11:36 / 16-06-2026
QHT tərəfindən Ağcabədi və Sabirabad rayonlarındakı göllərdə ekoloji vəziyyət araşdırılıb
23:01 / 15-06-2026
Qonşusuna hava silahından beş atəş açdı və şərti cəza aldı
22:57 / 15-06-2026
76 kq-dan çox narkotik satmağı planlaşdırırdı
22:44 / 15-06-2026
Dmitriyev Starmerin 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial media qadağası ilə bağlı şərh verdi
18:18 / 15-06-2026
"Mash":"Tu-22M3" bombardmançı təyyarəsi qəzaya uğrayıb
18:13 / 15-06-2026
Lavrov avropalıların danışıqlarda iştirak etmək üçün israrlı istəkləri barədə məlumat verdi
18:10 / 15-06-2026
Çin etiraf etdi ki, İsrail ABŞ-İran sazişini poza bilər
18:04 / 15-06-2026
FIFA Rusiya Gənclər Komandalarını ABŞ-da keçiriləcək yeni turnirə dəvət edə bilər
18:01 / 15-06-2026
Lavrov bildirib ki, Moskva Minskin Ukraynaya yanaşmasını başa düşür
17:58 / 15-06-2026
Prokurorluq balıq ölümü ilə maraqlanıb
17:55 / 15-06-2026
Starmerin evlərini və avtomobilini yandırmaqda təqsirli bilinib
14:06 / 15-06-2026
Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycanın xilasa aparan dönüş nöqtəsi
14:03 / 15-06-2026
Ben-Qvir bildirib ki, İsrail ABŞ-İran razılaşmasına əməl etmək məcburiyyətində deyil
14:00 / 15-06-2026
Türkiyədən 3 milyon rubl dəyərində lüks çantanı qanunsuz olaraq idxal etməyə cəhd edib
13:57 / 15-06-2026
Həyat yoldaşını öldürməkdə ittiham olunan həbs edilib
13:53 / 15-06-2026
İki kişini ov tüfəngi ilə yaraladıqdan sonra həbs edilib
13:49 / 15-06-2026
12 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib
13:46 / 15-06-2026
Kiyevin rus dilinin qorunmasına qoyduğu qadağanı hüquqi paradoks adlandırdı
13:42 / 15-06-2026
Çimərlik məkanı üstündə iki balıqçını öldürməyə cəhd edib
13:37 / 15-06-2026
Politoloq Vaşinqton və Tehran arasında dialoqu pozmaq üçün yeni cəhdləri etiraf edir
13:35 / 15-06-2026
ABŞ-İran sazişindən ən çox kimin qazanacağı sualına ekspert cavab verdi
13:31 / 15-06-2026
Toya hazırlaşmaq üçün məzuniyyət hüququ xatırladılır
13:28 / 15-06-2026
"Kapitan qızı" serialının aktyor heyətinə qoşulub
13:26 / 15-06-2026
On nəfər qanunsuz bank fəaliyyəti ilə bağlı məhkəmə qarşısına çıxacaq
19:56 / 14-06-2026
Tramp qarşıdan gələn G7 sammitində Starmerin immiqrasiya siyasətini tənqid edəcək
19:53 / 14-06-2026
İrəvanda Mərkəzi Seçki Komissiyasının binasının qarşısında müxalifət mitinqi keçirilib
19:49 / 14-06-2026
Tsarukyanın müxalifət partiyası Ermənistan parlamentinə daxil ola bilmədi
19:46 / 14-06-2026
Məktəblini ərzaq verməkdən imtina etdiyinə görə bıçaqlayaraq öldürən şəxs həbs edilib
19:38 / 14-06-2026
ABŞ Avropadan hansı silah növlərini çəkəcək
19:33 / 14-06-2026
Tramp Beyruta hücumu pislədi və İsraili Livana zərbə endirməyi dayandırmağa çağırdı
19:29 / 14-06-2026
"Bu, təəccüblü olmamalıdır": ABŞ-ın Avropaya hərbi yardımının azaldılması məntiqi addım adlandırıldı
19:26 / 14-06-2026
