19:19 / 21-09-2026

Tramp Ukraynadakı münaqişəyə son qoyulmasının vacibliyini bəyan etdi

19:17 / 21-09-2026

Belarusun Qərb üçün gübrəsi qalmayıb

19:14 / 21-09-2026

Zelenski ilə Tramp arasında mümkün görüşün tarixi açıqlanıb

19:11 / 21-09-2026

Yetkinlik yaşına çatmayan uşağa qarşı cinsi təcavüzə görə 15 il həbs cəzasına məhkum edilib

19:08 / 21-09-2026

17-ci uşağını dünyaya gətirib

19:05 / 21-09-2026

Özbəkistan Prezidenti Putini seçkilərin uğurlu keçirilməsi münasibətilə təbrik etdi

19:02 / 21-09-2026

Politoloq Merzin XDU-nun uğursuzluğundan sonra niyə ayrılmaq istəmədiyini izah etdi

18:57 / 21-09-2026

Bir iş adamı təhlükəli hava nəqliyyatı ilə bağlı 4,5 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib

18:45 / 21-09-2026

Tramp Rusiya dizel yanacağı istehsalına nəzarət etmədiyini deyir

18:40 / 21-09-2026

Bir evin həyətində bir yeniyetmə vəhşicəsinə döyülüb

18:36 / 21-09-2026

ABŞ jurnalisti Rusiyadakı seçkilərin azad və şəffaf olduğunu bildirib

18:30 / 21-09-2026

Bir qız polis maşınlarını yandırdığına görə ev dustaqlığına buraxılıb

18:25 / 21-09-2026

Volodin Dövlət Duması seçkilərinin nəticələri ilə bağlı şərh verdi

18:17 / 21-09-2026

Avtomobil toqquşmasında bir oğlan ağır yaralanıb

18:13 / 21-09-2026

Medvedev Le Penin partiyasını rusofoblar və nasistlərlə əməkdaşlıq edənlər adlandırdı

18:11 / 21-09-2026

Politoloq Almaniyada qütb partiyalarının artan populyarlığını qeyd edib

18:07 / 21-09-2026

Bir kəndin yaxınlığında ağ ayılar müşahidə edilib

11:24 / 21-09-2026

Böyük Qayıdış bütöv bir regionun yenidən qurulmasıdır-Könül Nurullayeva

18:54 / 20-09-2026

Fransa prezidentliyinə namizəd Ukraynaya maliyyə yardımını dayandıracağına söz verdi

18:51 / 20-09-2026

Valiyeva test konkilərində sərbəst konki sürməni yerinə yetirdikdən sonra göz yaşlarına boğuldu

18:47 / 20-09-2026

10 şir ölü tapıldı; onlar zəhərlənmiş ola bilər

18:43 / 20-09-2026

Le Penin partiyası Fransada kritik yanacaq vəziyyəti elan etdi

18:37 / 20-09-2026

"City 312" qrupunun aparıcı müğənnisi insultdan sonra sağalmasından danışıb

18:34 / 20-09-2026

Kislovodskdakı malikanəsi 2,5 milyard rubla satışa çıxarılıb

18:29 / 20-09-2026

Pakistanda keçmiş baş nazir İmran Xanın bacısı saxlanılıb

18:07 / 20-09-2026

Bir qrup uşaq idmançı qida zəhərlənməsinə məruz qalıb

18:03 / 20-09-2026

Saakaşvili Gürcüstan məhkəməsində Ukrayna himnini oxudu

17:32 / 20-09-2026

Dövlət Duması Kallasın Rusiya seçkilərini tanımamaq çağırışını "şeytan" adlandırdı

17:26 / 20-09-2026

Zaxarova Qərbin Rusiya dövlət qurumlarının veb saytlarını blokladığını bildirdi

17:23 / 20-09-2026

Zaxarova: "101 yaşlı rus qadını Cənubi Koreyada səs verib"

17:20 / 20-09-2026

Tramp Vaşinqtondakı Zəfər Tağını hərbi kompleksə çevirəcəyini açıqladı

17:17 / 20-09-2026

Zaxarova: "Xaricdə 104 mindən çox Rusiya vətəndaşı seçkilərdə səs verib"

17:14 / 20-09-2026

İran ordusu planlaşdırılan ABŞ hücumu ilə bağlı kəşfiyyat məlumatı alıb

17:10 / 20-09-2026

Moskva Dairəvi Yolunda səkkiz avtomobilin ölümcül toqquşmasının videosu çəkilib

17:08 / 20-09-2026

Ukraynada dəmir yolu xidməti iflic olub: qatarlar gecikir

17:05 / 20-09-2026

Aviaşirkətin yeddi illik pozuntularına son qoyub

17:02 / 20-09-2026

Şimali Koreyanın ballistik raket proqramı nüvə proqramından daha çox rəqiblərini narahat edir

