Azərbaycanda yaşı 15-dən aşağı olan uşaqların 91,9 faizi internet istifadəçisidir

Xəbər lenti

21:11 / 14-02-2026

Zelenski "Flamingo" raket istehsal xəttinin məhv edilməsini etiraf etdi

21:06 / 14-02-2026

Terrorizmə açıq şəkildə haqq qazandırdığına görə cinayət işi açılıb

21:04 / 14-02-2026

"Tanrı Kuzya" rəsmlərini uşaq rəsmləri adlandırdı

21:00 / 14-02-2026

Navalnının qurbağa zəhəri ilə zəhərləndiyi iddiasını saxtakarlıq adlandırıb

20:53 / 14-02-2026

Qar əriyib və iki uşaq dağıntılar altından çıxarılıb

20:50 / 14-02-2026

Zaxarova NATO-nun baş katibi Ruttenin "cəhənnəm təbliğatı"nın qurbanlarına təəssüfləndiyini bildirdi

20:46 / 14-02-2026

Putin: "Rusiya İranın suverenliyini qorumaq səylərini dəstəkləyir"

20:33 / 14-02-2026

Zelenski: "ABŞ Ukraynaya 15 illik təhlükəsizlik zəmanəti təklif edir"

20:25 / 14-02-2026

Yeniyetmələr hərəkətdə olan qatarın qarşısına təkər yığıblar; iş açılıb

20:22 / 14-02-2026

Finlandiya Olimpiya Oyunlarında xizək mumu ilə bağlı Norveç və ABŞ-a qarşı etiraz ərizəsi təqdim edib

20:19 / 14-02-2026

Cənubi Amerikalı idmançı ilk Qış Olimpiya medalını qazandı

20:13 / 14-02-2026

Sandu Rusiyaya kömək etdiklərinə görə MDB ölkələrinə qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırdı

20:08 / 14-02-2026

Ermənistanda Katolikos II Qareginə qarşı cinayət işi açılıb

20:00 / 14-02-2026

Starmer fon der Leyen ilə görüşdə Aİ ilə daha geniş inteqrasiya arzuladığını bildirib

19:55 / 14-02-2026

Səfir Tolçenov: "Bali və yaxınlıqdakı adalarda 35.000 Rusiya vətəndaşı yaşayır"

19:47 / 14-02-2026

Miqrantlar üçün saxta nikahlar təşkil edənlər məhkum ediliblər

19:37 / 14-02-2026

Prokurorluq liftin çökməsini araşdırır

19:32 / 14-02-2026

Yeniyetmələr sinif yoldaşını hava tapançası ilə vurublar

19:29 / 14-02-2026

Danimarkanın Baş naziri Frederiksen Qrenlandiyaya qiymət qoymaqdan imtina etdi

19:19 / 14-02-2026

Nyu-York şəhəri Anti-Dron Tutma Sistemini yerləşdirməyi planlaşdırır

19:16 / 14-02-2026

Xarici işlər naziri Cayşankar: "Hindistan ABŞ ilə ticarət müqaviləsindən sonra muxtariyyətini itirməyib"

19:11 / 14-02-2026

Əliyev: "Ermənistan konstitusiyasında dəyişiklik edildikdən sonra Bakı Yerevanla sülh müqaviləsi imzalamağa hazırdır"

22:56 / 13-02-2026

Rəqəmsallaşma və innovasiya: "Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf konsepsiyası"

22:51 / 13-02-2026

FT: Rubio Münhendə Ukrayna ilə bağlı Avropa liderləri ilə görüşü ləğv etdi

22:45 / 13-02-2026

Zelenski Münhendə son İran şahının oğlu Rza Pəhləvi ilə görüşüb

22:40 / 13-02-2026

Bir yeniyetmə ev dustaqlığına buraxılıb

22:28 / 13-02-2026

Merz: "Həm kişilərin, həm də qadınların məcburi bir illik xidmət keçməsini istəyirik"

22:21 / 13-02-2026

Səfir Cəlali: "ABŞ-ın hücumuna məruz qalacağı təqdirdə İran qonşularına qarşı təcavüzkarlıq etməyə məcbur olacaq"

22:15 / 13-02-2026

Baş nazir Kristersson: "İsveç ordusu rus dilini öyrənir"

22:13 / 13-02-2026

Vətəndaşlığını dəyişdirən rusiyalı Olimpiya Oyunlarında gümüş medal qazandı

22:09 / 13-02-2026

Təyyarə hava limanında sürüşüb

22:05 / 13-02-2026

Tramp: "ABŞ Qrenlandiya ilə bağlı avropalılarla danışıqlar aparır"

22:02 / 13-02-2026

Afrikalı Ştopov Fransanın Nigerə qoşun yeritməyəcəyinə inanır.

