Suriyanın ərazisi hesab olunan Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanınmasına dair sənədə imza atıb. Binyamin Netanyahu bu addım qarşılığında ABŞ liderinə minnətdarlığını bildirib: “İsrailin heç vaxt sizin kimi yaxşı dostu olmayıb”.
O, sənədin imzalandığı günü də “tarixi hadisə” adlandırıb.
2017-ci il dekabrın 6-da isə Donald Trump Qüdsü (Yerusəlim) İsrailin paytaxtı kimi tanıyıb. O, bunu Yaxın Şərqdə sülh proseslərinə təkan vermək üçün "uzun zaman gecikmiş addım" olduğunu bildirmişdi.
Qüds şəhəri İsrail və Fələstin arasında mübahisəli məsələlərdən biridir.
Donald Trump bildirib ki, ABŞ Dövlət Departamentinə ABŞ səfirliyini Təl-Əvivdən Qüdsə köçürməsi barədə verdiyi göstərişə əməl edilib.
Həmin il dekabrın 21-də isə BMT Baş Assambleyası Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanımayıb. Qurum ABŞ-ın Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıması qərarının qəbul edilməməsi ilə bağlı qətnamə qəbul edib. Sənədin lehinə 128, əleyhinə isə 9 ölkə səs verib, 35 dövlət isə bitərəf qalıb.
Qətnamənin əleyhinə ABŞ, İsrail, Qvatemala, Honduras, Marşall adaları, Toqo, Nauru, Palau, Mikroneziya səs verib.
Bundan əvvəl isə Donald Tramp BMT-nin Qüdsün İsrailin paytaxtı kimi tanımaması qətnaməsini dəstəkləyən ölkələrə maliyyə yardımını dayandıracaqlarını bildirərək, qərarının əleyhinə olan dövlətləri hədələmişdi.
Ağ evin indiki sahibi ötən günkü çıxışında prezident seçkisi qabağı belə bir vədinin olduğunu xatırladaraq, onu yerinə yetirdiyini deyib. Daha əvvəl Tramp İsrailin Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyinin tanınmasının vaxtı gəldiyini demişdi.
Bəs Colan yüksəlikləri kimindir? İsrail işğalınadək bu ərazidə Colan (Kolan) türkləri yaşayıb. İşğaldan sonra onlar yurd-yuvalarını təkr edərək, Suriyanın başqa bölgələrində yerləşdiriliblər. Colan türklərinə vəd edilib ki, işğaldan sonra onlar öz torpaqlarına qaydacaqlar. Ancaq həmin vaxtdan 52 il keçməsinə baxmayaraq, colanlılar, kolanlılar hələ də öz dədə-baba torpaqlarına qayıda bilməyiblər.
Qeyd edək ki, Colan təpələri 1944-cü ildən Suriyanın ərazisi sayılır. 1967-ci ildə 6 günlük müharibə zamanı İsrail bölgəni ələ keçirib. 1981-ci ildən ərazi İsrailin hüquqi nəzarəti altına keçməklə faktiki olaraq ilhaq edilib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının 497 saylı qətnaməsinə əsasən, rəsmi Təl-Əviv bu qərarını ləğv etməli idi. Ancaq İsrail həmin ərazidə 30 yaşayış məskəni saldı və hazırda orada 20 minə yaxın insan yaşayır. Bu köçürmə qanunsuz olsa da yəhudi dövlətinin rəsmiləri buna məhəl qoymurlar. Colana köçürülən yəhudilərlə çiyinə-çiyinə əsasən druzlardan ibarət olan suriyalılar yaşayır.
Qüdsün ABŞ tərəfindən birtərəfli tanınmasına beynəlxalq etirazlar olduğu kimi, Donald Trampın Colanla bağlı sənədinə də etirazlar göstərilir.
Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu “Twitter” səhifəsində yazıb: "ABŞ İsrailin Colan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanımaqla, yenidən beynəlxalq hüquqa etinasızlıq edib. Bu, regiondakı gərginliyi daha da gücləndirməklə yanaşı, Yaxın Şərqdə sülh istiqamətində göstərilən səyləri əngəlləyəcək”.
