17:14 / 09-03-2026
İranın hücumlarından sonra Dubayda vəziyyət gərgin olaraq qalır
17:11 / 09-03-2026
İsrail "Hizbullah"a qarşı məhdud quru əməliyyatına başladı
17:08 / 09-03-2026
Orban neft qiymətlərinin artmasının səbəblərini açıqladı
17:05 / 09-03-2026
Üç uşaq və bir yetkin dəm qazından zəhərlənib
16:10 / 09-03-2026
İran məktəblərinə edilən zərbələr əhalini İsrailə qarşı yönəldib
16:07 / 09-03-2026
İsrail Müdafiə Qüvvələri (İMQ) Tehran da daxil olmaqla İranın üç bölgəsinə eyni vaxtda hücum edib
15:56 / 09-03-2026
Tehranda partlayışlar eşidildi
15:53 / 09-03-2026
Yanacaqdoldurma məntəqəsini yandıran 14 yaşlı yeniyetməni məhkəmə həbsdə saxlayıb
15:47 / 09-03-2026
Orban fon der Leyendən Rusiya enerji sektoruna qarşı bütün AB sanksiyalarını ləğv etməsini istədi
15:44 / 09-03-2026
İrana qarşı müharibədə iştirak etmək AB liderləri üçün intihar olardı
22:50 / 08-03-2026
İran yeni ali liderin soyadını açıqladı
22:40 / 08-03-2026
Qəza siqnalı verən təyyarə Hava Limanına eniş etdi
19:54 / 08-03-2026
Belarus Baş Nazirinin Birinci müavini restoranda Lukaşenkonun sifarişinin ödənişini edə Bilmədi
19:43 / 08-03-2026
İsrail Müdafiə Qüvvələri İİKK Aerokosmik Qüvvələrinin qərargahını və 50 sursat bunkerini vurduğunu bildirdi
19:39 / 08-03-2026
Komandasının məğlubiyyətinə görə üzr istədi
19:33 / 08-03-2026
III Çarlz qardaşı Endryu taxt-tac varisliyindən məhrum edə bilər
19:26 / 08-03-2026
Bir kişinin vəhşicəsinə bıçaqlanmasında şübhəli şəxs saxlanılıb
19:22 / 08-03-2026
Lukaşenko ona gündə 25 qram qəhvə verdiyini, amma bunu sevmədiyini söylədi
18:15 / 08-03-2026
Çinin "Satış İmperatriçası" İranda gərginliyin artması fonunda proqnoz verir
18:09 / 08-03-2026
İtkin düşmüş yeniyetmələrin vertolyotla axtarışı
18:06 / 08-03-2026
Makron 10 martda Kiprə gələcək
18:02 / 08-03-2026
Ekspert: "ABŞ həmişə Yaxın Şərqə İsrailin maraqları baxımından baxıb"
17:58 / 08-03-2026
Keçmiş Pentaqon analitiki: "İran ABŞ üçün asan ov olmayacaq"
17:21 / 08-03-2026
İsrail ordusu bir gündə İranda 400-dən çox hədəfin məhv edildiyini açıqladı
17:18 / 08-03-2026
Tramp Venesuela müxalifət lideri ilə nəzakət xatirinə görüşüb
17:13 / 08-03-2026
Venesuela Rusiyanı yaxın dostu hesab edir
17:09 / 08-03-2026
Peskov ABŞ-ın Rusiya və İranla danışıqlarındakı fərqləri izah etdi
17:05 / 08-03-2026
İki bölgədə uşaqlara it hücumlarından sonra hesabat tələb edib
17:02 / 08-03-2026
BƏƏ İrandakı duzsuzlaşdırma zavoduna edilən hücumda iştirakını təkzib edib
16:59 / 08-03-2026
Kişilər feminist mitinqə dəfn çələngi gətiriblər
16:55 / 08-03-2026
Xarici casuslar Livan otellərini təhdid edir
16:51 / 08-03-2026
Livanlı jurnalist Budaya İsrailin Beyrutdakı bombalama kampaniyasını genişləndirəcəyinə əmindir
16:46 / 08-03-2026
Evtanaziyadan istifadə edənlərin sayı 100.000-i keçəcək
15:23 / 07-03-2026
Azərbaycanda qadınların cəmiyyətin inkişafındakı rolu dövlət səviyyəsində qiymətləndirilir
11:31 / 06-03-2026
Prezident ölkəmizə qarşı təxribatçı mövqedə olan qüvvələrə xəbərdarlıq etdi-Könül Nurullayeva
10:16 / 06-03-2026
İran sahilləri yaxınlığında üç Amerika pilotsuz təyyarəsi vurulub