16:57 / 20-09-2026

İngiltərə millisinin keçmiş oyunçusu Tounsend Taylanddakı oyundan əvvəl diyircəkli avtomobilin altında qalıb

16:52 / 20-09-2026

Tramp husilərə zərbə endirmək planlarına görə Ağ Evə erkən qayıda bilər

16:38 / 20-09-2026

TDT-yə üzv ölkələr çağırış və təhdidlərə vaxtında reaksiya verməyə hazırdır-Könül Nurullayeva

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

Əhdi həmin videosuna görə saxlanıldı

“Çox yaxşı xatırlayıram, 13-14 yaşım var idi”

Hikmət Hacıyev Ərəb Media Forumunda Qarabağda və digər bölgələrdə Qafqaz Albaniyasının zəngin xristian irsi barədə danışıb

Azərbaycan-Türkiyə V Enerji Forumu - Strateji tərəfdaşlıq yeni mərhələdə

“Mehriban xanıma dedim şəkil çəkdirək və şeyxə göndərin”

“Mədrəsədə oxumağım Heydər Əliyevin istəyi ilə olubmuş, sonradan dedi”

Hikmət Hacıyev həmin kitabı vərəqləyərək erməni saxtakarlığını ifşa etdi - Video

İlham Əliyev Bakıda keçirilən beynəlxalq konfransların iştirakçılarını qəbul edib

İlham Əliyev “Qobustan” Günəş Elektrik Stansiyasının açılışında iştirak edib

İlham Əliyev Türkiyənin xarici işlər nazirini qəbul edib

Ermənistan Qarabağ mövzusunu revanşizm üçün alətə çevirməyə davam edir-Könül Nurullayeva

Azərbaycanın dini və mədəni irsə münasibəti təqdir olunur-Könül Nurullayeva

“Azərbaycan!” deyiləndə ayağa dur ki...
Tarix: 14-10-2020 11:43 | Bölmə: Ədəbiyyat

Bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın anadan olmasından 87 il ötür

