11:36 / 16-06-2026
QHT tərəfindən Ağcabədi və Sabirabad rayonlarındakı göllərdə ekoloji vəziyyət araşdırılıb
23:01 / 15-06-2026
Qonşusuna hava silahından beş atəş açdı və şərti cəza aldı
22:57 / 15-06-2026
76 kq-dan çox narkotik satmağı planlaşdırırdı
22:44 / 15-06-2026
Dmitriyev Starmerin 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial media qadağası ilə bağlı şərh verdi
18:18 / 15-06-2026
"Mash":"Tu-22M3" bombardmançı təyyarəsi qəzaya uğrayıb
18:13 / 15-06-2026
Lavrov avropalıların danışıqlarda iştirak etmək üçün israrlı istəkləri barədə məlumat verdi
18:10 / 15-06-2026
Çin etiraf etdi ki, İsrail ABŞ-İran sazişini poza bilər
18:04 / 15-06-2026
FIFA Rusiya Gənclər Komandalarını ABŞ-da keçiriləcək yeni turnirə dəvət edə bilər
18:01 / 15-06-2026
Lavrov bildirib ki, Moskva Minskin Ukraynaya yanaşmasını başa düşür
17:58 / 15-06-2026
Prokurorluq balıq ölümü ilə maraqlanıb
17:55 / 15-06-2026
Starmerin evlərini və avtomobilini yandırmaqda təqsirli bilinib
14:06 / 15-06-2026
Milli Qurtuluş Günü: Azərbaycanın xilasa aparan dönüş nöqtəsi
14:03 / 15-06-2026
Ben-Qvir bildirib ki, İsrail ABŞ-İran razılaşmasına əməl etmək məcburiyyətində deyil
14:00 / 15-06-2026
Türkiyədən 3 milyon rubl dəyərində lüks çantanı qanunsuz olaraq idxal etməyə cəhd edib
13:57 / 15-06-2026
Həyat yoldaşını öldürməkdə ittiham olunan həbs edilib
13:53 / 15-06-2026
İki kişini ov tüfəngi ilə yaraladıqdan sonra həbs edilib
13:49 / 15-06-2026
12 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib
13:46 / 15-06-2026
Kiyevin rus dilinin qorunmasına qoyduğu qadağanı hüquqi paradoks adlandırdı
13:42 / 15-06-2026
Çimərlik məkanı üstündə iki balıqçını öldürməyə cəhd edib
13:37 / 15-06-2026
Politoloq Vaşinqton və Tehran arasında dialoqu pozmaq üçün yeni cəhdləri etiraf edir
13:35 / 15-06-2026
ABŞ-İran sazişindən ən çox kimin qazanacağı sualına ekspert cavab verdi
13:31 / 15-06-2026
Toya hazırlaşmaq üçün məzuniyyət hüququ xatırladılır
13:28 / 15-06-2026
"Kapitan qızı" serialının aktyor heyətinə qoşulub
13:26 / 15-06-2026
On nəfər qanunsuz bank fəaliyyəti ilə bağlı məhkəmə qarşısına çıxacaq
19:56 / 14-06-2026
Tramp qarşıdan gələn G7 sammitində Starmerin immiqrasiya siyasətini tənqid edəcək
19:53 / 14-06-2026
İrəvanda Mərkəzi Seçki Komissiyasının binasının qarşısında müxalifət mitinqi keçirilib
19:49 / 14-06-2026
Tsarukyanın müxalifət partiyası Ermənistan parlamentinə daxil ola bilmədi
19:46 / 14-06-2026
Məktəblini ərzaq verməkdən imtina etdiyinə görə bıçaqlayaraq öldürən şəxs həbs edilib
19:38 / 14-06-2026
ABŞ Avropadan hansı silah növlərini çəkəcək
19:33 / 14-06-2026
Tramp Beyruta hücumu pislədi və İsraili Livana zərbə endirməyi dayandırmağa çağırdı
19:29 / 14-06-2026
"Bu, təəccüblü olmamalıdır": ABŞ-ın Avropaya hərbi yardımının azaldılması məntiqi addım adlandırıldı
19:26 / 14-06-2026