ABŞ Prezidentinin qərarı beynəlxalq ictimaiyyət üçün ciddi xəbərdarlıqdır. Donald Trampın məlum addımı Suriyanın parçalanmasının başlanğıcı sayıla bilər. Çünki bu ölkədəki İŞİD-ə qarşı mübarizədən əvvəl və antiterror əməliyyatları zamanı Colan yüksəkliklərinin qaytarılması məsələsi də gündəlikdə idi. Belə ehtimal etmək olar ki, Suriyanın ərazisinin bölünməsi və separatçı–terrorçu qruplaşmaların dəstəklənməsi bundan sonra da güclənə bilər. Hətta İsrail hökumətinin Türkiyəyə qarşı olan terrorçu PKK qruplaşmasını müdafiə etməsinin də əsl mahiyyəti üzə çıxdı.
Narahatedici məqamlardan biri də dünyanın istənilən bölgəsində zəbt edilən torpaqlar üzərində ABŞ-ın işğalçının hüququnu tanımasıdır. Dünyada belə ərazilər az deyil. Həmin məntiqlə rəsmi Vaşinqton Krım yarımadasının Rusiyanın olduğunu da qəbul edə bilər. Çünki Colanla Krım arasında oxşarlıq var. Krım kimi Colan da türklərin torpaqları olub. Sonradan tarixi hadisələr nəticəsində başqa bir dövlətin ərazisinə çevirilib. Daha sonra baş verənlər isə uzaq keçmişdə deyil.
ABŞ həm də Azərbaycanın işğal altında olan Dağlıq Qarabağ ərazisi ilə bağlı münaqişənin həllində beynəlxalq vasitəçilərdəndir. Başqa sözlə, ATƏT-in Minsk qrupunun 3 həmsədrindən biridir. Donald Trampın bu addımı münaqişəli məsələlərin həllinə ABŞ-ın ədalətli münasibət göstərəcəyinin üzərinə ciddi şəkildə kölgə salır.
Beynəlxalq hüquq “güclüsənsə haqlısan”nın əleyhinədir. Çünki “güclüsənsə haqlısan” prinsipi daha çox meşə qanunlarına xasdır. İnsanlar isə “güclüsənsə ədalətli ol” düşüncəsi ilə tərbiyə edilir. Təəssüf ki, birinci hələ də hakimdir. Görəsən, Qüdsdən, Colandan sonra növbə işğal altındakı hansı ərazi olacaq? Hansı torpaqlar ədalətsizliyin qurbanına çevriləcək?
Report.Az
Baxış sayı: 729
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 19:59
Solovyov qeyd edib ki, İran Xəzər dənizində Kiyevin gəmiyə hücumunu görməzdən gəlməyəcək
Dünən, 19:48
Bir ekspert ABŞ-ın İrana qarşı müharibəsinin real xərcləri ilə bağlı fikirlərini açıqladı
23-07-2026, 23:25
Almaniya Azərbaycanın sülh gündəliyini regional sabitliyin əsas faktoru hesab edir-Könül Nurullayeva
23-07-2026, 13:08
Azərbaycan Orta Asiya ilə Avropa arasında strateji körpüdür
23-07-2026, 12:36
Lantratova Ukraynanın məhbus mübadiləsi üçün seçmə prinsipindən danışdı
23-07-2026, 12:33
ABŞ İrana zərbələr endirmək üçün uzun mənzilli "B-1" bombardmançı təyyarəsi yerləşdirdi
22-07-2026, 13:09
Sırski Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Komandanı vəzifəsindən istefa verdiyini təsdiqlədi
22-07-2026, 12:53
Lavrov Şri-Lanka Xarici İşlər Naziri ilə danışıqlar aparır
22-07-2026, 08:11
Lavrov Rusiyanın mövqeyini izah etdi
21-07-2026, 18:29
Politoloq ABŞ-ın Yaxın Şərqdə hansı tədbirlər görə biləcəyini izah etdi
21-07-2026, 11:52
AŞPA obyektivlik, bərabərlik və qərəzsizlik prinsiplərinə sadiq qalmalıdır-Könül Nurullayeva
20-07-2026, 20:32
İtaliya diplomatlarının deportasiyasını Romanın hərəkətlərinə qarşı qisas tədbiri adlandırdı
20-07-2026, 19:01
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahı Sırskinin istefası ilə bağlı şayiələri təkzib edib
20-07-2026, 18:40
Ekspert Londonun siyasətinin Baş nazir Börnemin dövründə dəyişib-dəyişməyəcəyini açıqladı
19-07-2026, 20:05
NATO "Patriot" raketlərinin ciddi çatışmazlığı ilə üzləşir
19-07-2026, 11:51
Dövlət Duması cinayət qeydləri olan miqrantların Rusiyada yaşamasını qadağan edən qanun layihəsini nəzərdən keçirəcək
16-07-2026, 20:47
Zelenski Ukraynanın müdafiə naziri vəzifəsinə müvəqqəti Təhlükəsizlik Xidmətinin rəhbəri Xmaranı təklif etdi.