10:09 / 06-03-2026
İtaliya Ukraynanın bərpasında aparıcı rol oynamağa hazırlaşır
10:05 / 06-03-2026
Mərkəzi Afrika Respublikasının (MAR) Prezidenti Rusiyanın respublikada çevrilişin qarşısını almaq səylərini qeyd etdi
10:02 / 06-03-2026
Təcili yardım maşını yandı
ADA Universitetinin Akademik İşlər üzrə prorektoru Dr. Vəfa Kazdal Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində keçirilən “Ali Təhsil İdarəçiləri Forumu”nun yekunlarını təqdim edir
Tarix: 30-03-2022 23:19 | Bölmə: Sosial
Post-pandemiya dövründə ali təhsilin relevantlığı
Mart ayının 22-24-də Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Dubay şəhərində Ali Təhsil İdarəçiləri Forumu (“Higher Education Leadership Forum”) keçirildi. Forumun mövzusu “COVID-19 – dan sonra ali təhsilin yeni istiqamətləri: tələblərə və tələbata cavab verən ali təhsil ekosistemi” idi (“Re-inventing Higher Education Post-COVID-19 – Towards a Responsive Higher Education Eco-System"). Forum 50 ölkədən 400 nəfərdən çox dinləyici, 40 nəfərə yaxın təqdimatçının iştirakı ilə çıxış, debat və dəyirmi masa müzakirələri əsasında təşkil olunmuşdu.
Forumda ADA Universiteti də təmsil olunurdu. Burada təmsil olunmağımızın iki səbəbi var idi: birinci səbəb ADA Universitetinin ali təhsildə mükəmməllik mükafatı üzrə 90-dan artıq müraciət edənlər arasında seçilən üç namizəd universitetdən biri olması idi. Digər iki universitet Pakistanın Ağa Xan Universiteti və İspaniyanın dünya reytinqlərində yüksək yerlərdən birini tutan Barselona Universiteti idi. İkinci səbəb isə ADA Universitetinin hibrid təhsil ilə bağlı əldə etdiyi təcrübəni və bu istiqamət üzrə nəzərdə tutduğu növbəti hədəflərini beynəlxalq təhsil müəssisələri ilə bölüşmək idi.
Forumda ali təhsil sahəsi ilə bağlı ən aktual suallar işıqlandırıldı, verilən cavablar isə olduqca maraqlı, mühüm və konkret idi. Əminəm ki, bütün bu suallar və cavablar bizim ali təhsil ocaqları, həmçinin tələbələrimiz və onların valideynləri üçün çox maraqlı olacaqdır.
Forumda aparılan müzakirələr və əldə edilən nəticələr onu göstərdi ki, pandemiya ilə əlaqədar ali təhsildə baş verəcək dəyişikliklərlə bağlı miflər özünü doğrultmadı. Miflər ondan ibarət idi ki, pandemiya şəraiti ali təhsil sistemini radikal şəkildə dəyişdirəcək, kampuslar əhəmiyyətini itirəcək və ali təhsilin relevantlığı azalacaqdır.
Əvvəla, ondan başlayaq ki, pandemiya təhsil sahəsində inqilaba deyil, təkamülə səbəb oldu. Baş verən dəyişiklikləri, xüsusilə də texnoloji tərəqqi və əmək bazarında olan prioritetləri nəzərə alsaq, görərik ki, ali təhsil öz məqsədində yeni baxış yaradaraq özünü tamamilə yeniləmir, daha çox təkmilləşmə prosesindən keçir. Bu, hər zaman belə olmuşdur. Cəmiyyət, iqtisadiyyat inkişaf edib dəyişdikcə, ekosistemin bir hissəsi olan təhsil də ekosistemlə bir vahidlik təşkil etmək üçün daima dəyişib təkmilləşir. Hətta təqdimatçılardan biri təhsil səviyyələri arasında bir bütövlük və bağlılığın yaradılması məqsədilə ekosistemə orta məktəblərin də daxil olmasının nə qədər vacib olduğunu vurğuladı.
