Azərbaycanda yaşı 15-dən aşağı olan uşaqların 91,9 faizi internet istifadəçisidir

Xəbər lenti

23:58 / 15-10-2026

Yeniyetmələr bir kişini şəhərətrafı qatardan çıxarıb döyüblər

20:25 / 15-10-2026

Lavrov: "Rusiya Ukrayna ilə bağlı danışıqları heç vaxt rədd etməyib"

20:20 / 15-10-2026

İstanbulda 84 ilin ən güclü yağışı nəticəsində üç nəfər ölüb

20:16 / 15-10-2026

Rusiya karateçilərinin Polşada keçirilən Gənclər arasında Dünya Çempionatında iştirakına qadağa qoyulub.

20:10 / 15-10-2026

İran nümayəndə heyəti İsaak Hersoqun çıxışı zamanı AQİM-in iclasını tərk etdi

20:05 / 15-10-2026

Zelenski Avropa Şurasının iclası üçün Brüsselə gəlib

19:58 / 15-10-2026

Merz ABŞ-ın dondurulmuş Rusiya aktivləri ilə bağlı təklifinə reaksiya verdi

19:54 / 15-10-2026

Tanışını öldürməkdə ittiham olunub

19:51 / 15-10-2026

Peskov Rusiya idmançılarını dünyanın ən güclüləri adlandırdı

19:47 / 15-10-2026

18 milyon rubl rüşvət aldığına görə həbs edilib

19:42 / 15-10-2026

Tramp Nidal Həsənin edamını canlı yayımlamayacağını açıqladı

19:39 / 15-10-2026

CNN: Ukraynada "Patriot" raketləri tükənib

19:30 / 15-10-2026

Estoniya Baş naziri Rusiya neft emalı zavodlarının dağıdılmasına çağırış edib

19:26 / 15-10-2026

ABŞ məhbusları yeməkdəki siçan və həşəratlara görə həbsxananı məhkəməyə veriblər

19:23 / 15-10-2026

İnsan qalıqları olan torbalar tapılıb

19:20 / 15-10-2026

Mərkəzi Bank ayıları Sibirdə turizmə mane olan amillərdən biri adlandırılıb

19:17 / 15-10-2026

Polis məmurunu təhdid etməkdə və bir qadını vurmaqda təqsirli bilinib

19:13 / 15-10-2026

Larisa Dolinanın Moskva Konserti ləğv edildi

19:09 / 15-10-2026

Medvedev Qərbi Serbiyadakı parlament seçkilərinə müdaxilə etməkdə günahlandırdı

19:05 / 15-10-2026

Husilərin Ər-Riyad hava limanına hücumları nəticəsində 17 nəfər həlak olub

19:00 / 15-10-2026

Zelenski Ukraynada LGBT Hüquqlarının Qorunması Strategiyasını təsdiqlədi

21:49 / 14-10-2026

Məktəblilərə hücum etdiklərinə görə yeniyetmə miqrantlar saxlanılıb

21:46 / 14-10-2026

Rutte: "NATO Rusiyadan müttəfiq ölkələrinə qarşı heç bir təcili təhlükə görmür"

21:43 / 14-10-2026

Fotoqraf həbs edilib

21:39 / 14-10-2026

Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyi Rusiya səfirini çağırdı

21:35 / 14-10-2026

Fiko bildirib ki, Slovakiya Ukrayna üçün yeni AB kreditində iştirak etməyəcək

21:31 / 14-10-2026

Ayı hücum edəndə ağrımadı: Balıqçı yırtıcı ilə qarşılaşmasından danışır

21:26 / 14-10-2026

Zavodda yanğın baş verib

21:17 / 14-10-2026

Yaponiya Xarici İşlər Nazirliyi Çin nümayəndə heyətinin İturup adasına səfərindən sonra etirazını bildirib

21:12 / 14-10-2026

ABŞ Venesuela Parlamentinin sədri Xorxe Rodrigezə qarşı sanksiyaları ləğv etdi

21:10 / 14-10-2026

Sinqapur bayrağı altında üzən konteyner gəmisi Hörmüz boğazında batdı

21:06 / 14-10-2026

Lavrov Putin və Si Cinpin arasında Şençjendə keçirilən APEC sammitində görüş keçiriləcəyini açıqladı

21:02 / 14-10-2026

Türkiyənin Antalya şəhərində mikroavtobus qəzaya uğrayıb

20:59 / 14-10-2026

Qətldə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb

20:56 / 14-10-2026

Pentaqon 2026-cı ilə qədər yüz minlərlə kamikaze hücum dronunu yerləşdirməyi planlaşdırır