Pentaqon Hörmüz boğazından minaların təmizlənməsinin nə qədər vaxt aparacağını izah etdi
19:22 / 14-06-2026
İsrailin Livana hücumu ABŞ-İran danışıqlar prosesini çətinləşdirib
19:18 / 14-06-2026
ABŞ İsrailin Livana hücumlarının İran sazişini pozmayacağına inanır
16:57 / 14-06-2026
Mediada İsrailin Beyruta hava hücumunda "Hizbullah" komandirinin öldürüldüyü iddia edilir
16:53 / 14-06-2026
Somaliland lideri İsrailə səfər etdi
16:49 / 14-06-2026
Fiko Aİ-ni Kiyevə kömək edərkən öz problemlərini həll etmək istəməməkdə günahlandırdı
16:47 / 14-06-2026
Əlil uşağı və nənəsini qandallardan azad etdilər
16:42 / 14-06-2026
Rumıniya Prezidenti yeni Baş nazir namizədini təyin etdi
Solaxay məşhurlar
Tarix: 16-10-2018 11:51 | Bölmə: Cəmiyyət
Tanrı insanın sağ tərəfini sol tərəfindən daha qüvvətli və iqtidarlı yaradıb. Buna görə də insanlar əksər işləri sağ əllə görürlər. Amma anadan solaxay doğulanlar da olur. Demoqrafiya məsələlərilə məşğul olan beynəlxalq ekspertlərin müşahidələrinə görə, son illər dünyada solaxay doğulan insanların sayı artmaqdadır. Amma alimlər hələ ki insanların solaxay doğulmasının səbəblərini müəyyənləşdirə bilməyiblər. Qeyd edək ki, dünyada yaşayan solaxayların ayrıca günü də var. Hər il avqustun 13-də bu qəbildən olan insanlar Ümumdünya Solaxaylar Gününü qeyd edirlər. Beynəlxalq Solaxaylar Günü 1992-ci ildə Britaniya solaxaylar klubunun təşəbbüsü ilə təsis edilib.
Dünyada solaxaylar hərəkatının vüsət almasının maraqlı tarixçəsi var. 1980-ci ildə ABŞ-ın Missuri ştatından olan polis əməkdaşı Franklin Uinborn qoburu (tapança qabını) sol tərəfində daşıdığından rəhbərlik onu işdən çıxarıb. F.Uinborn solaxay olduğundan qoburu kəmərinin sol tərəfindən asırdı, halbuki, nizamnaməyə görə o, tapança qabını sağ tərəfində daşımalı idi. O zaman polis işçisinin məhz solaxay olmasına görə işdən çıxarılması Amerikada ciddi əks-səda doğurub. Amerikalı solaxaylar F.Uinbornun müdafiəsilə bağlı mitinlərə başlayandan sonra məhkəmə adı çəkilən polis əməkdaşının öz işinə bərpa edilməsinə dair qərar çıxarmağa məcbur olub.
Beləcə dünyada solaxaylar hərəkatı baş qaldırıb. Sonralar digər ölkələrdə də solaxaylara qarşı ədalətsizlik baş verəndə, kütləvi etiraz aksiyaları keçirilib.
Solaxaylar gününün keçirlməsində məqsəd bu qəbildən olan insanlara dəstək olmaqdır. Solaxayların Beynəlxalq Assosiasiyasının mənzil-qərargahı ABŞ-ın Kanzas ştatındakı Topika şəhərində yerləşir. Bu assosiasiya "Solaxaylar haqqında qanun layihəsi" də hazırlayıb.
Vaxtilə bir sıra ölkədə solaxaylar diskriminasiyaya məruz qalıb, onlara qarşı haqsızlıqlar edilib. Məsələn, bəzi dinlərə görə şeytan da solaxaydır və bundan sui-istifadə edənlər solaxayları şeytanla eyniləşdirməyə çalışaraq onlara qarşı hücumlar təşkil ediblər. Həm xaçpərəstlər, həm də müsəlmanlar solaxaylığı şər qüvvələrlə bağlayırdılar.