Forumun ən maraqlı hissələrindən biri pandemiyadan sonra ali təhsilin relevantlığına dair debat oldu. Debatın moderator və çıxışçıları Amerika Birləşmiş Ştatları, Avropa, Cənubi Afrika, Şimali Kipr və Qətər kimi ölkələrin ali təhsil və ali təhsil assosiasiyalarında fəaliyyət göstərən, təhsil siyəsətini formalaşdırıb inkişaf etdirən qərarverici şəxslər idi.
Bu debat zamanı əldə olunan nəticələr onu göstərdi ki, pandemiya şəraitində ali təhsil sahəsinin relevantlığı və mahiyyəti daha da qabarıq şəkildə ortaya çıxdı. Bu dövrdə ərsəyə gələn startaplar, COVID-19, eləcə də təhsil sahəsi ilə bağlı aparılan tədqiqatlar, bunların fonunda irəli sürülən təkliflər və yeniliklər ali təhsilin vaciblik və müvafiqliyinin daimi olacağının göstəricisidir.
Debatla paralel forum iştirakçıları arasında mövzu ilə bağlı interaktiv sorğu da aparılırdı. Birinci sual universitetlərin başlıca məqsədlərinin nədən ibarət olması idi. Universitetlərin ən vacib vəzifəsinin yeni sosial institutlar olaraq fəaliyyət göstərməsi və burada dəyərlərin formalaşdırılması ən çox səs toplayan cavab oldu. İkinci ən çox səs toplayan cavab isə yeni sosial era üçün insanları bir araya gətirmək və təlimləndirmək idi. Əgər bunlar universitetlərin əsas məqsədləridirsə, onda əminliklə deyə bilərik ki, ali təhsil müəssisələrinin mövcudluğu hər zaman öz aktuallığını qoruyub saxlayacaqdır. Buna görə də ali təhsil müəssisələri yeniliklərə açıq olmalı, özlərini təkmilləşdirməli, eyni zamanda gənclərə müasir dövrün tələblərinə uyğun özlərini inkişaf etdirmək və potensial bacarıqlarını reallışdırmaq imkanları yaratmalıdır.
Bu baxımdan kampuslar hər zaman öyrənmə və formalaşma prosesinin mühüm bir komponenti olaraq var olmaqdadır, lakin kampusların mövcud olma məqsədi dəyişməkdədir. Onlar bilik mərkəzlərindən (“knowledge-hub”) sosial mərkəzlərə (“social hub”) çevrilməkdədir. Belə ki, kampuslar sinif otağından daha çox sosiallaşma, əməkdaşlıq, axtarış, yaradıcılıq və eksperiment üçün açıq laboratoriya və məkan olmalıdır. Məhz bu cür kampuslara nümunə kimi sosial mərkəz konsepsiyası üzərində dizayn olunan, gələcəyə yönəlik ADA kampus modelini göstərə bilərik. Hətta bu konsepsiya ADA Universitetinin genişlənməsi ilə bağlı strateji planlarında belə öz əksini tapıb. Ümumiyyətlə, ADA Universiteti dizaynla bağlı istər hazırkı, istərsə də gələcək strategiyalarında hər zaman sinif otaqlarından çox geniş əməkdaşlıq və sosiallaşma məkanlarının qurulmasına önəm verir.
Təhsilin bilik komponenti artıq virtual kampuslara keçərək onu hibridləşdirir və beləliklə, təlim prosesinin səmərəliliyini artırıb zənginləşdirir. Üstünlük “flipped” dərslərə və daha çox praktikaya əsaslanan, komanda şəklində aparılan kampus təcrübələrinə verilməlidir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, kampusda olan mühazirə dərslərinin onlayn şəkildə keçirilməsi heç də yenilik hesab olunmur. Bu, sadəcə olaraq bir platformadan digər platformaya keçiddir. Lakin texnologiya və pedaqogikanı gücləndirmək, öyrənənlərin marağını artırmaq, öyrənmə imkanlarını genişləndirmək – bu, yenilikdir. Bununla bağlı auditoriya belə bir sual ünvanladı: “Universitetlərin relevantlığının artırılması üçün yeniliyə daha çox harada ehtiyac var: öyrənmə və öyrətmə, innovasiya, tədqiqat və ya sosial fəaliyyətlər sahəsində?” Demək olar ki, səslərin çoxu ilk iki təklif arasında bərabər şəkildə bölüşdü.