20:52 / 14-10-2026

Deputatlar Məclisinin rəhbəri dələduzluqda ittiham olunaraq həbs edilib

20:49 / 14-10-2026

FIS Dünya Kubokunda Rusiya xizəkçiləri üçün kvota yerlərinin sayını açıqladı

20:46 / 14-10-2026

İtkin düşmüş 3 yaşlı oğlan qarğıdalı tarlasında tapılıb

20:43 / 14-10-2026

Le Pen Ukraynanın AB-yə qoşulmasını birləşmək üçün "hara-kiri" adlandırdı

20:38 / 14-10-2026

FTB direktorunun Rusiyaya gəldiyi bildirilir

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

Şəhidin adını daşıyan "Sumqayıt-Xəzər" FK ilk start oyununda qalib gəldi-VİDEO+FOTOLAR

Nazirlər Kabineti müəllimlər üçün geyim qaydalarını və tələbləri müəyyən etdi

“Yanımızda hər həftə bir gəmi vurulur” - 12 azərbaycanlı dənizdə çarəsiz qalıb

Türkmənbaşıda Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət başçılarının 8-ci Məşvərət görüşü keçirilib

Rəşid dünya üçüncüsü oldu

Könül Nurullayeva vətəndaşlarla görüş keçirib

İlham Əliyev Böyük Britaniyanın ticarət üzrə dövlət nazirini qəbul edib

Türkmənbaşı şəhərində sənədlərin imzalanması mərasimi olub

Fazil Məmmədov nazir müavini təyin olundu

Xəstəxanada direktor müavinini bıçaqlayan sürücü imiş - Rəsmi

İlham Əliyev Azərbaycan və Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının 8-ci Məşvərət görüşündə iştirak etmək üçün “Avaza” Kompleksinə gəldi

Elvin Mahmudzadə yenə həbs edildi

Azərbaycanda yaşı 15-dən aşağı olan uşaqların 91,9 faizi internet istifadəçisidir
Tarix: 05-02-2019 13:20 | Bölmə: Gündəm

Azərbaycanda internetdən istifadə edən 15-24 yaşlı gənclərin 97,5%-i üçün potensial risk təşkil edən amillər internetdə zorakılıq, kiber-qorxutma və rəqəmsal təqib hallarından ibarətdir.
Bu baxımdan BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) cəlbedici və məlumatlı rəqəmsal məkanın təhlükəsiz və səmərəli şəkildə mənimsənməsi üçün Azərbaycan uşaqları və gənclərinə münasib şərait yaratmaq məqsədilə daha çox səy göstərməyə çağırır.
Trend-in məlumatına görə, bu cür çağırış UNICEF-in gənclər arasında sonuncu qlobal rəy sorğusundan irəli gəlir ki, həmin vaxt tələbələr tərəfindən dünya üzrə aparılmış “#ENDviolence Youth Talks” (#ZorakılığaSON) mövzusunda gənclərarası silsilə müzakirələr zamanı beş həftə ərzində 1 milyondan çox cavab və təklif qəbul edilib. Belə bir təşəbbüs vasitəsilə gənclər onları xüsusən qorxutma və kiber-qorxutma hallarından qorumaq üçün valideynlərin, müəllimlərin və siyasət hazırlayanların hansı işlər görə biləcəyi barədə düşünülmüş cavablar veriblər.
UNICEF-in Azərbaycandakı Nümayəndəliyinin rəhbəri Edvard Karvardin bildirib ki, biliklər əldə etmək, başqa mədəniyyətlərlə tanış olmaq, yeni insanlarla görüşmək, öz yaradıcı imkanlarını və düşüncələrini ifadə etmək baxımından internet uşaqlar və gənclər üçün hədsiz imkanlar yaratsa da, biz bu cür cəlbedici rəqəmsal məkanda qorxutma, ayrı-seçkilik, nifrət, istismar və sui-istifadə kimi hallardan ibarət risklər barədə də məlumatlıyıq. Məhz bu səbəbə görə Təhlükəsiz İnternet Günündə UNICEF uşaqlarımızın internetdə təhlükəsizliyi məsələsinə qayğı göstərən bütün insanları hər bir uşaq üçün daha təhlükəsiz və inklüziv rəqəmsal məkanın yaradılmasında iştirak etməyə təkidlə çağırır.
YUNESKO-nun yüksək gəlirli ölkələrdə kiber-qorxutma hallarının yayılması barədə 2017-ci il tarixli məlumatlarına əsasən bu cür halların təsirindən əziyyət çəkən uşaqların və yeniyetmələrin nisbəti 5-21% civarlarında dəyişir və oğlanlarla müqayisədə qızların kiber-qorxutma hallarına daha çox məruz qalması ehtimalı yüksəkdir.
Kiber-qorxutma təhlükəsi tez bir vaxtda geniş auditoriyanı əhatə etmək imkanına malik olduğundan və qeyri-müəyyən müddət ərzində internetdə əlçatan olduğundan öz qurbanlarını faktiki olaraq bütün həyatı boyu təqib edərək onlara ciddi zərər vura bilər. Qorxutma və kiber-qorxutma halları bir-birini tamamlayaraq zərərli davranışın davamlı şəkildə formalaşmasını təmin edirlər. Kiber-qorxutma hallarından zərər çəkən şəxslərin spirtli işçkilərdən və narkotik maddələrdən istifadə etməsi və digər şagirdlərlə müqayisədə təhsildən daha çox yayınması ehtimalı yüksəkdir. Eyni zamanda, onların təhsildə aşağı qiymət alması, özünə nisbətən az hörmət etməsi və səhhətindəki problemlərdən əziyyət çəkməsi ehtimalının da çox yüksək olduğunu qeyd etmək lazımdır. Ekstremal vəziyyətlərdə kiber-qorxutma halları intihara səbəb ola bilər.
Azərbaycanda 15-24 yaşında olan oğlanların 96,8%-i internetdən istifadə edirsə, bu yaş qrupuna aid edilən qızlar arasında internet istifadəçiləri 98,3% təşkil edir. Ümumilikdə Azərbaycanda internetdən istifadə edən gənclərin faiz nisbəti dünya üzrə 70,6% təşkil edən orta göstəricini üstələyir.
Eyni zamanda, Azərbaycanda internetdən istifadə edən əhali arasında gəncləşmə müşahidə olunur. Belə ki, yaşı 15-dən aşağı olan uşaqların 91,9%-i internet istifadəçisidir. Nisbətən aşağı yaş qruplarına aid edilən uşaqlarla müqayisədə yeniyetmələrin kiber-qorxutma hallarına daha çox məruz qalması ehtimal olunsa da, məhz uşaqlar zərərli kontent, habelə cinsi istismar, sui-istifadə və kiber-qorxutma halları qarşısında daha həssasdırlar.
UNICEF-in Azərbaycandakı Nümayəndəliyi uşaqların və gənclərin rəqəmsal məkanda təhlükəsizliyinin təmin edilməsi işinə başlamağın bu kimi ən sadə yollarını xüsusilə qeyd edir:

Valideynlər öz uşaqlarının nə cür internet sörfinqi ilə məşğul olduqlarını, kimlərlə internet ünsiyyəti qurduqlarını və hansı növdə kontentdən istifadə etdiklərini bilməlidirlər. Rəqəmsal məkanda üzləşməsi mümkün olan bəzi risklər haqqında uşaqlarla açıq şəkildə söhbət etmək, habelə internetdə pis rəftara məruz qaldıqları halda heç bir cəzadan çəkinmədən valideynlərin mütləq məlumatlandırılması barədə onları xəbərdar etmək olduqca vacibdir.
Müəllimlər uşaqları internetdən bilik və faydalı ünsiyyət, yaradıcı yanaşma və bacarıqların inkişafı üçün dəyərli alət kimi istifadə etməyə stimullaşdırmaqla yanaşı onlara internetdə xoşagəlməz rəftara məruz qalma halları barədə böyüklərlə tərəddüd etmədən bölüşərək kömək istəmək üçün münasib şərait yaratmalıdırlar, çünki internetdən istifadə edən bəd niyyətli ünsürlər xoşagəlməz rəftara məruz qalan uşaqların bu barədə danışmaq qorxusundan “məharətlə” faydalanaraq növbəti addım kimi onları istismar etməyə çalışırlar.
İnternetdən nə cür istifadə etmək, bu barədə yetərincə məlumatlı olmaq və belə bir məkanda şəxsi təhlükəsizliyi təmin etmək, o cümlədən internetdəki təhlükələri və yanlış informasiyanı tanımaq və belə hallardan müdafiə olunmaq üçün uşaqların formal və qeyri-formal şəkildə maarifləndirilməsi, habelə rəqəmsal vətəndaşlıq anlayışının rəqəmsal təhsilin əsas komponenti kimi təqdim olunması sahələrinə hökumət tərəfindən daha çox sərmayə ayrılmalıdır.

E.Karvardin bu istiqamətdə atılan ilk addımların çox sadə olduğunu qeyd edib: "İstər valideynlər, istərsə də yaxın qohumlar və müəllimlər, habelə gənclərlə işləyən mütəxəssislər öz uşaqlarının və həyatda rast gəldikləri gənclərin internet vərdişləri barədə bildikdə, onların əhvalında qəfildən baş verən hər hansı dəyişikliklərə diqqətlə yanaşmalıdırlar və yarana biləcək hər bir vəziyyətlə bağlı həmin uşaqlarla və gənclərlə istənilən vaxtda söhbət etməyə hazır olduqlarını bildirməlidirlər”.

Baxış sayı: 875