22:48 / 09-04-2026

Ukraynanın NATO üzvlüyü artıq planda deyil

22:42 / 09-04-2026

Yaxın Şərq münaqişəsi Asiyanı hava səyahəti böhranı ilə təhdid edir

22:18 / 09-04-2026

Vəkil Paşinyanı vurmağa cəhd etdiyinə görə həbs edilən kişinin kəllə-beyin silkələnməsi barədə məlumat verib

22:13 / 09-04-2026

Məşhur türk aktyoru Burak Deniz narkotik basqını zamanı saxlanılıb

22:10 / 09-04-2026

Tramp Netanyahudan İsrailin Livana hava hücumlarının sayını azaltmasını istəyib

22:03 / 09-04-2026

İsrail ordusunun Livana hücumları davam edir

21:59 / 09-04-2026

Zelenski ABŞ və Rusiya ilə yeni danışıqlar mərhələsi elan etdi

21:56 / 09-04-2026

Merz ABŞ-ın NATO-dan çıxmasının qarşısını almağa sadiq olduğunu bildirib

21:50 / 09-04-2026

Xəstəxanaya yerləşdirilmiş bütün teatr işçiləri evə buraxılıb

21:46 / 09-04-2026

Rusiya səfirliyi Healinin Britaniya gəmiçiliyinə təhdidlərlə bağlı açıqlamasına cavab verdi

21:38 / 09-04-2026

Dağıstan və Çeçenistanda federal fövqəladə vəziyyət elan edilib

21:36 / 09-04-2026

Livanda İsrail hücumlarından dağıntıları təmizləmək üçün ağır texnika çatışmır

21:31 / 09-04-2026

İki azyaşlı yaralandı

21:27 / 09-04-2026

İsrail və Livan arasında birbaşa danışıqların başlama tarixi açıqlandı

21:23 / 09-04-2026

İranın xarici işlər naziri Hörmüz boğazında gəmi təhlükəsizliyi şərtlərini açıqladı

21:11 / 09-04-2026

Bir qadın ərinin odla ehtiyatsız davranması nəticəsində öldü

21:08 / 09-04-2026

Rutte NATO-nun Rusiya sərhədləri yaxınlığında qüvvələr topladığını etiraf etdi

15:38 / 09-04-2026

Ukrayna, Norveçin köməyi ilə Rusiya gəmilərinə qarşı terror hücumları hazırlayır

15:31 / 09-04-2026

Politoloq Trampın NATO-nu cəzalandırmaq istəyi ilə bağlı şərh verib

15:10 / 09-04-2026

Pentaqon Vatikana təhdidlər vasitəsilə təsir göstərməyə çalışdı

15:03 / 09-04-2026

Antarktidadakı imperator pinqvinləri buzların əriməsi səbəbindən nəsli kəsilməkdə olanlar elan edilib

15:00 / 09-04-2026

Moskva Ukraynaya 1000 həlak olan əsgərin cəsədini təhvil verdi, 41-i Rusiyaya qaytarıldı

22:48 / 08-04-2026

İİKK Livana hücumlarla bağlı İsraili təhdid etdi

22:43 / 08-04-2026

Media Tehran səmasında hava hücumundan müdafiə fəaliyyəti barədə məlumat verib

22:38 / 08-04-2026

Fiko Slovakiyanın NATO xaricindəki gələcəyindən danışdı

22:33 / 08-04-2026

İsrail Beyrutda "Hizbullah" komandirini vurdu

22:28 / 08-04-2026

Livanda atəşkəs bəndi İranın münaqişəyə son qoymaq planının bir hissəsi idi

22:24 / 08-04-2026

Jurnalist Xabarov: "Starmer reytinqini artırmaq üçün Yaxın Şərqə gedib"

22:19 / 08-04-2026

İki çay öz məcrasından çıxaraq təxminən 500 ev və sahəni su altında qoyub

22:15 / 08-04-2026

Əraqçi bildirib ki, İsrail Livanı vurduğu müddətdə ABŞ ilə atəşkəs mümkün deyil

22:10 / 08-04-2026

Rusiya Kuboku finalında "Dinamo" və "Krasnodar" 0-0 hesabı ilə heç-heçə etdilər

22:06 / 08-04-2026

Doğuş zamanı qadının ölümü ilə bağlı cinayət işi açılıb

22:02 / 08-04-2026

Medvedev İranın Hörmüz boğazını bağlaması ilə bağlı şərh verdi

21:07 / 08-04-2026

İlham Əliyev Milli Aviasiya Akademiyasında Beynəlxalq Təlim Mərkəzinin açılışında iştirak edib

20:36 / 08-04-2026

İran Hörmüz boğazından tankerlərin hərəkətini dayandırıb

20:28 / 08-04-2026

Başqırdıstan mədəniyyət naziri məhkəməyəqədər həbsdə qalıb

20:23 / 08-04-2026

Bağça uşaqlarına qarşı zorakılıqla bağlı cinayət işi açılıb

20:16 / 08-04-2026

Senator Vasilenko ABŞ-ın İranı sındıra bilməyəcəyini bildirdi

20:11 / 08-04-2026

1 sentyabr 2026-cı il tarixindən etibarən Rusiya məktəblərində yeni bir fənn tətbiq olunacaq