Auditoriyanın təəccübünə səbəb olan məqamlardan biri tədqiqat komponentinin az səs toplamağı idi, çünki innovasiya və tədqiqat artıq bir anlayış kimi qəbul edilir. İnnovasiya demək olar ki, tədqiqatın nəticəsidir, belə ki, ən çox yenilik öyrənmə və öyrətmə prosesində ortaya çıxır. Öyrənmə və öyrətmə mühiti innovasiya ilə nəticələnən, startaplara gətirib çıxaran zəncirvari ardıcıllıqla yaradılmalıdır.
Doğrudan da, sürətlə dəyişən dünyada öyrənmə və öyrətməyə yanaşmada ciddi dəyişiklər baş verməlidir. Forumda tələbyönümlü təhsil məsələsinə dəfələrlə toxunuldu. Tələbyönümlü təhsildə tələbənin maraq, ehtiyac və məsuliyyətini artıran yanaşma özünü göstərir, yəni tələbə təhsil prosesinin cavabdehlik daşıyan iştirakçısına çevrilir. Dözümlülük (“resilience”) və çeviklik (“agility”) ən çox qeyd edilən və zamanın tələb edilən bacarıqları oldu. Forum boyunca bu iki bacarığı təhsilalanlara aşılamağın əhəmiyyəti ətrafında müzakirələr aparıldı. Bununla bağlı maraqlı suallardan biri o oldu ki, universitet məzunları əmək bazarına daxil olanda onlarda ən çox çatışmayan bacarıqlar hansılardır? Ən çox səsləndirilən cavablar bunlar idi: insani bacarıqlar (“human skills”) – tənqidi təfəkkür, problemi həlletmə, yaradıcı yanaşma və kommunikasiya, həmçinin biznes bacarıqları – datanın kommunikasiyası, layihə idarəetməsi, dizayn və innovasiya. Bu baxımdan dünya təcrübəsi, həmçinin ADA Universitetinin təhsil modelində olan bakalavr proqramlarının ümumi təhsil (“general education”) hissəsi öz əhəmiyyətini qoruyur və yuxarıda qeyd olunan bacarıqlar istiqamətində özünü daha da gücləndirməkdədir.
Belə ki, ali təhsil sahəsi hər zaman olduğu kimi və hətta deyə bilərik ki, daha da çox öz aktuallığını və mahiyyətini qoruyub saxlayır. Hibrid ali təhsil modeli texnologiya vasitəsilə təhsilin səmərililiyini və əlçatanlığını artırır, təhsilin beynəlmiləlləşməsi imkanlarını genişlədir və təhsilalanın tədris prosesində məsuliyyətini və cavabdehliyini çoxaldır. Bu modeldə kampus zəngin, əhatəli, sahibkarlıq bacarıqlarını formalaşdıran və inkişaf etdirən laborotoriya və sosiallaşma məkanıdır. Öyrənmə və öyrətmə yanaşmaları bu modelə müvafiq olaraq tənqidi təfəkkürün, yaradıcılıq, problemi həlletmə və sahibkarlıq kimi bacarıqların inkişafına yönəlməlidirlər.
Forumun ən son hissəsi isə dəyirmi masa müzakirələri idi. Bizim iştirak etdiyimiz müzakirənin mövzusu təhsil mərkəzləri və onların müasir tələblərə uyğun olub-olmamasına həsr olunmuşdu. Burada bir çox Orta Şərq ölkələrində illərdir fəaliyyət göstərən beynəlxalq universitetlərin filiallarının professor və idarəetmə heyəti bu məsələnin çətinliklərini müzakirə edirdi. Onlar əməkdaşlıq və tərəfdaşlıq modeli üzərində qurulan universitet modelinin daha dayanıqlı olduğunu xüsusilə vurğulayırdılar. Məhz bu səbəbdən illər əvvəl ADA Universitetinin qurulma dövründə belə müzakirələr əsnasında rektor Hafiz Paşayev uzaqgörənliyi ilə ADA-nın milli və qlobal universitet vizyonu ilə qurulmasını məqsədəuyğun hesab etmişdi.