Sovet dövründə SSRİ-nin əksər məktəblərində solaxay uşaqları sağ əllə yazmağa məcbur ediliblər. Bu cür hallar xüsusilə Rusiya ərazisində müşahidə edilib. Sovet hökuməti qurulmazdan əvvəl Rusiyada hətta solaxaylara məhkəməyə müraciət etmək də yasaq edilmişdi.
Böyük Britaniyada indi də solaxay məktəblilər sağ əllə yazmağa məcbur edilirlər. Alimlər belə məcburiyyətlərin solaxay uşaqlara psixoloji təsir etdiyini bildirirlər. Ümumiyyətlə dünyada solaxaylara qarşı münasibət heç vaxt birmənalı olmayıb. Məşhur psixoloq Lombrozo idda edib ki, guya solaxaylar potensial cinayətkarlardır və bu üzdən də onların tez-tez cəzaçəkmə müəssisələrinə düşməsi təsadüfi sayılmamalıdır. Lakin psixoloqun bu iddiası sonradan rədd edilib.
Bəzi məlumatlara görə, hazırda dünya əhalisinin 15-20 faizini solaxay insanlar təşkil edir. Alimlər solaxaylığın genetik səbəblərə əsaslandığını düşünürlər. Böyük Britaniya tədqiqatçıları bunu təsdiq edən genlər aşkarlayıblar. Sağəlli insanlarda beynin sol yarımkürəsi nitq və dilə, sağ tərəfi isə hissiyatlara nəzarət edir. Lakin solaxaylarda bunun tamamilə əksi müşahidə olunur. Mütəxəssislərin qənaətinə görə, solaxaylar beynin hər iki tərəfindən daha asanlıqla istifadə edə bilirlər. Solaxaylığın genlər qrupu olduğu bildirilir. Lakin hansı genlərin - hələ dəqiq məlum deyil.
Əvvəllər belə hesab edilirdi ki, solaxaylıq pis əlamətdir, solaxaylar o qədər də sağlam adamlar deyillər, onlar epilepsiya və şizofreniya kimi xəstəliklərə sağalaylardan çox məruz qalırlar. Lakin indi alimlər başqa fikirdədirlər: solaxaylıq patologiya deyil, insan beyninin fəaliyyətinin alternativ variantıdır və problemlərin qeyri-standart həllinə imkan verir.
Solaxaylar xüsusi istedada malik olurlar. Onlara idmanın müxtəlif sahələrində rast gəlmək olar. Sübut olunub ki, idmanda solaxay olmaq həmişə həmin insanların xeyrinə işləyib. Solaxayların bədii yaradıcılığa daha həssas olduğu bildirilir. Solaxaylar sənətə-rəssamlığa, musiqiçiliyə, bəstəkarlığa, memarlığa meyilli adamlar, qeyri-standart ideyalar sahibidirlər. Cinayətkar solaxaylar arasında fırıldaqçılar, dələduzlar, saxta pul kəsənlər əksəriyyət təşkil edir. Solaxay insanlar kompüter oyunları oynayarkən və ya idmanla məşğul olarkən daha sürətlə düşünə bilirlər. Dünyanın elə bölgələri var ki, orada solaxay insanların doğulması həmişə stabil olub. Ərəblər, çinlilər, yaponlar arasında isə solaxayların faizi daha yüksəkdir.
Əksər valideynlər uşaqlarının solaxay olduğunu bildikdə onları sağvərdişli etməyə çalışırlar. Mütəxəssislər deyirlər ki, sağ ələ keçmə solaxaylar üçün əsl stressdir. Balaca solaxayın problemi onun əlindəki qələmi soldan sağa keçirmək istədikdə başlayır. Qətiyyən belə etmək olmaz. Əks halda uşaqda nevroz, diqqətsizlik, yaddaşın zəifləməsi və yazıda problemlər yarana bilər.
Dünyada solaxay məşhurlar çoxdur. Buna misal olaraq Janna dArk, Lyuis Kerroll, Nikolay Leskov, Leonardo da Vinçi, Merilin Monro, Albert Eynşteyn, Bryus Uillis, Bill Qeyts, Yuli Sezar, Mikelancelo, Pol Makkartni, Mark Tven, Bethoven, Sergey Raxmaninov, Robert De Nironu göstərmək olar.