Pentaqon Hörmüz boğazından minaların təmizlənməsinin nə qədər vaxt aparacağını izah etdi
19:22 / 14-06-2026
İsrailin Livana hücumu ABŞ-İran danışıqlar prosesini çətinləşdirib
19:18 / 14-06-2026
ABŞ İsrailin Livana hücumlarının İran sazişini pozmayacağına inanır
16:57 / 14-06-2026
Mediada İsrailin Beyruta hava hücumunda "Hizbullah" komandirinin öldürüldüyü iddia edilir
16:53 / 14-06-2026
Somaliland lideri İsrailə səfər etdi
16:49 / 14-06-2026
Fiko Aİ-ni Kiyevə kömək edərkən öz problemlərini həll etmək istəməməkdə günahlandırdı
16:47 / 14-06-2026
Əlil uşağı və nənəsini qandallardan azad etdilər
16:42 / 14-06-2026
Rumıniya Prezidenti yeni Baş nazir namizədini təyin etdi
Azərbaycan tarixinin daha bir səhifəsi: Şamilqalanı kim tikdi, kimə qaldı? (FOTO)
Tarix: 28-01-2019 00:12 | Bölmə: Cəmiyyət
Azərbaycanda memarlıq üslubuna görə fərqlənən qalalardan biri də Şamilqaladır.Sabaha-inamla.az bu tarixi məqaləni Trend.az-a istinadən təqdim edir.
Şamilqala Qax rayonunun tarixi abidələrlə zəngin olan məşhur İlisu kəndində, Yazlıq dağının üstündə inşa edilib.
Yerli çay daşlarından və əhəngdən istifadə edilməklə tikilən qala iki yarusdan ibarət olub, üstü dəmir örtüklə bağlanıb. Lakin indi nə döşəmə, tavan, nə də dam örtüyü qalıb. Hərbi istehkamda iki növ mazğal var – top (birinci mərtəbədə) və tüfənglərdən (ikinci mərtəbədə) atəş açmaq üçün. Dairəvi formada olan qalanın hündürlüyü təqribən 10 metr, diametri 7.4 - 9.2 m-dir, divarlarının qalınlığı isə 1 m-ə yaxındır.
Qala strateji baxımdan çox əlverişli yerdə tikilib: buradan çox geniş əraziləri, o cümlədən İlisuya gələn bütün yolları, Dağıstan istiqamətini, Sarıbaş kəndinə və indi rayon mərkəzinə gedən yolları rahat müşahidə etmək, nəzarətdə saxlamaq mümkündür. Mənzərəyə isə söz ola bilməz.
Qalanın tikilmə tarixi XIX əsrin ortalarına təsadüf edir. Şamilqalanın rus qoşunları tərəfindən inşa olunduğu bildirilir. Məqsəd dağlıların milli azadlıq hərəkatına qarşı hərbi əməliyyatlar çərçivəsində ətrafı geniş müşahidə etmək, həmçinin onların Dağıstan tərəfdən hücumlarından qorunmaq idi. Buna görə qalaya həm də gözətçi qalası deyirlər.
Lakin bəzi rus mənbələrində qalanın İlisu sultanı II Əhmədxan tərəfindən 1800-cü illərin əvvəllərində tikildiyi qeyd olunur.
1803-cü ildə əmisi Xanbaba bəyi devirərək 1830-cu ilədək İlisu sultanı olan II Əhmədxan Car-Balakən camaatlığından asılılığa son qoymaq üçün çar Rusiyasının vassallığını qəbul etmək istəyir. Bu məqsədlə sultanlığın ərazisinə qoşun yeritmək istəyən general Sisianovla sülh müqaviləsi bağlayır. İlisuda "rus qalası" adlandırılan 3 qala (Şamilqala, Qalaməhəllədəki qala və Qaxbaşdakı Həsənxan qalası) da məhz II Əhmədxan tərəfindən rus qoşunları üçün hərbi istehkam kimi ucaldılır. Söz yox ki, qalalar, xüsusən də Şamilqala inşa olunarkən o dövrün rus hərbi mühəndislərinin təcrübəsi əsas götürülüb. Elə qalaların tikintisində də yüzlərlə rus əsgəri iştirak edib.