Baxış sayı: 350
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 30-03-2022 23:19 | Bölmə: Sosial
Post-pandemiya dövründə ali təhsilin relevantlığı
Mart ayının 22-24-də Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Dubay şəhərində Ali Təhsil İdarəçiləri Forumu (“Higher Education Leadership Forum”) keçirildi. Forumun mövzusu “COVID-19 – dan sonra ali təhsilin yeni istiqamətləri: tələblərə və tələbata cavab verən ali təhsil ekosistemi” idi (“Re-inventing Higher Education Post-COVID-19 – Towards a Responsive Higher Education Eco-System"). Forum 50 ölkədən 400 nəfərdən çox dinləyici, 40 nəfərə yaxın təqdimatçının iştirakı ilə çıxış, debat və dəyirmi masa müzakirələri əsasında təşkil olunmuşdu.
Forumda ADA Universiteti də təmsil olunurdu. Burada təmsil olunmağımızın iki səbəbi var idi: birinci səbəb ADA Universitetinin ali təhsildə mükəmməllik mükafatı üzrə 90-dan artıq müraciət edənlər arasında seçilən üç namizəd universitetdən biri olması idi. Digər iki universitet Pakistanın Ağa Xan Universiteti və İspaniyanın dünya reytinqlərində yüksək yerlərdən birini tutan Barselona Universiteti idi. İkinci səbəb isə ADA Universitetinin hibrid təhsil ilə bağlı əldə etdiyi təcrübəni və bu istiqamət üzrə nəzərdə tutduğu növbəti hədəflərini beynəlxalq təhsil müəssisələri ilə bölüşmək idi.
Forumda ali təhsil sahəsi ilə bağlı ən aktual suallar işıqlandırıldı, verilən cavablar isə olduqca maraqlı, mühüm və konkret idi. Əminəm ki, bütün bu suallar və cavablar bizim ali təhsil ocaqları, həmçinin tələbələrimiz və onların valideynləri üçün çox maraqlı olacaqdır.
Forumda aparılan müzakirələr və əldə edilən nəticələr onu göstərdi ki, pandemiya ilə əlaqədar ali təhsildə baş verəcək dəyişikliklərlə bağlı miflər özünü doğrultmadı. Miflər ondan ibarət idi ki, pandemiya şəraiti ali təhsil sistemini radikal şəkildə dəyişdirəcək, kampuslar əhəmiyyətini itirəcək və ali təhsilin relevantlığı azalacaqdır.
Əvvəla, ondan başlayaq ki, pandemiya təhsil sahəsində inqilaba deyil, təkamülə səbəb oldu. Baş verən dəyişiklikləri, xüsusilə də texnoloji tərəqqi və əmək bazarında olan prioritetləri nəzərə alsaq, görərik ki, ali təhsil öz məqsədində yeni baxış yaradaraq özünü tamamilə yeniləmir, daha çox təkmilləşmə prosesindən keçir. Bu, hər zaman belə olmuşdur. Cəmiyyət, iqtisadiyyat inkişaf edib dəyişdikcə, ekosistemin bir hissəsi olan təhsil də ekosistemlə bir vahidlik təşkil etmək üçün daima dəyişib təkmilləşir. Hətta təqdimatçılardan biri təhsil səviyyələri arasında bir bütövlük və bağlılığın yaradılması məqsədilə ekosistemə orta məktəblərin də daxil olmasının nə qədər vacib olduğunu vurğuladı.
Forumun ən maraqlı hissələrindən biri pandemiyadan sonra ali təhsilin relevantlığına dair debat oldu. Debatın moderator və çıxışçıları Amerika Birləşmiş Ştatları, Avropa, Cənubi Afrika, Şimali Kipr və Qətər kimi ölkələrin ali təhsil və ali təhsil assosiasiyalarında fəaliyyət göstərən, təhsil siyəsətini formalaşdırıb inkişaf etdirən qərarverici şəxslər idi.
Bu debat zamanı əldə olunan nəticələr onu göstərdi ki, pandemiya şəraitində ali təhsil sahəsinin relevantlığı və mahiyyəti daha da qabarıq şəkildə ortaya çıxdı. Bu dövrdə ərsəyə gələn startaplar, COVID-19, eləcə də təhsil sahəsi ilə bağlı aparılan tədqiqatlar, bunların fonunda irəli sürülən təkliflər və yeniliklər ali təhsilin vaciblik və müvafiqliyinin daimi olacağının göstəricisidir.