Məşhur siyasətçilər Yuli Sezar, Makedoniyalı İsgəndər, Napoleon Bonapart, Böyük Karl, Uinston Çörçill da solaxay olublar. Amerikanın keçmiş prezidentləri Ronald Reyqan, ata Corc Buş, Bill Klinton də solaxay siyasətçilər sırasına daxildirlər. Elə keçmiş ABŞ prezidenti Barak Obama da solaxaydır.
Bəzi məlumatlara görə, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin də solaxaydır, lakin xüsusi xidmət orqanlarının şinelindən çıxmış Putin solaxaylığını gizlədə bilib.
Baxış sayı: 925
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 16-10-2018 11:51 | Bölmə: Cəmiyyət
Dünyada solaxaylar hərəkatının vüsət almasının maraqlı tarixçəsi var. 1980-ci ildə ABŞ-ın Missuri ştatından olan polis əməkdaşı Franklin Uinborn qoburu (tapança qabını) sol tərəfində daşıdığından rəhbərlik onu işdən çıxarıb. F.Uinborn solaxay olduğundan qoburu kəmərinin sol tərəfindən asırdı, halbuki, nizamnaməyə görə o, tapança qabını sağ tərəfində daşımalı idi. O zaman polis işçisinin məhz solaxay olmasına görə işdən çıxarılması Amerikada ciddi əks-səda doğurub. Amerikalı solaxaylar F.Uinbornun müdafiəsilə bağlı mitinlərə başlayandan sonra məhkəmə adı çəkilən polis əməkdaşının öz işinə bərpa edilməsinə dair qərar çıxarmağa məcbur olub.
Beləcə dünyada solaxaylar hərəkatı baş qaldırıb. Sonralar digər ölkələrdə də solaxaylara qarşı ədalətsizlik baş verəndə, kütləvi etiraz aksiyaları keçirilib.
Solaxaylar gününün keçirlməsində məqsəd bu qəbildən olan insanlara dəstək olmaqdır. Solaxayların Beynəlxalq Assosiasiyasının mənzil-qərargahı ABŞ-ın Kanzas ştatındakı Topika şəhərində yerləşir. Bu assosiasiya "Solaxaylar haqqında qanun layihəsi" də hazırlayıb.
Vaxtilə bir sıra ölkədə solaxaylar diskriminasiyaya məruz qalıb, onlara qarşı haqsızlıqlar edilib. Məsələn, bəzi dinlərə görə şeytan da solaxaydır və bundan sui-istifadə edənlər solaxayları şeytanla eyniləşdirməyə çalışaraq onlara qarşı hücumlar təşkil ediblər. Həm xaçpərəstlər, həm də müsəlmanlar solaxaylığı şər qüvvələrlə bağlayırdılar.
Sovet dövründə SSRİ-nin əksər məktəblərində solaxay uşaqları sağ əllə yazmağa məcbur ediliblər. Bu cür hallar xüsusilə Rusiya ərazisində müşahidə edilib. Sovet hökuməti qurulmazdan əvvəl Rusiyada hətta solaxaylara məhkəməyə müraciət etmək də yasaq edilmişdi.
Böyük Britaniyada indi də solaxay məktəblilər sağ əllə yazmağa məcbur edilirlər. Alimlər belə məcburiyyətlərin solaxay uşaqlara psixoloji təsir etdiyini bildirirlər. Ümumiyyətlə dünyada solaxaylara qarşı münasibət heç vaxt birmənalı olmayıb. Məşhur psixoloq Lombrozo idda edib ki, guya solaxaylar potensial cinayətkarlardır və bu üzdən də onların tez-tez cəzaçəkmə müəssisələrinə düşməsi təsadüfi sayılmamalıdır. Lakin psixoloqun bu iddiası sonradan rədd edilib.