Qeyd edək ki, çar qoşunlarının tərkibində hərbi yürüşlərdə İlisu süvarilərinə başçılıq edən, qvardiya polkovniki rütbəsinə yüksələn II Əhmədxandan fərqli olaraq oğlu, sonuncu İlisu hakimi Danyal sultan (şəkildə) Şeyx Şamilin rəhbərlik etdiyi azadlıq hərəkatına qoşulub. Düzdür, ilk illərdə atasının siyasətini davam etdirərək çar Rusiyasına xidmət edən Danyal sultan 3-cü dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni ilə təltif edilmiş, general-mayor rütbəsinə yüksəlmişdi. Lakin Car üsyanı yatırılandan, Car-Balakən camaatlığının daxili muxtariyyəti məhdudlaşdırılandan sonra növbə İlisu sultanlığına da çatır. Danyal sultan isə bu şərtlərlə razılaşmır, daha sonra Qafqaz canişininin Şeyx Şamilə qarşı hərbi yürüşdə iştirak etmək tələbini rədd edir və Şamilin tərəfinə keçir, dağlıların milli azadlıq hərəkatı tənəzzülə uğrayana qədər çar Rusiyasına qarşı mübarizə aparır.
Maraqlıdır ki, bu qala sonradan Şeyx Şamilin də başçılıq etdiyi dağlıların qoşunlarına qarşı hərbi baza kimi tikilərək istifadə olunsa da, istehkamın əsasən Şamilqala adlandırılması, görünür, yerlilərin Şeyxə rəğbətindən irəli gəlirdi.
Azərbaycan tarixinin belə maraqlı, təlatümlü dövrünə şahid olmuş Şamilqalanın indiki acınacaqlı vəziyyətinə şahid olmaq isə daha ağırdır. Müşahidə məntəqəsinin ikinci mərtəbəsi, üst hissəsi dağılıb. Yalnız divarları qalan qalanın üstünə çıxmaq isə məsləhət deyil, çünki demək olar ki, ayağını qoyduğun hər daş parçası laxlayır, tökülür.
Aidiyyəti dövlət qurumlarının abidənin acınacaqlı vəziyyətini nəzərə alaraq burada bərpa-bərkitmə işlərinə başlayacaqlarına ümid edirik.
Trend.Az
Baxış sayı: 954
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 28-01-2019 00:12 | Bölmə: Cəmiyyət
Azərbaycanda memarlıq üslubuna görə fərqlənən qalalardan biri də Şamilqaladır.Sabaha-inamla.az bu tarixi məqaləni Trend.az-a istinadən təqdim edir.
Şamilqala Qax rayonunun tarixi abidələrlə zəngin olan məşhur İlisu kəndində, Yazlıq dağının üstündə inşa edilib.
Yerli çay daşlarından və əhəngdən istifadə edilməklə tikilən qala iki yarusdan ibarət olub, üstü dəmir örtüklə bağlanıb. Lakin indi nə döşəmə, tavan, nə də dam örtüyü qalıb. Hərbi istehkamda iki növ mazğal var – top (birinci mərtəbədə) və tüfənglərdən (ikinci mərtəbədə) atəş açmaq üçün. Dairəvi formada olan qalanın hündürlüyü təqribən 10 metr, diametri 7.4 - 9.2 m-dir, divarlarının qalınlığı isə 1 m-ə yaxındır.
Qala strateji baxımdan çox əlverişli yerdə tikilib: buradan çox geniş əraziləri, o cümlədən İlisuya gələn bütün yolları, Dağıstan istiqamətini, Sarıbaş kəndinə və indi rayon mərkəzinə gedən yolları rahat müşahidə etmək, nəzarətdə saxlamaq mümkündür. Mənzərəyə isə söz ola bilməz.