21:57 / 13-02-2026

Paşinyan Ermənistan dəmir yolları üçün güzəşt hüququnu Rusiyaya satmağı təklif etdi

11:47 / 13-02-2026

Qısqanclıq üzündən sevgilisini diri-diri yandıran kişi məhkəmə qarşısına çıxacaq

11:45 / 13-02-2026

Dələduzluqda ittiham olunur; o, özünü dövlət məmuru kimi təqdim edib

10:13 / 13-02-2026

Bir ailə qızını il yarım Ukrayna təhlükəsizlik xidmətlərindən gizlədib

10:08 / 13-02-2026

Hava limanlarında onlarla uçuş təxirə salınıb

10:06 / 13-02-2026

ABŞ-lı cərrah, general Kennedi narkotik istifadə etdiyini etiraf edib

09:59 / 13-02-2026

Yetkinlik yaşına çatmayan qətldə ittiham olunaraq mühakimə olunacaq

Bütün xəbərlər

Ən çox oxunanlar

Komitə sədri Sumqayıt Cümə Məscidini ziyarət etdi-VİDEO+FOTOLAR

Şəhid Asim Camalzadənin doğum günündən-VİDEO+FOTOLAR

Vüqar Rəhimzadə: "Strateji tərəfdaşlığa əsaslanan Azərbaycan-BƏƏ əlaqələri yüksələn xətlə inkişaf edir"

Prezident ailəsinə Şah Abbas məscidində “Qurani-Kərim” hədiyyə etdilər - Fotolar

Sülh gündəliyinin müəllifi kimi Azərbaycan lideri

Vüqar Rəhimzadə: "Dövlətimizin sülh quruculuğu prosesi dünya üçün nümunəvi modeldir"

Vüqar Rəhimzadə: "Bakıda imzalanan Xartiya Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin inkişafına dair strateji baxışı əks etdirir"

Papa dəvət etdi - Şeyx Vatikana gedir

Leyla və Alena Əliyevalar Gəncədə xüsusi ümumtəhsil məktəbində - Fotolar

Naxçıvanın Baş naziri kolektivə təqdim olundu - Fotolar

Prezidentin qızı və gəlini uşaqlarla belə əyləndilər - Fotolar

Putin terror aktı ilə bağlı Pakistan hakimiyyətinə başsağlığı verib

Azərbaycanda yaşı 15-dən aşağı olan uşaqların 91,9 faizi internet istifadəçisidir
Tarix: 05-02-2019 13:20 | Bölmə: Gündəm

Azərbaycanda internetdən istifadə edən 15-24 yaşlı gənclərin 97,5%-i üçün potensial risk təşkil edən amillər internetdə zorakılıq, kiber-qorxutma və rəqəmsal təqib hallarından ibarətdir.
Bu baxımdan BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) cəlbedici və məlumatlı rəqəmsal məkanın təhlükəsiz və səmərəli şəkildə mənimsənməsi üçün Azərbaycan uşaqları və gənclərinə münasib şərait yaratmaq məqsədilə daha çox səy göstərməyə çağırır.
Trend-in məlumatına görə, bu cür çağırış UNICEF-in gənclər arasında sonuncu qlobal rəy sorğusundan irəli gəlir ki, həmin vaxt tələbələr tərəfindən dünya üzrə aparılmış “#ENDviolence Youth Talks” (#ZorakılığaSON) mövzusunda gənclərarası silsilə müzakirələr zamanı beş həftə ərzində 1 milyondan çox cavab və təklif qəbul edilib. Belə bir təşəbbüs vasitəsilə gənclər onları xüsusən qorxutma və kiber-qorxutma hallarından qorumaq üçün valideynlərin, müəllimlərin və siyasət hazırlayanların hansı işlər görə biləcəyi barədə düşünülmüş cavablar veriblər.
UNICEF-in Azərbaycandakı Nümayəndəliyinin rəhbəri Edvard Karvardin bildirib ki, biliklər əldə etmək, başqa mədəniyyətlərlə tanış olmaq, yeni insanlarla görüşmək, öz yaradıcı imkanlarını və düşüncələrini ifadə etmək baxımından internet uşaqlar və gənclər üçün hədsiz imkanlar yaratsa da, biz bu cür cəlbedici rəqəmsal məkanda qorxutma, ayrı-seçkilik, nifrət, istismar və sui-istifadə kimi hallardan ibarət risklər barədə də məlumatlıyıq. Məhz bu səbəbə görə Təhlükəsiz İnternet Günündə UNICEF uşaqlarımızın internetdə təhlükəsizliyi məsələsinə qayğı göstərən bütün insanları hər bir uşaq üçün daha təhlükəsiz və inklüziv rəqəmsal məkanın yaradılmasında iştirak etməyə təkidlə çağırır.
YUNESKO-nun yüksək gəlirli ölkələrdə kiber-qorxutma hallarının yayılması barədə 2017-ci il tarixli məlumatlarına əsasən bu cür halların təsirindən əziyyət çəkən uşaqların və yeniyetmələrin nisbəti 5-21% civarlarında dəyişir və oğlanlarla müqayisədə qızların kiber-qorxutma hallarına daha çox məruz qalması ehtimalı yüksəkdir.
Kiber-qorxutma təhlükəsi tez bir vaxtda geniş auditoriyanı əhatə etmək imkanına malik olduğundan və qeyri-müəyyən müddət ərzində internetdə əlçatan olduğundan öz qurbanlarını faktiki olaraq bütün həyatı boyu təqib edərək onlara ciddi zərər vura bilər. Qorxutma və kiber-qorxutma halları bir-birini tamamlayaraq zərərli davranışın davamlı şəkildə formalaşmasını təmin edirlər. Kiber-qorxutma hallarından zərər çəkən şəxslərin spirtli işçkilərdən və narkotik maddələrdən istifadə etməsi və digər şagirdlərlə müqayisədə təhsildən daha çox yayınması ehtimalı yüksəkdir. Eyni zamanda, onların təhsildə aşağı qiymət alması, özünə nisbətən az hörmət etməsi və səhhətindəki problemlərdən əziyyət çəkməsi ehtimalının da çox yüksək olduğunu qeyd etmək lazımdır. Ekstremal vəziyyətlərdə kiber-qorxutma halları intihara səbəb ola bilər.
Azərbaycanda 15-24 yaşında olan oğlanların 96,8%-i internetdən istifadə edirsə, bu yaş qrupuna aid edilən qızlar arasında internet istifadəçiləri 98,3% təşkil edir. Ümumilikdə Azərbaycanda internetdən istifadə edən gənclərin faiz nisbəti dünya üzrə 70,6% təşkil edən orta göstəricini üstələyir.
Eyni zamanda, Azərbaycanda internetdən istifadə edən əhali arasında gəncləşmə müşahidə olunur. Belə ki, yaşı 15-dən aşağı olan uşaqların 91,9%-i internet istifadəçisidir. Nisbətən aşağı yaş qruplarına aid edilən uşaqlarla müqayisədə yeniyetmələrin kiber-qorxutma hallarına daha çox məruz qalması ehtimal olunsa da, məhz uşaqlar zərərli kontent, habelə cinsi istismar, sui-istifadə və kiber-qorxutma halları qarşısında daha həssasdırlar.
UNICEF-in Azərbaycandakı Nümayəndəliyi uşaqların və gənclərin rəqəmsal məkanda təhlükəsizliyinin təmin edilməsi işinə başlamağın bu kimi ən sadə yollarını xüsusilə qeyd edir:

Valideynlər öz uşaqlarının nə cür internet sörfinqi ilə məşğul olduqlarını, kimlərlə internet ünsiyyəti qurduqlarını və hansı növdə kontentdən istifadə etdiklərini bilməlidirlər. Rəqəmsal məkanda üzləşməsi mümkün olan bəzi risklər haqqında uşaqlarla açıq şəkildə söhbət etmək, habelə internetdə pis rəftara məruz qaldıqları halda heç bir cəzadan çəkinmədən valideynlərin mütləq məlumatlandırılması barədə onları xəbərdar etmək olduqca vacibdir.
Müəllimlər uşaqları internetdən bilik və faydalı ünsiyyət, yaradıcı yanaşma və bacarıqların inkişafı üçün dəyərli alət kimi istifadə etməyə stimullaşdırmaqla yanaşı onlara internetdə xoşagəlməz rəftara məruz qalma halları barədə böyüklərlə tərəddüd etmədən bölüşərək kömək istəmək üçün münasib şərait yaratmalıdırlar, çünki internetdən istifadə edən bəd niyyətli ünsürlər xoşagəlməz rəftara məruz qalan uşaqların bu barədə danışmaq qorxusundan “məharətlə” faydalanaraq növbəti addım kimi onları istismar etməyə çalışırlar.
İnternetdən nə cür istifadə etmək, bu barədə yetərincə məlumatlı olmaq və belə bir məkanda şəxsi təhlükəsizliyi təmin etmək, o cümlədən internetdəki təhlükələri və yanlış informasiyanı tanımaq və belə hallardan müdafiə olunmaq üçün uşaqların formal və qeyri-formal şəkildə maarifləndirilməsi, habelə rəqəmsal vətəndaşlıq anlayışının rəqəmsal təhsilin əsas komponenti kimi təqdim olunması sahələrinə hökumət tərəfindən daha çox sərmayə ayrılmalıdır.

E.Karvardin bu istiqamətdə atılan ilk addımların çox sadə olduğunu qeyd edib: "İstər valideynlər, istərsə də yaxın qohumlar və müəllimlər, habelə gənclərlə işləyən mütəxəssislər öz uşaqlarının və həyatda rast gəldikləri gənclərin internet vərdişləri barədə bildikdə, onların əhvalında qəfildən baş verən hər hansı dəyişikliklərə diqqətlə yanaşmalıdırlar və yarana biləcək hər bir vəziyyətlə bağlı həmin uşaqlarla və gənclərlə istənilən vaxtda söhbət etməyə hazır olduqlarını bildirməlidirlər”.

Baxış sayı: 779