Debatla paralel forum iştirakçıları arasında mövzu ilə bağlı interaktiv sorğu da aparılırdı. Birinci sual universitetlərin başlıca məqsədlərinin nədən ibarət olması idi. Universitetlərin ən vacib vəzifəsinin yeni sosial institutlar olaraq fəaliyyət göstərməsi və burada dəyərlərin formalaşdırılması ən çox səs toplayan cavab oldu. İkinci ən çox səs toplayan cavab isə yeni sosial era üçün insanları bir araya gətirmək və təlimləndirmək idi. Əgər bunlar universitetlərin əsas məqsədləridirsə, onda əminliklə deyə bilərik ki, ali təhsil müəssisələrinin mövcudluğu hər zaman öz aktuallığını qoruyub saxlayacaqdır. Buna görə də ali təhsil müəssisələri yeniliklərə açıq olmalı, özlərini təkmilləşdirməli, eyni zamanda gənclərə müasir dövrün tələblərinə uyğun özlərini inkişaf etdirmək və potensial bacarıqlarını reallışdırmaq imkanları yaratmalıdır.
Bu baxımdan kampuslar hər zaman öyrənmə və formalaşma prosesinin mühüm bir komponenti olaraq var olmaqdadır, lakin kampusların mövcud olma məqsədi dəyişməkdədir. Onlar bilik mərkəzlərindən (“knowledge-hub”) sosial mərkəzlərə (“social hub”) çevrilməkdədir. Belə ki, kampuslar sinif otağından daha çox sosiallaşma, əməkdaşlıq, axtarış, yaradıcılıq və eksperiment üçün açıq laboratoriya və məkan olmalıdır. Məhz bu cür kampuslara nümunə kimi sosial mərkəz konsepsiyası üzərində dizayn olunan, gələcəyə yönəlik ADA kampus modelini göstərə bilərik. Hətta bu konsepsiya ADA Universitetinin genişlənməsi ilə bağlı strateji planlarında belə öz əksini tapıb. Ümumiyyətlə, ADA Universiteti dizaynla bağlı istər hazırkı, istərsə də gələcək strategiyalarında hər zaman sinif otaqlarından çox geniş əməkdaşlıq və sosiallaşma məkanlarının qurulmasına önəm verir.
Təhsilin bilik komponenti artıq virtual kampuslara keçərək onu hibridləşdirir və beləliklə, təlim prosesinin səmərəliliyini artırıb zənginləşdirir. Üstünlük “flipped” dərslərə və daha çox praktikaya əsaslanan, komanda şəklində aparılan kampus təcrübələrinə verilməlidir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, kampusda olan mühazirə dərslərinin onlayn şəkildə keçirilməsi heç də yenilik hesab olunmur. Bu, sadəcə olaraq bir platformadan digər platformaya keçiddir. Lakin texnologiya və pedaqogikanı gücləndirmək, öyrənənlərin marağını artırmaq, öyrənmə imkanlarını genişləndirmək – bu, yenilikdir. Bununla bağlı auditoriya belə bir sual ünvanladı: “Universitetlərin relevantlığının artırılması üçün yeniliyə daha çox harada ehtiyac var: öyrənmə və öyrətmə, innovasiya, tədqiqat və ya sosial fəaliyyətlər sahəsində?” Demək olar ki, səslərin çoxu ilk iki təklif arasında bərabər şəkildə bölüşdü.
Auditoriyanın təəccübünə səbəb olan məqamlardan biri tədqiqat komponentinin az səs toplamağı idi, çünki innovasiya və tədqiqat artıq bir anlayış kimi qəbul edilir. İnnovasiya demək olar ki, tədqiqatın nəticəsidir, belə ki, ən çox yenilik öyrənmə və öyrətmə prosesində ortaya çıxır. Öyrənmə və öyrətmə mühiti innovasiya ilə nəticələnən, startaplara gətirib çıxaran zəncirvari ardıcıllıqla yaradılmalıdır.