20:04 / 08-04-2026

Üç tibb işçisinə hücum edən məhkəmə qarşısına çıxacaq

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

Vüqar Rəhimzadə: "Dövlət qulluğunda yeni əməkhaqqı modeli dünya təcrübəsində mövcuddur və müsbət nəticələrə yol açır"

Polşa Azərbaycanlıları Şurası Akademik Zərifə Əliyeva adına təqaüd proqramına start verir

“Regionlarda peşə təhsili: imkanlar və perspektivlər” mövzusunda Təhsil Forumu keçirilib

Vüqar Rəhimzadə: "Aprel döyüşləri şanlı Zəfərə gedən yolun başlanğıcı idi"

Vüqar Rəhimzadə: "31 Mart soyqırımı təkcə Azərbaycan xalqının deyil, bəşər tarixinin ən qanlı faciələrindəndir"

İlham Əliyev Tbilisidə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət edib

İlham Əliyevin şərəfinə Tbilisidə Gürcüstanın hakim partiyasının fəxri sədrinin adından lanç verilib

İlham Əliyevin Tbilisidə rəsmi qarşılanma mərasimi olub

SƏMƏD VURĞUN YARADICILIĞINDA ZAMAN VƏ MƏKAN DƏRDİ

İlham Əliyev Milli Aviasiya Akademiyasında Beynəlxalq Təlim Mərkəzinin açılışında iştirak edib

Azərbaycan Prezidenti və Gürcüstanın Baş naziri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər

Rus yazıçısı Monteneqroda vəfat edib

“Azərbaycan!” deyiləndə ayağa dur ki...
Tarix: 14-10-2020 11:43 | Bölmə: Ədəbiyyat

Bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın anadan olmasından 87 il ötür