Xalq şairi Məmməd Araz Azərbaycan ədəbiyyatında çoxcəhətli və zəngin ədəbi irsinə, sənətkarlıq qüdrətinə görə özünəməxsus yeri və mövqeyi olan görkəmli söz ustadıdır. Məmməd Araz mənalı, keşməkeşli və şərəfli, bütövlükdə Vətənə və sənətə həsr olunmuş əsl şair-vətəndaş ömrü yaşayıb. Sənətkarın tərcümeyi-halının, taleyinin daha çox onun yaradıcılığında öz əksini tapıb. Məmməd Araz özü də şeirlərində bunu dəfələrlə etiraf edib. Kitablarından birinə yazdığı müqəddimədə deyilir: “Əsl tərcümeyi-hal şairin şeirləridir. Şair çox halda öz yazılarının baş qəhrəmanı ola bilir”.
Dərin məzmunlu, oxunaqlı və milli mündəricəli şeirlərilə Məmməd Araz vətəndaş qeyrətli ədəbiyyat nəhəngidir. Bu görkəmli şair həm də milli azadlıq ideyalı əsərləri ilə istiqlal şairi olaraq əbədi şöhrət qazanıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın anadan olmasının 87-ci ildönümü tamam olur. Böyük sənətkarın təkrarolunmaz yaradıcılığı zəngin ənənələrə malik milli ədəbiyyatımızı yeni mərhələyə çıxarıb, Azərbaycan fəlsəfi və siyasi lirikası onun dühası hesabına daha da zənginləşib.
Məmməd Araz böyük poetik ilhama malik olan sənətkarlardan idi. Sözün və sənətin Məmməd Araz zirvəsinə gedən yol heç də həmişə hamar olmayıb. Onun həyatı da sənəti kimi daşlı-qayalı yollardan keçib.
1933-cü il oktyabrın 14-də Şahbuz rayonunun Nursu kəndində dünyaya göz açan Məmməd Araz ilk təhsilini həmin kənddə alıb. 1954-cü ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu bitirən böyük sənətkar 1961-ci ildə Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda oxuyub. Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında bədii ədəbiyyat redaksiyasının müdiri, sonra isə baş redaktorun müavini, “Ulduz” jurnalında məsul katib, “Ədəbiyyat və İncəsənət” qəzetində baş redaktorun müavini işləyib. 1971-1981-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının poeziya bölməsinə rəhbərlik edən Məmməd Araz 1974-cü ildən ömrünün sonunadək “Azərbaycan təbiəti” jurnalının baş redaktoru olub.
Böyük sənətkar 2004-cü ilin dekabrın 1-də Bakıda vəfat edib və Fəxri xiyabanda dəfn olunub.
Harada işləməsindən, hansı vəzifəni tutmasından asılı olmayaraq, Məmməd Araz, əslində, bütün ömrü boyu bir vəzifəni icra edib. O da poetik Azərbaycan dünyasına xidmət, Vətən qarşısında vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirməkdir. Böyük istedadı və poetik bacarığı sayəsində Məmməd Araz Nizami Gəncəvi, Məhəmməd Füzuli, Mirzə Ələkbər Sabir və Səməd Vurğun poeziyası ilə ona qədər gəlib çatan klassik şeir ənənəsini və üslubunu təkmilləşdirərək hamının gördüyü və bildiyi, lakin dilə gətirməyi bacarmadığı məsələləri ictimai düşüncənin məhsulu edib, Azərbaycanda vətəndaşlıq poeziyasının əsasını qoyub. Gənc yaşlarından başlayaraq yarım əsrdən artıq davam edən Məmməd Araz yaradıcılığı mənsub olduğu xalqa layiqli şair – vətəndaş xidməti nümunəsidir. Onun şeirinin əvvəli də, axırı da Vətəndir. Məmməd Araza məxsus “Vətən daşı olmayandan olmaz ölkə vətəndaşı” məşhur misraları müasir dövrdə poeziyada və ictimai mühitdə vətəndaşlığın milli düsturu kimi qəbul olunur.
Məmməd Araz yaradıcılığının baş qəhrəmanı Azərbaycandır. Onun “Vətən mənə oğul desə”, “Məndən ötdü, qardaşıma dəydi”, “Mənim Naxçıvanım”, “Ata ocağı”, “Ana yurdum, hər daşına üz qoyum” şeirləri vətən mövzusunda ən yaxşı əsərlər kimi dillər əzbəridir. Poeziyamızda Azərbaycan mövzusunda çox yazılıb. Azərbaycana çoxlu şeirlər ithaf olunub. Amma Məmməd Arazın “Azərbaycan – dünyam mənim” şeirinin bənzəri yaradılmayıb. Bu şeirin bütün intonasiyası şair qəlbinin ağrılarından, fəal vətəndaş narahatlığından keçir. Şeir yaradıcılığında olduğu kimi, poemaları ilə də Məmməd Araz təkrarsızdır. Onun “Üç oğul anası”, “Araz axır”, “Mən də insan oldum”, “Paslı qılınc”, “Əsgər qəbri”, “Atamın kitabı” poemaları hər şeydən əvvəl insan mənəviyyatının mürəkkəbliyi, tarix və müasirlik, milli tale və tarixi yaddaşın bərpası kimi fundamental məsələlərə həsr olunub.
Ümummilli lider Heydər Əliyev Xalq şairi, poeziyamızın istedadlı nümayəndəsi Məmməd Araz yaradıcılığına və şəxsiyyətinə daim yüksək qiymət vermişdir. Təsadüfi deyil ki, Məmməd Araz ilk yaradıcılığa ötən əsrin 50-ci illərindən başlasa da, onun təkrarsız istedadı 1970-ci illərdə, Ulu Öndərin Azərbaycana rəhbərliyinin birinci dövründə parlamışdır. Məmməd Araza böyük şöhrət gətirən “Atamın kitabı”, “Həyatın və sözün rəngləri”, “Oxucuya məktub”, “Qanadlı qayalar”, “Aylarım, illərim” kitabları məhz bu illərdə çap olunub, əsərləri xarici dillərə tərcümə edilərək geniş oxucu kütləsinin məhsuluna çevrilib. 1975-ci ildə Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunan böyük şairə 1978-ci ildə “Əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adı verilib, 1995-ci ildə isə ümummilli lider Heydər Əliyev Xalq şairi Məmməd Arazı “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib. Ulu Öndər Məmməd Araz sənətini yüksək dəyərləndirərək deyib: “Bu gün bir daha Məmməd Arazın Azərbaycan xalqının mədəniyyətinə, ədəbiyyatına verdiyi töhfələri gördük, eşitdik və bunların xalqımız üçün nə qədər faydalı olduğunu bir daha bildik, bir daha dərk etdik ki, Azərbaycan xalqının həyatında Məmməd Arazın yaradıcılığının nə qədər böyük əhəmiyyəti var”. Ümidvaram ki, Azərbaycan xalqı daim müstəqilliyini qoruyub saxlayacaq və müstəqil Azərbaycanın ilk “İstiqlal” ordeninə layiq görülmüş şəxsiyyətlərdən biri kimi Məmməd Araz, Azərbaycan xalqının tarixində indi olduğu kimi, gələcəkdə də öz yerini tutacaqdır”.
Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xidmətlərini nəzərə alan Prezident İlham Əliyev görkəmli sənətkarın xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, yubileylərinin keçirilməsi haqqında sərəncamlar imzalayıb. Bu sərəncamlar Azərbaycan ədəbiyyatının, bütövlükdə yaradıcı ziyalıların, o cümlədən Məmməd Araz sənətinin və şəxsiyyətinin böyük himayədarı, ulu öndər Heydər Əliyev ənənələrinin müasir şəraitdə uğurlu davamı kimi yüksək dəyərə malikdir.

Baxış sayı: 752