Doğrudan da, sürətlə dəyişən dünyada öyrənmə və öyrətməyə yanaşmada ciddi dəyişiklər baş verməlidir. Forumda tələbyönümlü təhsil məsələsinə dəfələrlə toxunuldu. Tələbyönümlü təhsildə tələbənin maraq, ehtiyac və məsuliyyətini artıran yanaşma özünü göstərir, yəni tələbə təhsil prosesinin cavabdehlik daşıyan iştirakçısına çevrilir. Dözümlülük (“resilience”) və çeviklik (“agility”) ən çox qeyd edilən və zamanın tələb edilən bacarıqları oldu. Forum boyunca bu iki bacarığı təhsilalanlara aşılamağın əhəmiyyəti ətrafında müzakirələr aparıldı. Bununla bağlı maraqlı suallardan biri o oldu ki, universitet məzunları əmək bazarına daxil olanda onlarda ən çox çatışmayan bacarıqlar hansılardır? Ən çox səsləndirilən cavablar bunlar idi: insani bacarıqlar (“human skills”) – tənqidi təfəkkür, problemi həlletmə, yaradıcı yanaşma və kommunikasiya, həmçinin biznes bacarıqları – datanın kommunikasiyası, layihə idarəetməsi, dizayn və innovasiya. Bu baxımdan dünya təcrübəsi, həmçinin ADA Universitetinin təhsil modelində olan bakalavr proqramlarının ümumi təhsil (“general education”) hissəsi öz əhəmiyyətini qoruyur və yuxarıda qeyd olunan bacarıqlar istiqamətində özünü daha da gücləndirməkdədir.
Belə ki, ali təhsil sahəsi hər zaman olduğu kimi və hətta deyə bilərik ki, daha da çox öz aktuallığını və mahiyyətini qoruyub saxlayır. Hibrid ali təhsil modeli texnologiya vasitəsilə təhsilin səmərililiyini və əlçatanlığını artırır, təhsilin beynəlmiləlləşməsi imkanlarını genişlədir və təhsilalanın tədris prosesində məsuliyyətini və cavabdehliyini çoxaldır. Bu modeldə kampus zəngin, əhatəli, sahibkarlıq bacarıqlarını formalaşdıran və inkişaf etdirən laborotoriya və sosiallaşma məkanıdır. Öyrənmə və öyrətmə yanaşmaları bu modelə müvafiq olaraq tənqidi təfəkkürün, yaradıcılıq, problemi həlletmə və sahibkarlıq kimi bacarıqların inkişafına yönəlməlidirlər.
Forumun ən son hissəsi isə dəyirmi masa müzakirələri idi. Bizim iştirak etdiyimiz müzakirənin mövzusu təhsil mərkəzləri və onların müasir tələblərə uyğun olub-olmamasına həsr olunmuşdu. Burada bir çox Orta Şərq ölkələrində illərdir fəaliyyət göstərən beynəlxalq universitetlərin filiallarının professor və idarəetmə heyəti bu məsələnin çətinliklərini müzakirə edirdi. Onlar əməkdaşlıq və tərəfdaşlıq modeli üzərində qurulan universitet modelinin daha dayanıqlı olduğunu xüsusilə vurğulayırdılar. Məhz bu səbəbdən illər əvvəl ADA Universitetinin qurulma dövründə belə müzakirələr əsnasında rektor Hafiz Paşayev uzaqgörənliyi ilə ADA-nın milli və qlobal universitet vizyonu ilə qurulmasını məqsədəuyğun hesab etmişdi.