Xalq şairi Məmməd Araz Azərbaycan ədəbiyyatında çoxcəhətli və zəngin ədəbi irsinə, sənətkarlıq qüdrətinə görə özünəməxsus yeri və mövqeyi olan görkəmli söz ustadıdır. Məmməd Araz mənalı, keşməkeşli və şərəfli, bütövlükdə Vətənə və sənətə həsr olunmuş əsl şair-vətəndaş ömrü yaşayıb. Sənətkarın tərcümeyi-halının, taleyinin daha çox onun yaradıcılığında öz əksini tapıb. Məmməd Araz özü də şeirlərində bunu dəfələrlə etiraf edib. Kitablarından birinə yazdığı müqəddimədə deyilir: “Əsl tərcümeyi-hal şairin şeirləridir. Şair çox halda öz yazılarının baş qəhrəmanı ola bilir”.
Dərin məzmunlu, oxunaqlı və milli mündəricəli şeirlərilə Məmməd Araz vətəndaş qeyrətli ədəbiyyat nəhəngidir. Bu görkəmli şair həm də milli azadlıq ideyalı əsərləri ilə istiqlal şairi olaraq əbədi şöhrət qazanıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın anadan olmasının 87-ci ildönümü tamam olur. Böyük sənətkarın təkrarolunmaz yaradıcılığı zəngin ənənələrə malik milli ədəbiyyatımızı yeni mərhələyə çıxarıb, Azərbaycan fəlsəfi və siyasi lirikası onun dühası hesabına daha da zənginləşib.
Məmməd Araz böyük poetik ilhama malik olan sənətkarlardan idi. Sözün və sənətin Məmməd Araz zirvəsinə gedən yol heç də həmişə hamar olmayıb. Onun həyatı da sənəti kimi daşlı-qayalı yollardan keçib.
1933-cü il oktyabrın 14-də Şahbuz rayonunun Nursu kəndində dünyaya göz açan Məmməd Araz ilk təhsilini həmin kənddə alıb. 1954-cü ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu bitirən böyük sənətkar 1961-ci ildə Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda oxuyub. Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında bədii ədəbiyyat redaksiyasının müdiri, sonra isə baş redaktorun müavini, “Ulduz” jurnalında məsul katib, “Ədəbiyyat və İncəsənət” qəzetində baş redaktorun müavini işləyib. 1971-1981-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının poeziya bölməsinə rəhbərlik edən Məmməd Araz 1974-cü ildən ömrünün sonunadək “Azərbaycan təbiəti” jurnalının baş redaktoru olub.
Böyük sənətkar 2004-cü ilin dekabrın 1-də Bakıda vəfat edib və Fəxri xiyabanda dəfn olunub.
Harada işləməsindən, hansı vəzifəni tutmasından asılı olmayaraq, Məmməd Araz, əslində, bütün ömrü boyu bir vəzifəni icra edib. O da poetik Azərbaycan dünyasına xidmət, Vətən qarşısında vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirməkdir. Böyük istedadı və poetik bacarığı sayəsində Məmməd Araz Nizami Gəncəvi, Məhəmməd Füzuli, Mirzə Ələkbər Sabir və Səməd Vurğun poeziyası ilə ona qədər gəlib çatan klassik şeir ənənəsini və üslubunu təkmilləşdirərək hamının gördüyü və bildiyi, lakin dilə gətirməyi bacarmadığı məsələləri ictimai düşüncənin məhsulu edib, Azərbaycanda vətəndaşlıq poeziyasının əsasını qoyub. Gənc yaşlarından başlayaraq yarım əsrdən artıq davam edən Məmməd Araz yaradıcılığı mənsub olduğu xalqa layiqli şair – vətəndaş xidməti nümunəsidir. Onun şeirinin əvvəli də, axırı da Vətəndir. Məmməd Araza məxsus “Vətən daşı olmayandan olmaz ölkə vətəndaşı” məşhur misraları müasir dövrdə poeziyada və ictimai mühitdə vətəndaşlığın milli düsturu kimi qəbul olunur.
Məmməd Araz yaradıcılığının baş qəhrəmanı Azərbaycandır. Onun “Vətən mənə oğul desə”, “Məndən ötdü, qardaşıma dəydi”, “Mənim Naxçıvanım”, “Ata ocağı”, “Ana yurdum, hər daşına üz qoyum” şeirləri vətən mövzusunda ən yaxşı əsərlər kimi dillər əzbəridir. Poeziyamızda Azərbaycan mövzusunda çox yazılıb. Azərbaycana çoxlu şeirlər ithaf olunub. Amma Məmməd Arazın “Azərbaycan – dünyam mənim” şeirinin bənzəri yaradılmayıb. Bu şeirin bütün intonasiyası şair qəlbinin ağrılarından, fəal vətəndaş narahatlığından keçir. Şeir yaradıcılığında olduğu kimi, poemaları ilə də Məmməd Araz təkrarsızdır. Onun “Üç oğul anası”, “Araz axır”, “Mən də insan oldum”, “Paslı qılınc”, “Əsgər qəbri”, “Atamın kitabı” poemaları hər şeydən əvvəl insan mənəviyyatının mürəkkəbliyi, tarix və müasirlik, milli tale və tarixi yaddaşın bərpası kimi fundamental məsələlərə həsr olunub.
Ümummilli lider Heydər Əliyev Xalq şairi, poeziyamızın istedadlı nümayəndəsi Məmməd Araz yaradıcılığına və şəxsiyyətinə daim yüksək qiymət vermişdir. Təsadüfi deyil ki, Məmməd Araz ilk yaradıcılığa ötən əsrin 50-ci illərindən başlasa da, onun təkrarsız istedadı 1970-ci illərdə, Ulu Öndərin Azərbaycana rəhbərliyinin birinci dövründə parlamışdır. Məmməd Araza böyük şöhrət gətirən “Atamın kitabı”, “Həyatın və sözün rəngləri”, “Oxucuya məktub”, “Qanadlı qayalar”, “Aylarım, illərim” kitabları məhz bu illərdə çap olunub, əsərləri xarici dillərə tərcümə edilərək geniş oxucu kütləsinin məhsuluna çevrilib. 1975-ci ildə Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunan böyük şairə 1978-ci ildə “Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adı verilib, 1995-ci ildə isə ümummilli lider Heydər Əliyev Xalq şairi Məmməd Arazı “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib. Ulu Öndər Məmməd Araz sənətini yüksək dəyərləndirərək deyib: “Bu gün bir daha Məmməd Arazın Azərbaycan xalqının mədəniyyətinə, ədəbiyyatına verdiyi töhfələri gördük, eşitdik və bunların xalqımız üçün nə qədər faydalı olduğunu bir daha bildik, bir daha dərk etdik ki, Azərbaycan xalqının həyatında Məmməd Arazın yaradıcılığının nə qədər böyük əhəmiyyəti var”. Ümidvaram ki, Azərbaycan xalqı daim müstəqilliyini qoruyub saxlayacaq və müstəqil Azərbaycanın ilk “İstiqlal” ordeninə layiq görülmüş şəxsiyyətlərdən biri kimi Məmməd Araz, Azərbaycan xalqının tarixində indi olduğu kimi, gələcəkdə də öz yerini tutacaqdır”.
Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xidmətlərini nəzərə alan Prezident İlham Əliyev görkəmli sənətkarın xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, yubileylərinin keçirilməsi haqqında sərəncamlar imzalayıb. Bu sərəncamlar Azərbaycan ədəbiyyatının, bütövlükdə yaradıcı ziyalıların, o cümlədən Məmməd Araz sənətinin və şəxsiyyətinin böyük himayədarı, ulu öndər Heydər Əliyev ənənələrinin müasir şəraitdə uğurlu davamı kimi yüksək dəyərə malikdir.

Baxış sayı: 685