16-07-2026, 16:49
Kreml Ukrayna və İran ətrafındakı vəziyyətlər arasında paralellər çəkməkdən çəkinirdi
16-07-2026, 16:38
Dövlət Duması Rusiyanın nüvə triadası qüvvələrini Ukrayna pilotsuz təyyarələrinin zərbələrinin əsas hədəfi hesab edir
16-07-2026, 16:17
Politoloq Vuçiçin Kiyev sammitinə niyə getdiyini izah etdi
15-07-2026, 20:01
Azad Şuşa qlobal tədbirlərin yeni ünvanına çevrilir
15-07-2026, 19:58
Polşa Müdafiə Naziri Ukraynaya qarşı üç tələb irəli sürdü
15-07-2026, 19:34
Milli Kəşfiyyat Direktoru vəzifəsinə namizəd Rusiya ilə münasibətlərin yaxşılaşdırılması üçün şərt irəli sürüb
15-07-2026, 19:22
Zaxarova Qərbi Ukraynaya silah təchizatını dayandırmağa çağırdı
13-07-2026, 19:23
Almaniya səfirinə Berlinin Ukrayna Silahlı Qüvvələrinə qarşı terror hücumlarında iştirakının yolverilməzliyi barədə xəbərdarlıq edib
12-07-2026, 20:10
Dövlət Duması Kubanın gələcəyinə inamını qeyd etdi
10-07-2026, 20:24
Azərbaycanın əsas prioritetlərindən biri regionda davamlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır-Könül Nurullayeva
8-07-2026, 21:04
Politoloq: "NATO zirvəsi Türkiyə ilə Rusiya arasındakı əlaqələri pozmaq məqsədi daşıyır"
7-07-2026, 20:40
Ermənistan məhkəməsi müxalifət partiyasının rəhbərini həbs edib
7-07-2026, 20:33
Peskov: "Ukraynanın vəziyyəti hər gün pisləşir"
7-07-2026, 20:26
Bu qanun həm də gənclərin maliyyə savadlılığının yüksəldilməsinə töhfə verəcək-Könül Nurullayeva
6-07-2026, 19:57
Rusiya İranın nüvə məsələsinin həllində iştirak etmək niyyətindədir
6-07-2026, 19:53
Rusiya İsveçdən Vyana Konvensiyasına riayət etməyi tələb etdi
6-07-2026, 19:25
Mişustin və Paşinyan təxminən 90 dəqiqəlik görüş keçiriblər
6-07-2026, 19:22
Vitkov və Kuşnerin Rusiyaya səfəri ilə bağlı açıqlama verdi
6-07-2026, 19:17
Rusiyanın Bakıdakı səfiri Yevdokimov Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi tərəfindən çağırılıb
5-07-2026, 21:28
Azərbaycanın sülh diplomatiyası
5-07-2026, 21:16
Politoloq Rusiya-ABŞ danışıqlarının sürətini Rusiyanın hərbi uğurları ilə əlaqələndirdi