Baxış sayı: 350
Bölməyə aid digər xəbərlər
Bu gün, 17:05
Üç uşaq və bir yetkin dəm qazından zəhərlənib
Dünən, 19:54
Belarus Baş Nazirinin Birinci müavini restoranda Lukaşenkonun sifarişinin ödənişini edə Bilmədi
7-03-2026, 15:23
Azərbaycanda qadınların cəmiyyətin inkişafındakı rolu dövlət səviyyəsində qiymətləndirilir
6-03-2026, 01:46
Respublikada ilk dəfə “Mərhəmət gecəsi” keçirildi – VİDEO+FOTOLAR
5-03-2026, 21:20
Doktor Dementyev: "Müddəti bitmiş kosmetik vasitələr görmə qabiliyyətinin tamamilə itirilməsinə səbəb ola bilər"
5-03-2026, 18:14
Maqadan vilayətində bağçalar üçün valideyn ödənişləri ləğv edilib
5-03-2026, 13:30
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTOLAR
4-03-2026, 19:51
Silahlanmış bir əcnəbi bankomata girməyə cəhd etdi
4-03-2026, 18:24
Baş prokuror Kürdəmir rayonunda vətəndaşları qəbul edib
3-03-2026, 12:15
İki dəfə ürək tutması keçirən kişi xilas edilib
3-03-2026, 11:31
Könül Nurullayeva vətəndaşlarla növbəti dəfə görüş keçirib
2-03-2026, 16:19
Dərbənddə sakinlər qaz sızmalarından kütləvi şəkildə şikayətlənirlər
1-03-2026, 13:21
20-dən çox vətəndaşın zəhərlənməsi ilə bağlı cinayət işi açılıb
26-02-2026, 17:25
Britaniya ukraynalı qaçqın ailəsinə sığınacaq verməkdən imtina etdi
26-02-2026, 17:15
İstintaq altında olan dördüncü övladını dünyaya gətirib
25-02-2026, 20:11
Tibb Mərkəzində bir xəstə işçilərə hücum etdi
24-02-2026, 21:11
Terror aktının zərəri 6 milyard rubl olaraq qiymətləndirilib
23-02-2026, 20:22
"Dodo", kuryerin işdən çıxarılmasına səbəb olan bir itin sığınacağı üçün pul ödəyəcəyinə söz verib
23-02-2026, 13:54
Polis zərgərlik mağazasından zərgərlik əşyaları oğurlayan naməlum şəxsləri axtarır
22-02-2026, 20:44
Fırıldaqçılar qripdən sonra sanatoriyalarda pulsuz reabilitasiya təklif etməyə başlayıblar
21-02-2026, 21:21
Miqrant uşaqlardan 18 yaşında Rusiyanı tərk etmələri tələb oluna bilər
19-02-2026, 22:07
Elektrik enerjisinə görə 10 dəfə çox pul ödəməyə başlayıblar
18-02-2026, 21:18
Ramazan ayının ilk gününün duası - İmsak və iftar vaxtı
17-02-2026, 14:20
Bakıda 42 məktəbə yeni direktor təyin olunub
17-02-2026, 14:13
Ramazan ayı başlayır - Təqvim açıqlandı
17-02-2026, 14:02
Ramazanla bağlı fətva verildi - Adambaşına 10-15 manat zəkat
17-02-2026, 13:52
Azərbaycanın artan enerji ixrac potensialı
17-02-2026, 11:40
Körpünün bağlanması səbəbindən on altı qatar gecikib
16-02-2026, 20:22
Mikayıl Cabbarovun yeni müşaviri o oldu
16-02-2026, 20:13
Mehriban Əliyeva yenidən AGF prezidenti seçildi
16-02-2026, 15:19
10 canavar qeydə alınıb
15-02-2026, 22:53
Macarıstan və Slovakiya Xorvatiyadan Rusiya neftinin tranzitinə icazə verməsini xahiş ediblər
15-02-2026, 19:56
“Əziz, baba, səni çox sevirəm” - Leyla Əliyevadan təbrik+Foto
15-02-2026, 12:05
Könül Nurullayeva növbəti vətəndaş qəbulunu keçirib
13-02-2026, 08:27
Rəqəmsal iqtisadiyyatın genişlənməsi əlavə dəyər yaradan sahələrin inkişafına da təkan olacaq-Könül Nurullayeva
12-02-2026, 19:39
Saxalindəki gömrük işçiləri Koreyadan gələn gəmidə Himalay ayısının pəncələrini aşkar ediblər
12-02-2026, 09:06
Heyvan sığınacağının direktoru və mühasibi mənimsəmədə şübhəli bilinir
12-02-2026, 09:03
Sibir maralını ovlayan ovçunu saxlayıb
12-02-2026, 08:54
Miəktəblər dron hücumundan sonra dərsləri ləğv etdi
11-02-2026, 19:15
Texniki Kollecdə baş verən atışma yerində müstəntiqlər və məhkəmə ekspertləri işləyir
11-02-2026, 11:21
Andrey Tacibayev vəfat edib
10-02-2026, 21:22
Yanğınsöndürənlər yanan binadan 25 nəfəri xilas etdilər
8-02-2026, 11:17
TASS: Qarla örtülü Kamçatka mənzil binaları haqqında saxta məlumatlar manipulyasiya üçün yaradılıb