Bəzi məlumatlara görə, hazırda dünya əhalisinin 15-20 faizini solaxay insanlar təşkil edir. Alimlər solaxaylığın genetik səbəblərə əsaslandığını düşünürlər. Böyük Britaniya tədqiqatçıları bunu təsdiq edən genlər aşkarlayıblar. Sağəlli insanlarda beynin sol yarımkürəsi nitq və dilə, sağ tərəfi isə hissiyatlara nəzarət edir. Lakin solaxaylarda bunun tamamilə əksi müşahidə olunur. Mütəxəssislərin qənaətinə görə, solaxaylar beynin hər iki tərəfindən daha asanlıqla istifadə edə bilirlər. Solaxaylığın genlər qrupu olduğu bildirilir. Lakin hansı genlərin - hələ dəqiq məlum deyil.
Əvvəllər belə hesab edilirdi ki, solaxaylıq pis əlamətdir, solaxaylar o qədər də sağlam adamlar deyillər, onlar epilepsiya və şizofreniya kimi xəstəliklərə sağalaylardan çox məruz qalırlar. Lakin indi alimlər başqa fikirdədirlər: solaxaylıq patologiya deyil, insan beyninin fəaliyyətinin alternativ variantıdır və problemlərin qeyri-standart həllinə imkan verir.
Solaxaylar xüsusi istedada malik olurlar. Onlara idmanın müxtəlif sahələrində rast gəlmək olar. Sübut olunub ki, idmanda solaxay olmaq həmişə həmin insanların xeyrinə işləyib. Solaxayların bədii yaradıcılığa daha həssas olduğu bildirilir. Solaxaylar sənətə-rəssamlığa, musiqiçiliyə, bəstəkarlığa, memarlığa meyilli adamlar, qeyri-standart ideyalar sahibidirlər. Cinayətkar solaxaylar arasında fırıldaqçılar, dələduzlar, saxta pul kəsənlər əksəriyyət təşkil edir. Solaxay insanlar kompüter oyunları oynayarkən və ya idmanla məşğul olarkən daha sürətlə düşünə bilirlər. Dünyanın elə bölgələri var ki, orada solaxay insanların doğulması həmişə stabil olub. Ərəblər, çinlilər, yaponlar arasında isə solaxayların faizi daha yüksəkdir.
Əksər valideynlər uşaqlarının solaxay olduğunu bildikdə onları sağvərdişli etməyə çalışırlar. Mütəxəssislər deyirlər ki, sağ ələ keçmə solaxaylar üçün əsl stressdir. Balaca solaxayın problemi onun əlindəki qələmi soldan sağa keçirmək istədikdə başlayır. Qətiyyən belə etmək olmaz. Əks halda uşaqda nevroz, diqqətsizlik, yaddaşın zəifləməsi və yazıda problemlər yarana bilər.
Dünyada solaxay məşhurlar çoxdur. Buna misal olaraq Janna dArk, Lyuis Kerroll, Nikolay Leskov, Leonardo da Vinçi, Merilin Monro, Albert Eynşteyn, Bryus Uillis, Bill Qeyts, Yuli Sezar, Mikelancelo, Pol Makkartni, Mark Tven, Bethoven, Sergey Raxmaninov, Robert De Nironu göstərmək olar.
Məşhur siyasətçilər Yuli Sezar, Makedoniyalı İsgəndər, Napoleon Bonapart, Böyük Karl, Uinston Çörçill da solaxay olublar. Amerikanın keçmiş prezidentləri Ronald Reyqan, ata Corc Buş, Bill Klinton də solaxay siyasətçilər sırasına daxildirlər. Elə keçmiş ABŞ prezidenti Barak Obama da solaxaydır.
Bəzi məlumatlara görə, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin də solaxaydır, lakin xüsusi xidmət orqanlarının şinelindən çıxmış Putin solaxaylığını gizlədə bilib.