Qalanın tikilmə tarixi XIX əsrin ortalarına təsadüf edir. Şamilqalanın rus qoşunları tərəfindən inşa olunduğu bildirilir. Məqsəd dağlıların milli azadlıq hərəkatına qarşı hərbi əməliyyatlar çərçivəsində ətrafı geniş müşahidə etmək, həmçinin onların Dağıstan tərəfdən hücumlarından qorunmaq idi. Buna görə qalaya həm də gözətçi qalası deyirlər.
Lakin bəzi rus mənbələrində qalanın İlisu sultanı II Əhmədxan tərəfindən 1800-cü illərin əvvəllərində tikildiyi qeyd olunur.
1803-cü ildə əmisi Xanbaba bəyi devirərək 1830-cu ilədək İlisu sultanı olan II Əhmədxan Car-Balakən camaatlığından asılılığa son qoymaq üçün çar Rusiyasının vassallığını qəbul etmək istəyir. Bu məqsədlə sultanlığın ərazisinə qoşun yeritmək istəyən general Sisianovla sülh müqaviləsi bağlayır. İlisuda "rus qalası" adlandırılan 3 qala (Şamilqala, Qalaməhəllədəki qala və Qaxbaşdakı Həsənxan qalası) da məhz II Əhmədxan tərəfindən rus qoşunları üçün hərbi istehkam kimi ucaldılır. Söz yox ki, qalalar, xüsusən də Şamilqala inşa olunarkən o dövrün rus hərbi mühəndislərinin təcrübəsi əsas götürülüb. Elə qalaların tikintisində də yüzlərlə rus əsgəri iştirak edib.
Qeyd edək ki, çar qoşunlarının tərkibində hərbi yürüşlərdə İlisu süvarilərinə başçılıq edən, qvardiya polkovniki rütbəsinə yüksələn II Əhmədxandan fərqli olaraq oğlu, sonuncu İlisu hakimi Danyal sultan (şəkildə) Şeyx Şamilin rəhbərlik etdiyi azadlıq hərəkatına qoşulub. Düzdür, ilk illərdə atasının siyasətini davam etdirərək çar Rusiyasına xidmət edən Danyal sultan 3-cü dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni ilə təltif edilmiş, general-mayor rütbəsinə yüksəlmişdi. Lakin Car üsyanı yatırılandan, Car-Balakən camaatlığının daxili muxtariyyəti məhdudlaşdırılandan sonra növbə İlisu sultanlığına da çatır. Danyal sultan isə bu şərtlərlə razılaşmır, daha sonra Qafqaz canişininin Şeyx Şamilə qarşı hərbi yürüşdə iştirak etmək tələbini rədd edir və Şamilin tərəfinə keçir, dağlıların milli azadlıq hərəkatı tənəzzülə uğrayana qədər çar Rusiyasına qarşı mübarizə aparır.Maraqlıdır ki, bu qala sonradan Şeyx Şamilin də başçılıq etdiyi dağlıların qoşunlarına qarşı hərbi baza kimi tikilərək istifadə olunsa da, istehkamın əsasən Şamilqala adlandırılması, görünür, yerlilərin Şeyxə rəğbətindən irəli gəlirdi.
Azərbaycan tarixinin belə maraqlı, təlatümlü dövrünə şahid olmuş Şamilqalanın indiki acınacaqlı vəziyyətinə şahid olmaq isə daha ağırdır. Müşahidə məntəqəsinin ikinci mərtəbəsi, üst hissəsi dağılıb. Yalnız divarları qalan qalanın üstünə çıxmaq isə məsləhət deyil, çünki demək olar ki, ayağını qoyduğun hər daş parçası laxlayır, tökülür.
Aidiyyəti dövlət qurumlarının abidənin acınacaqlı vəziyyətini nəzərə alaraq burada bərpa-bərkitmə işlərinə başlayacaqlarına ümid edirik.