Baxış sayı: 925
Bölməyə aid digər xəbərlər
Dünən, 13:49
12 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib
14-06-2026, 19:46
Məktəblini ərzaq verməkdən imtina etdiyinə görə bıçaqlayaraq öldürən şəxs həbs edilib
14-06-2026, 16:47
Əlil uşağı və nənəsini qandallardan azad etdilər
9-06-2026, 09:38
Oğurluqda şübhəli bilinənlər saxlanılıb
9-06-2026, 09:32
Ata tüfənglə atəş açdığı üçün 200.000 rubl ödəyib
7-06-2026, 09:10
Soyğunçuluq şübhəliləri saxlanılıb
4-06-2026, 23:34
Çılpaq qızların şəklini çəkdiyinə görə həbs edilib
4-06-2026, 23:29
Üç gəncin yaralandığı davaya görə həbs edilib
4-06-2026, 16:11
1995-ci ildə törədilmiş ikiqat qətl hadisəsinə görə hökm oxunub
4-06-2026, 15:44
Xəstə səhv diaqnoz səbəbindən öldü; həkim iki il müddətinə azadlıqdan məhrum edildi
4-06-2026, 15:40
Tatarıstanda həkimlər kəsilən bir kişinin qolunu bərpa etmək üçün dörd il sərf ediblər
3-06-2026, 16:19
Evli cütlük "Azov" üçün pul topladıqlarına görə 17 və 18 il həbs cəzasına məhkum edilib
3-06-2026, 07:52
Tanışını boğaraq onun cəsədini gizlədib
2-06-2026, 21:29
Qadın uşaqlarına qarşı zorakılıq etməkdə şübhəli bilinir
2-06-2026, 21:27
Ögey qızını yerə ataraq kəlləsini sındırdığına görə həbs edilib
2-06-2026, 21:24
Rostexnadzor işçilərinə qarşı cinayət işləri açılıb
1-06-2026, 18:14
5 aylıq qızını ağladığı üçün öldürən əcnəbiyə hökm oxunub
1-06-2026, 17:31
İki qıza təcavüz etdiyinə görə pedofil ittiham olunub
1-06-2026, 14:23
32 yaşlı şəxs bir kişini öldürdükdən sonra saxta ad altında gizlənib
1-06-2026, 13:59
Döymə ittihamı ilə 10 il həbs cəzasına məhkum ediliblər
31-05-2026, 21:01
89 yaşlı nənədən 800.000 rubl oğurlayan kuryer saxlanılıb
31-05-2026, 16:54
Vəkil yeniyetməyə hücum üçün mümkün cəzanı açıqladı
29-05-2026, 14:43
Tələbə qətlində Amerika süni intellektinin rolu var
28-05-2026, 17:56
Keçmiş yanğın müfəttişi yeniyetmələrin ölümündə ittiham olunub
27-05-2026, 19:13
Rəqibini başından bıçaqlayan şəxs həbs edilib
27-05-2026, 18:50
İctimai yerdə söyüş söydüyünə görə 10 gün həbs edilib
26-05-2026, 14:44
Bodibilder bloqçusu qəribə şəraitdə vəfat edib
25-05-2026, 20:01
İki nəfəri öldürməkdə ittiham olunan bir kişiyə bəraət verib
25-05-2026, 19:58
Qayınanasını öldürməkdə şübhəli bilinən qadın saxlanılıb
25-05-2026, 19:41
Qətl şübhəsi ilə saxlanılıb
24-05-2026, 16:50
Evli cütlük tanışını yemək üstündə öldürüb
24-05-2026, 16:41
Silahlı münaqişə baş verib
21-05-2026, 23:43
Saxlanılan yeniyetmələr xuliqanlıqda ittiham olunublar
20-05-2026, 22:28
Keçmiş sevgilisini qaçırmağa cəhd etdiyinə görə həbs edilib
20-05-2026, 19:58
Bir kişi gizli şəkildə bir qadını çəkdiyinə görə 15 gün həbs edilib
20-05-2026, 19:50
Beş turistin ölümündən sonra iki kişi saxlanılıb
19-05-2026, 20:53
Qətlə yetirilən qadının cəsədi mənzilində bir ay qalmış ola bilər
19-05-2026, 20:38
Tanışını öldürdüyünə görə 9,5 il həbs cəzası alıb
19-05-2026, 20:35
Uşaq istismarına görə mühakimə olunacaq
19-05-2026, 20:23
İçki içən yoldaşını balta ilə öldürməkdə ittiham olunur