Trend.Az
Baxış sayı: 954
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 13:49
12 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib
14-06-2026, 19:46
Məktəblini ərzaq verməkdən imtina etdiyinə görə bıçaqlayaraq öldürən şəxs həbs edilib
14-06-2026, 16:47
Əlil uşağı və nənəsini qandallardan azad etdilər
9-06-2026, 09:38
Oğurluqda şübhəli bilinənlər saxlanılıb
9-06-2026, 09:32
Ata tüfənglə atəş açdığı üçün 200.000 rubl ödəyib
7-06-2026, 09:10
Soyğunçuluq şübhəliləri saxlanılıb
4-06-2026, 23:34
Çılpaq qızların şəklini çəkdiyinə görə həbs edilib
4-06-2026, 23:29
Üç gəncin yaralandığı davaya görə həbs edilib
4-06-2026, 16:11
1995-ci ildə törədilmiş ikiqat qətl hadisəsinə görə hökm oxunub
4-06-2026, 15:44
Xəstə səhv diaqnoz səbəbindən öldü; həkim iki il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi
4-06-2026, 15:40
Tatarıstanda həkimlər kəsilən bir kişinin qolunu bərpa etmək üçün dörd il sərf ediblər
3-06-2026, 16:19
Evli cütlük "Azov" üçün pul topladıqlarına görə 17 və 18 il həbs cəzasına məhkum edilib
3-06-2026, 07:52
Tanışını boğaraq onun cəsədini gizlədib
2-06-2026, 21:29
Qadın uşaqlarına qarşı zorakılıq etməkdə şübhəli bilinir
2-06-2026, 21:27
Ögey qızını yerə ataraq kəlləsini sındırdığına görə həbs edilib
2-06-2026, 21:24
Rostexnadzor işçilərinə qarşı cinayət işləri açılıb
1-06-2026, 18:14
5 aylıq qızını ağladığı üçün öldürən əcnəbiyə hökm oxunub
1-06-2026, 17:31
İki qıza təcavüz etdiyinə görə pedofil ittiham olunub
1-06-2026, 14:23
32 yaşlı şəxs bir kişini öldürdükdən sonra saxta ad altında gizlənib
1-06-2026, 13:59
Döymə ittihamı ilə 10 il həbs cəzasına məhkum ediliblər
31-05-2026, 21:01
89 yaşlı nənədən 800.000 rubl oğurlayan kuryer saxlanılıb
31-05-2026, 16:54
Vəkil yeniyetməyə hücum üçün mümkün cəzanı açıqladı
29-05-2026, 14:43
Tələbə qətlində Amerika süni intellektinin rolu var
28-05-2026, 17:56
Keçmiş yanğın müfəttişi yeniyetmələrin ölümündə ittiham olunub
27-05-2026, 19:13
Rəqibini başından bıçaqlayan şəxs həbs edilib
27-05-2026, 18:50
İctimai yerdə söyüş söydüyünə görə 10 gün həbs edilib
26-05-2026, 14:44
Bodibilder bloqçusu qəribə şəraitdə vəfat edib
25-05-2026, 20:01
İki nəfəri öldürməkdə ittiham olunan bir kişiyə bəraət verib
25-05-2026, 19:58
Qayınanasını öldürməkdə şübhəli bilinən qadın saxlanılıb
25-05-2026, 19:41
Qətl şübhəsi ilə saxlanılıb
24-05-2026, 16:50
Evli cütlük tanışını yemək üstündə öldürüb
24-05-2026, 16:41
Silahlı münaqişə baş verib
21-05-2026, 23:43
Saxlanılan yeniyetmələr xuliqanlıqda ittiham olunublar
20-05-2026, 22:28
Keçmiş sevgilisini qaçırmağa cəhd etdiyinə görə həbs edilib
20-05-2026, 19:58
Bir kişi gizli şəkildə bir qadını çəkdiyinə görə 15 gün həbs edilib
20-05-2026, 19:50
Beş turistin ölümündən sonra iki kişi saxlanılıb
19-05-2026, 20:53
Qətlə yetirilən qadının cəsədi mənzilində bir ay qalmış ola bilər
19-05-2026, 20:38
Tanışını öldürdüyünə görə 9,5 il həbs cəzası alıb
19-05-2026, 20:35
Uşaq istismarına görə mühakimə olunacaq
19-05-2026, 20:23
İçki içən yoldaşını balta ilə öldürməkdə ittiham olunur